Τον τελευταίο καιρό (ξανά) γίνεται πολύ κουβέντα σχετικά με την εφαρμογή, μέσα στο 2015, της οδηγίας Solvency II σε πανευρωπαϊκό, φυσικά και σε Ελληνικό, επίπεδο. Στην παρούσα σύντομη προσέγγιση, δεν έχω σκοπό να ασχοληθώ με το εάν, πώς και πότε θα εφαρμοστεί, ούτε με τα προβλήματα και τις αντιδράσεις που αντιμετωπίζει, τόσο σε πανευρωπαϊκό, όσο και σε Ελληνικό επίπεδο. Ο στόχος μου είναι να απλοποιήσω, όσο μπορώ περισσότερο, την οδηγία αυτή και να φωτίσω κάποια σημεία της, που θεωρώ ότι είναι χρήσιμα για τον ασφαλιστή, κατά την επικοινωνία του με τον πελάτη, χωρίς να επικεντρωθώ καθόλου στο τεχνικό μέρος αυτής της οδηγίας.

Αρκετά έχουν γραφεί και ειπωθεί σχετικά με αυτό το ζήτημα, όμως φοβάμαι ότι ο μέσος ασφαλιστής, δεν θα μπορέσει να δώσει μια σαφή, ξεκάθαρη και προπάντων σωστή απάντηση, αν του τεθεί μια αντίστοιχη ερώτηση, παραδείγματος χάριν, από κάποιον πελάτη του.

Ξέρει, ο μέσος ασφαλιστής, πώς να χρησιμοποιήσει το Solvency II, προκειμένου να βοηθηθεί στην επικοινωνία του με το πελάτη και τελικά στην πώληση;

Ξέρει, ποιες είναι οι προϋποθέσεις λειτουργίας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που θέτει αυτή η οδηγία και πως αυτές διασφαλίζουν τα συμφέροντα του πελάτη;

Στο κάτω – κάτω, αυτή η οδηγία δημιουργήθηκε (μεταξύ των άλλων) βασικά, για να προστατευθούν στο μέγιστο βαθμό, οι πελάτες των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, οι οποίοι στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο πανευρωπαϊκό περιβάλλον, εναποθέτουν όλο και περισσότερο τις ελπίδες τους για επαρκή εξασφάλιση και συνταξιοδότηση, στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες και όχι σε ένα συνεχώς συρρικνούμενο, δημόσιο κοινωνικοασφαλιστικό τομέα.

Ας δούμε, λοιπόν, τα πράγματα από την αρχή.

Η επί λέξει μετάφραση του Solvency στα Ελληνικά, σημαίνει Φερεγγυότητα και φερέγγυα θεωρείται μια ασφαλιστική επιχείρηση, όπου τα λογιστικά στοιχεία του ενεργητικού της, υπερκαλύπτουν τα λογιστικά στοιχεία του παθητικού της. Κατά συνέπεια αυτό δεν σημαίνει, ότι μια φερέγγυα ασφαλιστική επιχείρηση, έχει κατ’ ανάγκη, και την απαιτούμενη ρευστότητα, προκειμένου να λειτουργεί εύρυθμα.

Πρακτικά τώρα, με τον όρο «φερέγγυα» για μια ασφαλιστική επιχείρηση, εννοούμε τα εξής τρία πράγματα:

• Ότι η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να πληρώνει τις βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες υποχρεώσεις της.
• Ότι έχει τη δυνατότητα να διασφαλίσει τη συνέχιση των εργασιών της στο μέλλον, έτσι ώστε να υπάρχει «συνέχεια» και 
• Ότι, εξ αιτίας αυτών, υπάρχουν προοπτικές υγιούς ανάπτυξης της επιχείρησης στο μέλλον.

