Αρκετές φορές νοσταλγώ τις «αθώες» εποχές των δεκαετιών του ’80 και του ’90. Υπήρχε ανταγωνισμός, όραμα, ανάπτυξη. Φυσικά υπήρχαν και αρκετά μελανά σημεία, τα αποτελέσματα των οποίων βιώνουμε ακόμα και στις μέρες μας. Όμως η γενική εικόνα ήταν θετική και το μέλλον διαγράφονταν λαμπρό. 

Μέσα στα καλά χαρακτηριστικά εκείνης της εποχής υπήρχε και το έντονο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη της ασφαλιστικής εκπαίδευσης, η οποία συνέβαλε σημαντικά στην συνολική ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς, υπό την εμπνευσμένη καθοδήγηση σημαντικών προσωπικοτήτων όπως ο Δ. Κοντομηνάς, ο Μ. Ραφαήλ, ο Ν. Πάππας, ο Χ. Σταυρίδης και άλλα πολλά και σημαντικά στελέχη. Τότε η ελληνική ασφαλιστική αγορά άρχισε να εκσυγχρονίζεται και να συμβαδίζει (στο μέτρο του δυνατού) με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή και την αμερικάνικη. Η αγορά λάμβανε σύγχρονες για την εποχή γνώσεις, μεθοδολογία, τεχνικές και εργαλεία, (από τη LIMRA, τη LOMA, το LUTC, το ΕΙΑΣ)  που οδήγησαν στην ενδυνάμωσή της, μέσω της ανάπτυξης και της ανάδειξης νέων σημαντικών στελεχών. 

Και μετά ήρθαν οι δύσκολες μέρες της πρώτης και δεύτερης δεκαετίας του νέου αιώνα. Μπορεί να ήταν αναμενόμενη η οικονομική κρίση, λόγω της κακής χρηματοοικονομικής και πολιτικής διαχείρισης, μπορεί ίσως και να μας άξιζε αυτό που συνέβη. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι μια ολόκληρη Ελλάδα δεν ήταν παρούσα, δεν αντιλαμβανόταν τι συνέβαινε και δεν συμμετείχε στο γίγνεσθαι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. 

Το κακό όμως ολοκληρώθηκε με τις λάθος επιλογές εταιριών και στελεχών τους, που στην προσπάθειά τους να διασώσουν ό,τι μπορούσαν από τις επιχειρήσεις τους, άρχισαν να «συμμαζεύουν» όπως-όπως τα λειτουργικά τους έξοδα. Φυσικά ένα από τα πρώτα θύματα των περικοπών ήταν η εκπαίδευση. Ο μόνος διοικητικός τομέας ο οποίος ευεργέτησε την αγορά, με το χαμηλότερο λειτουργικό  κόστος, συγκρινόμενος με άλλους «πολυέξοδους» τομείς, όπως οι πωλήσεις, το marketing κ.α. 

Βέβαια η εκπαίδευση δεν είναι άμοιρη των ευθυνών της για αυτή την κατάληξη. Πρακτικά, από τις αρχές του 21ου αιώνα έπαψε να εκσυγχρονίζεται και να αφομοιώνει τις αλλαγές που επέρχονταν ραγδαία. Αλλαγές νομικές, νομοθετικές, οικονομικές, προϊοντικές, συνηθειών, τεχνολογικές κ.α. Νέοι φορείς (Eficert, Eiet, Τράπεζα της Ελλάδος κ.α.), νέες νομοθετικές υποχρεώσεις (εποπτεία, πιστοποιήσεις, επαναπιστοποιήσεις), νέα κανάλια διανομής προϊόντων (βαρύτητα σε bancassurance, πράκτορες και μεσίτες), νέα προϊόντα χρηματοοικονομικού χαρακτήρα (unit linked και single premium) τα οποία απαιτούν αυξημένες χρηματοοικονομικές γνώσεις και δεξιότητες για την προώθησή τους, αλλά και νέα «φθηνότερα» προϊόντα για να συμβαδίζουμε με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του κύριου όγκου των πελατολογίων μας, συγχωνεύσεις, εξαγορές και ομαδοποιήσεις επιχειρήσεων, ξένοι και σε πολλές περιπτώσεις απρόσωποι, επενδυτές στην ελληνική ασφαλιστική αγορά. Νέες συνήθειες και πρακτικές, νέοι καιροί, νέα ήθη. 

