Στις 2 Ιουλίου 1905 η Γαλλία έκανε ένα μικρό αλλά ιστορικό βήμα προς την προστασία της ανθρώπινης εργασίας. Με νόμο, η ημερήσια απασχόληση των ανθρακωρύχων περιορίστηκε από τις δέκα στις εννέα ώρες.
Σήμερα, μια ώρα μπορεί να μοιάζει ασήμαντη. Στις αρχές όμως του 20ού αιώνα ήταν μια πραγματική κοινωνική κατάκτηση. Οι ανθρακωρύχοι εργάζονταν βαθιά κάτω από τη γη, μέσα στη σκόνη του άνθρακα, σε στοές με ελάχιστο αέρα, ανάμεσα σε εκρήξεις αερίων, κατολισθήσεις και διαρκή κίνδυνο ατυχημάτων. Για χιλιάδες οικογένειες της Ευρώπης, το ορυχείο ήταν ταυτόχρονα πηγή ζωής και τόπος καθημερινού φόβου.
Η μείωση του ωραρίου δεν ήταν μια γενναιόδωρη παραχώρηση της πολιτείας. Ήταν αποτέλεσμα δεκαετιών εργατικών αγώνων, απεργιών και κοινωνικών διεκδικήσεων. Οι ανθρακωρύχοι ζητούσαν όχι μόνο καλύτερους μισθούς, αλλά και το αυτονόητο: να επιστρέφουν ζωντανοί στα σπίτια τους και να έχουν λίγο περισσότερο χρόνο με τις οικογένειές τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι στις αρχές του 20ού αιώνα οι εργαζόμενοι στα ανθρακωρυχεία βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του εργατικού κινήματος σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι μεγάλες απεργίες εκείνης της εποχής δεν αφορούσαν μόνο το μεροκάματο· αφορούσαν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Σήμερα, που η συζήτηση για τον χρόνο εργασίας επιστρέφει με αφορμή την τεχνολογία, την παραγωγικότητα και την τετραήμερη εργασία, αξίζει να θυμόμαστε πως τα περισσότερα εργασιακά δικαιώματα δεν χαρίστηκαν. Κερδήθηκαν με επιμονή, συγκρούσεις και πολλές φορές με ανθρώπινες ζωές.
Ίσως τελικά εκείνη η μία ώρα που κέρδισαν οι Γάλλοι ανθρακωρύχοι το 1905 να μην ήταν απλώς μία ώρα λιγότερης δουλειάς. Ήταν μία ώρα περισσότερης ζωής.
Απεργοί ανθρακωρύχοι στη λεκάνη του Longwy το 1905. Οι κινητοποιήσεις εκείνης της περιόδου εξέφραζαν το αίτημα για ασφαλέστερες συνθήκες εργασίας, αξιοπρεπείς αμοιβές και μικρότερο ημερήσιο ωράριο.
Ανθρακωρύχοι μπροστά στο ορυχείο Arthur-de-Buyer στο Ronchamp της Γαλλίας. Πίσω από τα σκονισμένα πρόσωπα και τα φανάρια κρύβεται μια από τις πιο σκληρές μορφές βιομηχανικής εργασίας της εποχής.
Η έξοδος από τη βάρδια. Κρατώντας ακόμη τα φανάρια τους, οι ανθρακωρύχοι επιστρέφουν από τις υπόγειες στοές, εκεί όπου για δεκαετίες η καθημερινή εργασία ισοδυναμούσε με καθημερινό κίνδυνο.
