Η ενίσχυση των εποπτικών αρχών και οι μεταρρυθμίσεις για τη θωράκιση του κλάδου Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) είναι στους στόχους της Πολιτείας, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναθεώρησης του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία του δεύτερου πυλώνα. 

Παράλληλα, η κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτή σε ιδέες για τη λειτουργία πολυεργοδοτικών ΤΕΑ, με στόχο να αντιμετωπιστεί η δυσκολία συμμετοχής των εργαζομένων σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.

To σχέδιο νόμου, που αναμένεται να προωθηθεί έως το καλοκαίρι, θα επικεντρωθεί στο ζήτημα της εποπτείας, καθώς και στο φορολογικό καθεστώς.

Οι διατάξεις δεν έχουν ακόμα «κλειδώσει» αλλά το επικρατέστερο σενάριο είναι η εποπτεία των ΤΕΑ να περάσει στην Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε να μην είναι κατακερματισμένη όπως σήμερα που εμπλέκονται διαφορετικές Αρχές, όπως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η Εθνική Αναλογιστική Αρχή και μία Ειδική Υπηρεσία του υπουργείου Εργασίας. 

Όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, στις εν λόγω υπηρεσίες παρατηρείται υποστελέχωση, με ό,τι συνεπάγεται αυτό στην ταχύτητα λήψης αποφάσεων για την ίδρυση νέων Ταμείων.

Να σημειωθεί ότι στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση που ο θεσμός των ΤΕΑ είναι περισσότερο διαδεδομένος, κατά πλειοψηφία τα ΤΕΑ εποπτεύονται από έναν φορέα.

Παρά τα προβλήματα, τα ΤΕΑ εμφανίζουν ανοδική πορεία. Σήμερα υπάρχουν 25 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με 201 εκατ. ευρώ επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Αν σε αυτά προστεθούν και τα 4 Ταμεία Υποχρεωτικής Ασφάλισης, από τους κλάδους του φαρμάκου, των πετρελαιοειδών, των τροφίμων και της ιδιωτικής ασφάλισης, τότε το συνολικό αποθεματικό εκτοξεύεται στα 1,8 δισ. ευρώ.

Πρόσφατα ο Όμιλος της Eurobank μετέτρεψε τα ομαδικά προγράμματα καλύψεων του προσωπικού σε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενώ τη σκυτάλη πήρε και Όμιλος της Πειραιώς υποβάλλοντας σχέδιο για σύσταση Επαγγελματικού Ταμείου.

Σε τροχιά αδειοδότησης βρίσκονται τα καταστατικά της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου, του «Ελευθέριος Βενιζέλος», του ασφαλιστικού ομίλου Eurolife και της εταιρείας τυχερών παιχνιδιών Stoiximan.

Από τους νέους «παίκτες» που υπέβαλαν αίτηση είναι ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών και το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών.

Αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς: 

Σήμερα το φορολογικό πλαίσιο λειτουργίας των ΤΕΑ στη χώρα μας, όπως αυτό καθορίζεται από τον Ν. 4172/2013, προβλέπει ότι οι εισφορές των μελών και εργοδοτών εκπίπτουν κατά 100% και δεν φορολογούνται οι εφάπαξ παροχές. Γι’ αυτόν το λόγο τα ΤΕΑ προτιμούν να παρέχουν εφάπαξ ποσό στους ασφαλισμένους τους αντί για μηνιαία σύνταξη, η οποία φορολογείται ως εισόδημα. 

Η κυβερνητική κατεύθυνση είναι να περιοριστούν τα ήδη ισχύοντα φορολογικά κίνητρα των ΤΕΑ (πλήρως αφορολόγητες εισφορές, πλήρως αφορολόγητη καταβολή εφάπαξ) για να επικρατήσει ισονομία.

Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης έχει τονίσει χαρακτηριστικά πως το ισχύον φορολογικό καθεστώς είναι ήδη ευνοϊκό, ότι η κυβέρνηση είναι γενικότερα υπέρ της μείωσης των φόρων, αλλά και το ότι κοιτάζει το σύνολο της ασφαλιστικής αγοράς και προσανατολίζεται προς ένα σύστημα που θα συμβάλει στην ανάπτυξη όχι μόνο των ΤΕΑ, αλλά παράλληλα τόσο του ΤΕΚΑ (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης) όσο και του τρίτου πυλώνα (προγράμματα ασφαλιστικών εταιρειών). 

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης έχει μιλήσει για ένα πλέγμα φορολογικών κινήτρων που θα πρέπει να ισχύει για όλο το ασφαλιστικό σύστημα, επισημαίνοντας πως θα πρέπει να δοθούν κίνητρα και προς τον τρίτο πυλώνα.

Σημειώνουμε ότι ισότιμη φορολογική αντιμετώπιση με τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης έχουν ζητήσει και οι ασφαλιστικές εταιρείες σε ό,τι αφορά τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, με την ένωση των ΤΕΑ (ΕΛΕΤΕΑ) να είναι αντίθετη προς μια τέτοια τοποθέτηση.

Ο υφυπουργός εργασίας Πάνος Τσακλόγλου έχει επισημάνει ότι το επόμενο χρονικό διάστημα το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει την ενίσχυση των αρμόδιων εποπτικών αρχών και τη μετάβαση από το ισχύον κατακερματισμένο σχήμα σε μια ενιαία εποπτική δομή, αλλά και σειρά άλλων μεταρρυθμίσεων που σκοπεύουν στη θωράκιση του κλάδου.

Κατά τον υφυπουργό, τρεις είναι οι βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν τη λειτουργία του θεσμού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης: 

1. «Καλή Διακυβέρνηση για ένα Ταμείο σημαίνει διοίκηση με γνώσεις και πείρα, με αξιολόγηση και λογοδοσία, με άρτια μηχανογραφικά συστήματα και εξειδικευμένο προσωπικό. Σημαίνει τήρηση κανόνων και εφαρμογή πολιτικών αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων.

2. Διαφάνεια για ένα Επαγγελματικό Ταμείο σημαίνει διαφάνεια στις διαδικασίες, στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, στις επενδύσεις και στις χρεώσεις. Σημαίνει τακτική και αναλυτική ενημέρωση των ασφαλισμένων.

3. Αποτελεσματική εποπτεία σημαίνει ότι τα Επαγγελματικά Ταμεία λειτουργούν στο τρίγωνο που ορίζουν οι έννοιες της ευθύνης, της ισοτιμίας και της δικαιοσύνης. Και ευθύνη χωρίς λογοδοσία δεν νοείται, όπως δεν νοείται ισοτιμία και δικαιοσύνη χωρίς ελεγκτικούς μηχανισμούς και συλλογική οριζόντια εφαρμογή των κανόνων. Ελεγκτικοί μηχανισμοί που προσθέτουν αξία και όχι περιττή γραφειοκρατία στη λειτουργία των Ταμείων, που προσθέτουν ασφαλιστικές δικλίδες χωρίς να αφαιρούν λειτουργική ευελιξία».
 

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 195, Μάρτιος - Απρίλιος 2022 (Πατήστε επάνω στη φωτογραφία για μεγέθυνση):