Οι... φουρτούνες της Πειραιώς και ο καπετάνιος 

Αντίστροφα, μετράει πλέον ο χρόνος, για λύση στο θέμα της περαιτέρω ενίσχυσης του δείκτη συνολικής κεφαλαιακής επάρκειας της Πειραιώς. 

Με σειρά αστοχιών και καθυστερήσεων, κυβέρνηση και διοίκηση της τράπεζας δεν κατάφεραν, αφενός να αποτρέψουν την όξυνση ενός γνωστού προβλήματος, αφετέρου να διαχειριστούν, σωστά, την κρίση, αγοράζοντας χρόνο. 

Όπως ήταν γνωστό, ήδη, από την ολοκλήρωση του stress test, η Πειραιώς είχε αναλάβει τη δέσμευση να ενισχύσει κατά 2%, τα συνολικά της κεφάλαια, που τότε ανερχόταν στο 14% (30/3).

Το 1% θα ερχόταν από κινήσεις απομόχλευσης και το υπόλοιπο 1% από την έκδοση ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης (Tier II), ως το τέλος του έτους. 

Ήταν η μόνη συστημική τράπεζα, που πέρασε το stress test, αναλαμβάνοντας να υλοποιήσει σχέδιο κεφαλαιακής ενίσχυσης. Όλοι ήξεραν, επομένως, ότι η υλοποίησή του ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη. 

Στις 30/6, όμως, ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας, αντί να αυξηθεί, μειώθηκε, λόγω συμπληρωματικών προβλέψεων 350 εκατ. ευρώ για το IFRS 9, που επιβάρυναν εφάπαξ την καθαρή της θέση. 

Έτσι, είχε συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας οριακά χαμηλότερο (13,55%) από το ελάχιστο εποπτικό όριο (13,625%). 

Δεν ήξερε η διοίκηση της τράπεζας ότι είναι πιθανόν να απαιτηθούν συμπληρωματικές προβλέψεις λόγω υιοθέτησης του IFRS 9; Και αν το ήξερε γιατί δεν δρομολόγησε πρόσθετες κινήσεις απομόχλευσης ή δεν επίσπευσε την έκδοση Tier IΙ, όσο ακόμη το κλίμα στις ευρωπαικές αγορές ήταν καλό;     

Η Πειραιώς, με σύμβουλο την UBS, δοκίμασε τα …νερά για έκδοση Tier II μόλις τον περασμένο Ιούλιο, αλλά η τιμολόγηση, που προσφέρθηκε, κρίθηκε απαγορευτικά υψηλή. 

Η έκδοση δεν προχώρησε, με εισήγηση της UBS, παρά το γεγονός ότι κάποιες ευρωπαικές τράπεζες, επισήμαναν ότι το περιβάλλον ενδέχεται, εν συνεχεία, να επιδεινωθεί, συστήνοντας να μην εγκαταλειφθεί το εγχείρημα.  

Ακόμη και έτσι, από τον Ιούλιο ως το Σεπτέμβριο υπήρχε ικανός χρόνος για να ζητηθεί από τον SSM ολιγόμηνη παράταση, ως προς την υλοποίηση του πλάνου.  

Η διοίκηση της τράπεζας ήξερε τότε ότι το πρόγραμμα απομόχλευσης δεν μπορεί να καλύψει την υστέρηση, καθώς στο πιο αισιόδοξο σενάριο θα ενισχύσει, φέτος, το συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας κατά περίπου 80 μονάδες βάσης. 

Γιατί δεν ζητήθηκε παράταση από τον SSM, εντός του καλοκαιριού, ώστε να ανακοινωθεί μαζί με τα αποτελέσματα β τριμήνου; Ενδεχόμενη λήψη παράτασης τώρα (σ.σ ακούγεται ότι δόθηκε τράτο ως το Καλοκαίρι του 2019) μικρή αξία έχει καθώς οι αγορές έφεραν μπροστά το πρόβλημα και επομένως και τη λύση του.

Πειραιώς - ΤΧΣ: Ενδεχόμενη κάλυψη μιας έκδοσης Tier II από το ΤΧΣ, αποτελεί λύση ύστατης ανάγκης. 

Ναι μεν δεν θα προκαλέσει dilution στους μετόχους, από την άλλη, όμως, υπάρχει κίνδυνος να λειτουργήσει αρνητικά στην ψυχολογία των καταθετών, καθώς συνιστά απόδειξη αδυναμίας. 

Πειραιώς - ΤΧΣ ΙΙ: H EBRD προβλέπει ότι οι τράπεζες μπορούν κατ εξαίρεση να προσφεύγουν σε κρατικό χρήμα, χωρίς να ενεργοποιείται η διαδικασία εξυγίανσης ( resolution), εφόσον συντρέχουν ακραίες συνθήκες. 

Η αδυναμία άντλησης συμπληρωματικών κεφαλαίων από την αγορά, μπορεί να θεωρηθεί ακραία συνθήκη, επιτρέποντας στην Πειραιώς να κάνει χρήση της ύστατης λύσης κάλυψης της έκδοσης από το ΤΧΣ ( σ.σ. διαθέτει ρευστότητα άνω του 1 δις ευρώ).  

Πειραιώς – CoCos: Σε αυτή την περίπτωση, δεν ενεργοποιείται bail-in για μετόχους, κατόχους ομολόγων και καταθέτες. Επομένως τα CoCos δεν θα μετατραπούν σε μετοχές, υποχρεωτικά. 

Υποχρέωση μετατροπής δεν προκύπτει ούτε από τους όρους της σύμβασης, η οποία προβλέπει αυτόματη μετατροπή στις εξής περιπτώσεις: α) αν δείκτης CET I πέσει κάτω του 7% ( σ.σ 13,55% στις 30/6), β) αν η τράπεζα δεν καταβάλει για δύο – μη συνεχείς- φορές το κουπόνι. Τέλος δίνεται δυνατότητα στο ΤΧΣ να μετατρέψει όποτε θέλει τις ομολογίες, αφού παρέλθουν 7 χρόνια από την έκδοση. 

Πειραιώς - κυβέρνηση: Η ύστατη λύση της προσφυγής στο ΤΧΣ θα αποτελέσει πλήγμα και για την κυβέρνηση καθώς θα αποδείξει μόλις δύο μήνες μετά την καθαρή έξοδο, ότι αυτή δεν σχεδιάστηκε σωστά και πολύπλευρα. 

Θα ενισχυθούν, δε, οι φωνές κριτικής ότι θυσιάστηκε στο βωμό της πολιτικής σκοπιμότητας η διασφάλιση συνθηκών ευστάθειας για τις τράπεζες και την οικονομία. 

Και επειδή οι κυβερνήσεις σπάνια αναλαμβάνουν ευθύνες, θεωρήστε δεδομένο ότι το... μάρμαρο θα το πληρώσει, σε εύθετο χρόνο, ο... καπετάνιος, παρά τις πολύτιμες υπηρεσίες που έχει προσφέρει. 

Ερρίκος Ντυνάν: Σήμερα η υποβολή δεσμευτικών προσφορών με τη διαδικασία πάντως να έχει «ακρωτηριασθεί», μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού περί υφαρπαγής του νοσοκομείου και δίκαιης επαναφοράς του στο Δημόσιο εφόσον το αγοράσει το Ίδρυμα Ωνάση.