Παρέμβαση της Υποδιοικήτριας της Τράπεζας της Ελλάδος Χριστίνας Παπακωνσταντίνου στο πάνελ με θέμα “Η οικονομική ενδυνάμωση προϋπόθεση επίτευξης ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης” στο 4ο Συνέδριο Women in Law

Η οικονομική ενδυνάμωση είναι συνυφασμένη με την απρόσκοπτη πρόσβαση στην γνώση και την αγορά εργασίας.

Στην Ευρώπη, και ακόμα περισσότερο στην Ελλάδα, οι γυναίκες έχουν μικρότερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας από τους άνδρες, γεγονός με σημαντικές οικονομικές συνέπειες, καθώς ένα μεγάλο μέρος της διαθέσιμης δεξαμενής γνώσεων, δεξιοτήτων και ταλέντου των ευρωπαϊκών χωρών παραμένει αναξιοποίητο εις βάρος της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Για τη χώρα μας, αυτό είναι κρίσιμο στοιχείο εν μέσω αυξημένης στενότητας στην αγορά εργασίας και γήρανσης του πληθυσμού. Αντίστοιχα, διαπιστώνεται η χαμηλότερη παρουσία των γυναικών στο επιχειρείν σε σχέση με τους άνδρες.

Η επιχειρηματικότητα, όπως και η συμμετοχή στην αγορά εργασίας ευρύτερα, συμβάλλει στην οικονομική ανεξαρτησία και ενδυνάμωση των γυναικών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν πρόκειται για «επιχειρηματικότητα ανάγκης».

Τα οφέλη από την μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στο επιχειρείν δεν είναι μόνο ατομικά. Σύμφωνα με μελέτες, η συμμετοχή των γυναικών στα όργανα λήψης αποφάσεων των επιχειρήσεων οδηγεί σε καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα και διακυβέρνηση. Επιπλέον, οδηγεί στη διαμόρφωση μιας πιο συμπεριληπτικής κουλτούρας, που συμβάλλει στην προσέλκυση ταλέντου, αυξάνει τη δέσμευση των εργαζομένων και την παραγωγικότητα.

Συνολικά, η μεγαλύτερη συμπερίληψη των γυναικών στην επιχειρηματικότητα προωθεί την ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς και την κοινωνική συνοχή και υποστηρίζει την καλύτερη αντιστοίχιση δεξιοτήτων με τις ανάγκες στην αγορά εργασίας και αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού. Συμβάλλει κατά αυτόν τον τρόπο στην αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, της αποτελεσματικότητας της παραγωγής και της καινοτομίας.

Η μειωμένη παρουσία των γυναικών στο επιχειρείν σε σχέση με τους άνδρες αντανακλά ένα πλέγμα παραγόντων. Πλέον των παραγόντων που κρατούν συνολικά τις γυναίκες μακριά από την αγορά εργασίας (όπως η έλλειψη θεσμών υποστηρικτικών προς την οικογένεια), είναι αποτέλεσμα διαφορών στην πρόσβασή τους σε κεφάλαια, σε επαγγελματική δικτύωση, σε καθοδήγηση, σε δεξιότητες και γνώσεις που συνδέονται με την επιχειρηματικότητα.

Ταυτόχρονα, φαίνεται ότι ρόλο διαδραματίζουν και τα κοινωνικά στερεότυπα και οι παγιωμένες αντιλήψεις για το ρόλο των γυναικών που και οι ίδιες οι γυναίκες ενστερνίζονται με αποτέλεσμα εν τέλει τον αυξημένο φόβο αποτυχίας, την έλλειψη αυτοπεποίθησης και κινήτρων για ανάληψη επιχειρηματικής δράσης.

Οι δράσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, και στο επιχειρείν ειδικότερα, χρειάζεται να συμπεριλαμβάνουν πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον χρηματοικονομικό εγγραμματισμό τους. Ένα ισχυρό υπόβαθρο χρηματοοικονομικών γνώσεων επιτρέπει στις γυναίκες να διαχειρίζονται τα οικονομικά τους, να αποταμιεύουν, να δανείζονται υπεύθυνα, να αξιολογούν μια επενδυτική πρόταση. Αναπόσπαστο κομμάτι της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης σήμερα είναι και η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων: πώς να χρησιμοποιούν με ασφάλεια τις ψηφιακές τραπεζικές υπηρεσίες και τα καινοτόμα χρηματοοικονομικά προϊόντα, πώς να αναγνωρίζουν μια απάτη και να προστατεύουν τα οικονομικά τους δεδομένα.