Είναι ποτέ δυνατόν η εκπαίδευση στην ελληνική ασφαλιστική αγορά να συνεχίζει να δομείται με τη λογική της LIMRA της δεκαετίας του ’80 και του ’90, τη στιγμή που η ίδια η LIMRA έχει σχεδόν εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή αγορά, για να προσφέρει τις υπηρεσίες της σε άλλες λιγότερο ανεπτυγμένες αγορές; 

Είναι δυνατόν φορείς όπως το ΕΙΑΣ να μην εκσυγχρονίζονται με απίστευτες ταχύτητες (τουλάχιστον ίσες με τις εξελίξεις) και να κάνουν αργά βήματα προόδου, βάζοντας δειλά – δειλά στο παιχνίδι πανεπιστημιακούς φορείς και αφήνοντας στην ουσία αναξιοποίητες συνεργασίες με φορείς όπως ο Eficert; 

Είναι ποτέ δυνατόν οι ασφαλιστικές εταιρίες (σχεδόν στο σύνολό τους) να προσπαθούν να αναπτυχθούν χρησιμοποιώντας «εργαλεία» που κατ’ αρχήν δεν είναι ιδιόκτητα (και άρα ορθά προσανατολισμένα και πιστά) και μεθοδολογίες όπως το e-learning (και αυτό για πολύ περιορισμένο εύρος γνωστικών αντικειμένων) και ακόμα στην ουσία αγνοώντας την συστηματική εκπαίδευση του συνόλου του δυναμικού τους στα νέα δεδομένα και καλύπτοντας μόνο και μετά βίας αυτά που ο νόμος ορίζει; Είναι δυνατόν να προσπαθούν να καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες των δικτύων τους μέσω επιθεωρητών πωλήσεων, οι οποίοι δεν είναι ούτε και οι ίδιοι πλήρως εκπαιδευμένοι και γνώστες των εκπαιδευτικών μεθόδων,  πρακτικών και του αντίστοιχου σχεδιασμού; 

Τελικά φοβάμαι ότι εκτός από το όραμα και το σχέδιο για να εκσυγχρονιστούμε και  να αρπάξουμε τις ευκαιρίες που δημιουργούνται για να πάμε μπροστά, μάλλον λείπει και θέληση. Η ανάπτυξη δεν έρχεται μόνο μέσα από τις λογιστικές εγγραφές. 

Ποιός είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο Κώστας Παπαϊωάννου είναι εξειδικευμένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών και τραπεζικών θεμάτων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία και προσανατολισμό στη διαχείριση τεχνικών, χρηματοοικονομικών και διοικητικών αντικειμένων.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά.  Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά (Interamerican, Ελληνοβρετανική (νυν ΑΧΑ), ING (N-N), Allianz, Αγροτική, Τράπεζα Πειραιώς).

Συνεργάζεται για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς με εκπαιδευτικούς φορείς και επιχειρήσεις, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ), το Ελληνικό Ινστιτούτο Ασφαλιστικών Σπουδών (ΕΙΑΣ), η ΕΕΔΕ, η KPMG και  άλλους οργανισμούς, ως πιστοποιημένος εισηγητής και ειδικός επιστήμονας. Διδάσκει  Επενδυτικά και Ασφαλιστικά Προϊόντα στο Judicial Education Program in Banking and Finance (μεταπτυχιακό πρόγραμμα για δικαστές και εισαγγελείς) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). 

Συμμετείχε στη συγγραφή των βιβλίων πιστοποίησης ασφαλιστικών διαμεσολαβητών του Ελληνικού Τραπεζικού Ινστιτούτου και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ασφαλιστικών Σπουδών. Έχει αναπτύξει εκπαιδευτικά προγράμματα (παρουσιάσεις και εκτενείς εκπαιδευτικές σημειώσεις) για όλες τις βαθμίδες ασφαλιστικής και τραπεζικής πιστοποίησης.