Αντίστοιχα τώρα, με το όρο «ρευστότητα» σε μια ασφαλιστική επιχείρηση, εννοούμε ότι αυτή η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να αποπληρώσει έγκαιρα και στο ακέραιο, τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει, εντός του οικονομικού έτους.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι υπάρχει μια ελαφρώς διαφορετική, αλλά πολύ σημαντική, προσέγγιση, σε αυτούς τους δύο όρους. Έτσι λοιπόν το Solvency έρχεται και οριοθετεί δύο επιπλέον έννοιες που είναι κρίσιμης σημασίας. Το «Περιθώριο Φερεγγυότητας» και τον «Δείκτη Φερεγγυότητας», μια ασφαλιστικής επιχείρησης.

Όπου, ως Περιθώριο Φερεγγυότητας, ορίζεται η ελάχιστη υπέρβαση των στοιχείων του ενεργητικού, που πρέπει να υπάρχει έναντι αυτών του παθητικού, όπως αυτά καθορίζονται από την εποπτική αρχή, αναλόγως του είδους και των κλάδων που ασκεί μια ασφαλιστική εταιρία. Ως Δείκτης Φερεγγυότητας ορίζεται, η σχέση του κεφαλαίου της ασφαλιστικής επιχείρησης, ως προς τα εγγεγραμμένα ασφάλιστρα, προκειμένου να είναι δυνατόν να υπολογιστεί η δυνατότητα της επιχείρησης να απορροφήσει και να πληρώσει, κατά συνέπεια, τις όποιες αξιώσεις αποζημιώσεων εγείρουν οι πελάτες της.

Η ασφαλιστική νομοθεσία, όπως αυτή ισχύει σήμερα, είναι αποτέλεσμα μιας σειράς οδηγιών της τότε ΕΟΚ, που άρχισαν να τίθενται σε ισχύ από το 1973.

Το 1992 εξεδόθησαν οι οδηγίες «τρίτης γενιάς», ώσπου με τη δημιουργία της Ενιαίας Αγοράς, οδηγηθήκαμε το 2002 στο Solvency I, το οποίο ισχύει μέχρι σήμερα και έχει ήδη εφαρμοστεί. Έχει επηρεάσει και καθορίσει τη δημιουργία των τεχνικών αποθεμάτων, του περιθωρίου φερεγγυότητας, των ασφαλιστικών τοποθετήσεων και του ελαχίστου εγγυητικού κεφαλαίου, όπως αυτά ισχύουν σήμερα.

Με το Solvency II οι επερχόμενες διαφοροποιήσεις αφορούν (μεταξύ άλλων) στην αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού (και κατά συνέπεια στο ύψος των κεφαλαίων) των ασφαλιστικών τοποθετήσεων και το διαχωρισμό τους σε τοποθετήσεις Ζωής και τοποθετήσεις Γενικών Ασφαλίσεων, στην αλλαγή του τρόπου υπολογισμού του ελαχίστου περιθωρίου φερεγγυότητας και στη ριζική αλλαγή και αντικατάσταση του τρόπου υπολογισμού του εγγυητικού κεφαλαίου.

Οι τέσσερις (4) βασικοί στόχοι του Solvency II είναι:

1. Η προστασία των ασφαλισμένων, στην οποία δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα τα τελευταία χρόνια,
2. Η συμβολή στην επίτευξη χρηματοοικονομικής σταθερότητας, στα πλαίσια της παρούσας κατάστασης της παγκόσμιας οικονομίας,
3. Η παγίωση δίκαιων και σταθερών αγορών, με τη δημιουργία ισότητας στις απαιτήσεις λειτουργίας των επιχειρήσεων και
4. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών επιχειρήσεων, σε διεθνές επίπεδο.

Η προσπάθεια που καταβάλλεται από την ΕΕ είναι να διασφαλιστούν οι πελάτες του συνόλου των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο σύνολο του χρηματοοικονομικού και χρηματοπιστωτικού τομέα (ασφαλιστικών επιχειρήσεων, τραπεζών, χρηματιστηριακών κ.λπ.).