Το κενό που πρέπει να καλυφθεί είναι σημαντικό, δεδομένου ότι έρευνες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) καταδεικνύουν σταθερά ότι οι γυναίκες υστερούν έναντι των ανδρών σε βασικούς δείκτες οικονομικής γνώσης. Το ίδιο διαπιστώνεται και για την Ελλάδα. Επιπρόσθετα, από τα συμπεράσματα πρόσφατων μελετών προκύπτει ότι είναι σημαντικό να ενδυναμώνεται παράλληλα και η αντίληψη που διαμορφώνουν οι ίδιες οι γυναίκες για τις χρηματοοικονομικές γνώσεις και τις δεξιότητες που διαθέτουν –να ενδυναμωθεί η αυτοπεποίθησή τους στην επίδειξη και χρήση αυτών των γνώσεων.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει διαχρονικά αναλάβει μια σειρά από δράσεις και πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του οικονομικού εγγραμματισμού, αρκετές από τις οποίες στοχεύουν στην οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών που προέρχονται από ευάλωτες ομάδες.

Το τρέχον έτος, η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνθηκε στις νέες γυναίκες για τη σημασία  της αποταμίευσης και των  επενδύσεων στο πλαίσιο της διοργάνωσης της παγκόσμιας εκστρατείας ευαισθητοποίησης του ΟΟΣΑ, “Global Money Week” (GMW), για παιδιά και νέους, σε θέματα χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα, η  Τράπεζα σχεδίασε και υλοποίησε μία εκστρατεία ενημέρωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιώντας ένα σύντομο πρωτότυπο video, το οποίο παρουσιάζει με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης μια γυναίκα σε διάφορες φάσεις της ζωής της, η οποία οπλίζεται με αυτοπεποίθηση και ξεπερνά στερεότυπα που συνδέονται με τη διαχείριση των οικονομικών της. Το video υποστηρίζεται από ενημερωτικό υλικό, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της δράσης.

Επίσης, τον περασμένο Απρίλιο υλοποιήθηκε η δράση “EuroSteps  Challenge  - Βήματα για να έχεις τον έλεγχο των χρημάτων σου”, μια  πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών, με κύρια στόχευση τις γυναίκες, η οποία αποσκοπούσε στην ενδυνάμωση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού.

Επίσης, εδώ και λίγες ημέρες είναι διαθέσιμος ο ιστότοπος της Τράπεζας της Ελλάδος ‘weconomy.bankofgreece.gr’, αφιερωμένος αποκλειστικά στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση, στοχεύοντας σε πρώτη φάση στους μαθητές (Δημοτικού και Γυμνασίου–Λυκείου) και στους γονείς, αλλά και στους ενήλικες και στο ευρύ κοινό, ενώ ήδη εργαζόμαστε για την ενσωμάτωση υλικού ειδικά προσαρμοσμένου στο γυναικείο κοινό.

Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος αξιοποιεί τις συνέργειες από τη συνεργασία με άλλους φορείς για την ενίσχυση του χρηματοοικονομικού εγγγραμματισμού. Συμμετέχει στην Εθνική Στρατηγική για το Χρηματοοικονομικό Εγγραμματισμό, υπό το συντονισμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, και σε συνεργασία με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, και άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Επίσης, μέσα από το Δίκτυο Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού του Ευρωσυστήματος, ανταλλάσσει απόψεις, συγκεντρώνει στοιχεία και αναπτύσσει κοινούς δείκτες μέτρησης. Μέσα από αυτήν τη συνεργασία, αξιοποιεί εναρμονισμένα δεδομένα και σχεδιάζει πολιτικές που βασίζονται σε κοινές βέλτιστες πρακτικές.