Κεντρική Φωτογραφία: Γεωκτηνοτροφική έκθεση Λαρίσσης κατά την διάρκεια της εμποροπανήγυρης. Φωτογραφία των Πάλλη - Κοτζιά. Περίπου 1906. Το εσωτερικό της έκθεσης.

Μετά από δυο χρόνια απουσίας, λόγω πανδημίας και περιοριστικών μέτρων το ιστορικό Παζάρι της Λάρισας άνοιξε την Δευτέρα τις πύλες του στους κατοίκους αλλά και επισκέπτες της πόλης, προσφέροντας για μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου μία δραστηριότητα που κρατά από παλιά, από τότε που η Λάρισα ήταν κέντρο εμπορίου στην Οθωμανική ακόμα περίοδο.

Το παζάρι της Λάρισας μονοπωλεί κάθε χρόνο το ενδιαφέρον πολλών Λαρισαίων, που σπεύδουν στη Νεάπολη για να το επισκεφθούν και σίγουρα αξίζει να δει κανείς και το ιστορικό κομμάτι.

Η ιστορική εμποροπανήγυρη και ζωοπανήγυρη της πόλης ήταν ένα σημαντικό εμπορικό γεγονός για πολλούς αιώνες στην Κεντρική Ελλάδα, κυρίως στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Σκέπη του εθίμου είναι το Μπεζεστένι της πλατείας του Φρουρίου, το σημαντικότερο οθωμανικό κτήριο που σώζεται στη Λάρισα.

Το Μπεζεστένι (από την αραβική λέξη bez=ύφασμα και τη τούρκικη λέξη bezesten=αγορά υφασμάτων) που χτίστηκε στο τέλος του 15ου-αρχές 16ου αιώνα (όπως και το μπεζεστένι της Θεσσαλονίκης και των Σερρών) ήταν ένας πολύ σημαντικός θεσμός των οθωμανικών πόλεων ενώ έκτοτε και για τους επόμενους τρεις αιώνες από τα σημαντικότερα εμπορικά γεγονότα της Κεντρικής Ελλάδος. Είχε μετατρέψει την περιοχή γύρω από αυτό ως το ζωτικότερο εμπορικό τμήμα.

Αντικείμενο των αγοραπωλησιών ήταν υφάσματα, ζώα, μέταλλα που μεταφέρονταν με μουλάρια, καμήλες και άλογα. Πωλούνταν πολύτιμα αντικείμενα (χρυσός, ασήμι, πολύτιμες πέτρες, κοσμήματα), φυλάσσονταν κληρονομιές πολιτών, πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία αλλά και έγγραφα, γινόταν έλεγχος της ποιότητας των εμπορευμάτων και καθορίζονταν και οι ισοτιμίες των νομισμάτων.

Η οικονομική και εμπορική σημασία που απέκτησε στην πορεία των χρόνων ήταν τόσο μεγάλη ώστε πολυάριθμες επαγγελματικές συντεχνίες οργανώθηκαν γύρω από την περιοχή ενώ πολλές βιοτεχνίες και μικρές επιχειρήσεις άνοιξαν και αναπτύχθηκαν (όπως μπορεί να διαπιστώσει ο καθένας ρίχνοντας μια ματιά στο λόφο του Φρουρίου, όπου τώρα στεγάζονται από μαγαζιά νυχτερινής διασκέδασης μέχρι μικροεπιχειρήσεις).

Αν ρίξει κανείς μια ματιά στο παρελθόν, θα διαπιστώσει ότι το παζάρι δεν είναι μια απλή εμποροπανήγυρη. Αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της κουλτούρας και της πολιτισμικής κληρονομιάς της Λάρισας.

Ένα έθιμο που κρατά από την Τουρκοκρατία, που διατηρήθηκε και συνεχίστηκε από την απελευθερωμένη Λάρισα του 1881 ως σήμερα.

Μετά από την απελευθέρωση της Λάρισας ωστόσο το Μπεζεστένι εγκαταλείφθηκε ως χώρος της μεγάλης εμποροπανήγυρης και ζωοπανήγυρης. Στα πρώτα χρόνια της ελεύθερης Λάρισας μετά το 1881, το έθιμο συνεχίστηκε το 1888 (6 χρόνια δεν έγινε λόγω της μεγάλης φωτιάς του 1882) και μεταφέρθηκε στο άλσος του Αλκαζάρ και συγκεκριμένα στην αριστερή όχθη του Πηνειού όπου και λειτούργησε για έναν αιώνα. Έπειτα στεγάζεται στη σκεπαστή αγορά της Νεάπολης.

Το Παζάρι της Λάρισας γίνεται μια φορά το χρόνο (τέλος Σεπτεμβρίου) και διαρκεί 10 μέρες. Οργανώνεται με ευθύνη του Δήμου ο οποίος ενοικιάζει συγκεκριμένο χώρο στον κάθε πωλητή. Οι συμμετέχοντες είναι έμποροι από όλη την Ελλάδα. Ο κάθε χώρος διαμορφώνεται ελεύθερα από τον καθένα. Πωλούνται, σε λιανική πώληση, είδη ένδυσης – υπόδησης, βιβλία, εργαλεία, είδη κουζίνας, μικροσυσκευές, παιχνίδια, κοσμήματα κ.λ.π., ενώ λειτουργούν παράλληλα ψησταριές και καντίνες. Φέτος το παζάρι θα διαφέρει λίγο, καθώς σύμφωνα με την απόφαση του δημάρχου Λαρισαίων Θανάση Μαμάκου δεν θα λειτουργήσει το λούνα παρκ στο χώρο μετά την τραγωδία που συνέβη στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής

Πηγή: pazarilarissa.gr

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του Νικόλαου Αθ. Παπαθεοδώρου

Εμποροπανήγυρης και Ιππικοί Αγώνες. Φωτογραφία του 1930 περίπου

 Γεωκτηνοτροφική έκθεση Λαρίσσης κατά την διάρκεια της εμποροπανήγυρης. Φωτογραφία των Πάλλη - Κοτζιά. Περίπου 1906. Το εσωτερικό της έκθεσης

Παζάρι Λάρισας. Στο Σκοπευτήριο. Πίνακας του Αγήνορα Αστεριάδη.

Εμποροπανήγυρης και Ιππικοί Αγώνες. Επιστολικό δελτάριο των Παναγιοτακόπουλου και Σία. Περίπου 1930

Αφίσα Πανελλήνιων Ιππικών Αγώνων εν Λαρίσση κατά το 1904. Από το αρχείο του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου

Παιδική φωτογραφία σε αεροπλανάκι. Εμποροπανήγυρη του 1972.

Παιδική φωτογραφία σε αεροπλανάκι. Εμποροπανήγυρη του 1972.

Παζάρι Λάρισας. Στις κούνιες. Πίνακας του Αγήνορα Αστεριάδη.

Αγώνες Λαρίσσης. Στην εξέδρα των επισήμων ο διάδοχος Κωνσταντίνος και η Σοφία. Επιστολικό δελτιάριο του Στεφ. Στουρνάρα ταχυδρομημένο τον Σεπτέμβριο του 1905. Στην ένθετη φωτογραφία άποψη της Λάρισας του 1984 του Δημ. Μιχαηλίδη, φωτογράφου από την Αδριανούπολη.