Στο πλαίσιο αυτό θέτει τους κανόνες λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων, βάζοντας σε ισχύ οδηγίες όπως η Basil (Βασιλεία) ΙΙΙ, που αφορά τον τραπεζικό κλάδο ή η Solvency II, που αφορά των ασφαλιστικό κλάδο. Και η δύο αυτές οδηγίες, στηρίζονται στη βασική λογική των «τριών πυλώνων».

Επικεντρωμένοι στις ασφαλιστικές λειτουργίες, να ξεκαθαρίσουμε ότι ο «πρώτος πυλώνας», σύμφωνα με το Solvency II, αφορά τις ποσοτικές απαιτήσεις (κεφάλαιο φερεγγυότητας, επενδύσεις, τεχνικές προβλέψεις, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων), ο «δεύτερος πυλώνας» αφορά τις ποιοτικές απαιτήσεις (εταιρική διακυβέρνηση, εποπτική διαδικασία κ.λπ.) και «τρίτος πυλώνας» αφορά τις απαιτήσεις προσαρμογής (απαιτήσεις διαφάνειας στη λειτουργία των επιχειρήσεων, δημοσιεύσεων, ομαλής προσαρμογής της αγοράς κ.λπ.).

Αυτό το μοντέλο εμπλέκει όλους τους συμμετέχοντες στη λειτουργία της ασφαλιστικής αγοράς, τους πελάτες, την εποπτεία, την επιχείρηση και τα στελέχη της και με αυτό τον τρόπο διασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, προωθώντας τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις, όποτε υπάρχει λόγος.

Πέραν αυτών, τα υπόλοιπα (πολύ σημαντικά, αλλά καθόλου πωλησιακά) σημεία που αφορούν το Solvency II, έχουν να κάνουν με τα ύψη των κεφαλαίων που σε κάθε περίπτωση απαιτούνται, τον τρόπο και τις προϋποθέσεις υπολογισμού τους, το φορολογικό καθεστώς και άλλα καθαρά τεχνικά ζητήματα, που δεν είναι αντικείμενο του παρόντος άρθρου.

Προκειμένου να βοηθηθείτε περισσότερο, θα πρότεινα να κάνετε μια περίληψη αυτού του κειμένου, επικεντρωμένοι σε αυτά που θεωρείτε σημαντικότερα σημεία του, με στόχο να κάνετε μια σύντομη ενημέρωση των πελατών σας επί του Solvency II. Ακόμα, να κάνετε μια σύντομη έρευνα στους ισολογισμούς της εταιρίας ή των εταιριών που εκπροσωπείτε, προκειμένου αφενός μεν να βεβαιωθείτε σχετικά με τα κεφάλαια που οι εταιρίες σας διαχειρίζονται και αφετέρου να ενημερώσετε τους πελάτες σας.

Ελπίζω με την συνοπτική αυτή προσέγγιση στις λειτουργίες και τους τομείς που αφορά το Solvency II, να φώτισα κάπως το αντικείμενο, δίνοντας κάποια «πωλησιακά» επιχειρήματα στα δίκτυα πωλήσεων.

*Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο κ. Κώστας Παπαϊωάννου έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης στο Center of Mgt. and Admin. του Ν.W. London Polytechnic και κατέχει τίτλους σπουδών στα ασφαλιστικά από το ΕΙΑΣ και το CII. 
Εργάζεται στον ευρύτερο ασφαλιστικό και χρηματοοικονομικό χώρο από τη δεκαετία του ΄80 και από τη δεκαετία του ΄90 ασχολείται με την εκπαίδευση. 
Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά (Interamerican, ING, Allianz και Τράπεζα Πειραιώς), καλύπτοντας και τα θέματα εκπαίδευσης του Bancassurance. Έχει συνεργαστεί με το Ελληνικό Ινστιτούτο Ασφαλιστικών Σπουδών και το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο και συμμετείχε στη συγγραφή βιβλίων πιστοποίησης διαμεσολαβούντων.
Αυτή τη στιγμή συνεργάζεται με την KPMG και είναι υπεύθυνος για την πιστοποίηση του EFICERT στο Financial Planning.