Αναδημοδίεση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 25)

Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου

Συνέντευξη στην Ανθή Αγγελοπούλου

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο στη χώρα μας, η αναγκαιότητα του προσυμπτωματικού ελέγχου, η σημαντικότητα της έγκαιρης ανίχνευσης του καρκίνου του πνεύμονα, καθώς και ο ρόλος των Συλλόγων Ασθενών μπαίνουν στο μικροσκόπιο της συζήτησής μας με τον πρόεδρο του Δ.Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), Γιώργο Καπετανάκη.

• Τι αφορά η ενημερωτική εκστρατεία της ΕΛΛΟΚ για τον καρκίνο του πνεύμονα;

Η διοργάνωση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού αποτελεί έναν από τους κεντρικούς άξονες δράσης της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου. Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μείζον θέμα για τη δημόσια υγεία και η έγκαιρη ανίχνευση έχει κομβικό ρόλο στην αποτελεσματική αντιμετώπισή του. Αξιοποιώντας τις δυνατότητες που παρέχουν τα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακολουθήσαμε περισσότερο διαδραστικές μεθόδους επικοινωνίας, έχοντας ως βασικό στόχο να φτάσει το μήνυμα σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. Στο πλαίσιο του μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του πνεύμονα, δημιουργήσαμε ένα εκπαιδευτικό quiz και ένα podcast με την πολύτιμη συμβολή και επιστημονική καθοδήγηση του καθηγητή Κωνσταντίνου Συρίγου και της Ελληνικής Εταιρείας Καρκίνου του Πνεύμονα (ΕΛΕΚΑΠ), τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά για την εξαιρετική συνεργασία και υποστήριξη της δράσης.

Αυτή η εκστρατεία στοχεύει στη σωστή ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου, sτην προώθηση της έγκαιρης διάγνωσης και ελέγχου, καθώς και την υποστήριξη των ασθενών και των οικείων τους. Η ΕΛΛΟΚ, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος μεταξύ επιστημονικών φορέων, της Πολιτείας και της κοινωνίας, προωθεί συνέργειες και μεταφέρει τη γνώση και την εμπειρία στους ενδιαφερομένους. Η συνεργασία μας με την ΕΛΕΚΑΠ, έναν επιστημονικό φορέα που διακρίνεται για το έργο του στην έρευνα, την εκπαίδευση και τη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, ενισχύει περαιτέρω αυτή την προσπάθεια. Στόχος μας παραμένουν η ενδυνάμωση της κοινότητας των ασθενών και η βελτίωση της ενημέρωσης και πρόσβασης όλων των πολιτών, ιδιαίτερα εκείνων που ανήκουν στις πλέον ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, στις απαραίτητες πληροφορίες και σε υψηλής ποιότητας φροντίδα.

• Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο προσυμπτωματικός έλεγχος για την ασθένεια;

Η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του πνεύμονα αυξάνει τις πιθανότητες για καλύτερη πρόγνωση. Και αυτό πρέπει να ακουστεί δυνατά και να ακούγεται συνεχώς προς τα έξω. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί να ανιχνεύσει τη νόσο σε πρώιμο στάδιο, όταν η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική και οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης σημαντικά αυξημένες. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος μπορεί ακόμα να περιορίσει την ανάγκη για πιο επιθετικές θεραπείες, βελτιώνοντας και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τέλος, μπορεί να συμβάλει στην ορθολογική διαχείριση των πόρων του συστήματος για τη θεραπεία της νόσου.

• Ποιος είναι ο ρόλος των Συλλόγων Ασθενών με σοβαρές ασθένειες, όπως είναι ο καρκίνος του πνεύμονα;

Οι Σύλλογοι Ασθενών είναι απαραίτητοι όχι μόνο επειδή αποτελούν τη φωνή των ασθενών και αγωνίζονται για τα δικαιώματα και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, αλλά και γιατί πρακτικά αγκαλιάζουν τον ασθενή και τις καθημερινές ανάγκες του, οι οποίες είναι πολύ ιδιαίτερες όταν έχεις να διαχειριστείς το φορτίο της ασθένειας. Παρέχουν δηλαδή ψυχοκοινωνική υποστήριξη, προσφέρουν αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με την ασθένεια, τις διαθέσιμες επιλογές, τα δικαιώματα των ασθενών και τις εξελίξεις στην έρευνα. Η ενημέρωση αυτή βοηθά τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να λαμβάνουν πιο συνειδητές αποφάσεις για τη φροντίδα τους, να αντιμετωπίζουν ευκολότερα τη γραφειοκρατία που υπάρχει στο σύστημα και να μην αισθάνονται μόνοι τους στην περιπέτεια αυτήν. Επιπλέον, μέσω συνεργασιών με επιστημονικούς φορείς και οργανισμούς, οι σύλλογοι προωθούν την έρευνα και τη συμμετοχή στις κλινικές μελέτες. Συμβάλλουν, δηλαδή, με έναν πολύ σημαντικό τρόπο στην ανάπτυξη νέων θεραπειών και στη βελτίωση των υφιστάμενων πρωτοκόλλων.

Να σημειώσουμε ότι η ΕΛΛΟΚ έρχεται ως κεντρικός φορέας εκπροσώπησης να γεφυρώσει και να ενισχύσει όλη αυτή τη σπουδαία προσπάθεια των συλλόγων. Ενεργεί συστηματικά για την προάσπιση της εφαρμογής κατάλληλων πολιτικών υγείας και την υποστήριξη της έρευνας στον καρκίνο, συνεργαζόμενη στενά με τα μέλη και τους εταίρους της, υπερασπιζόμενη τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα των ασθενών σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και φροντίδα.

• Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Καρκίνου στην Ελλάδα. Μπήκε στην τελική ευθεία, όπως όλα δείχνουν. Τι πρέπει να προσέξουμε και τι λείπει;

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα, 20 από τα 27 κράτη-μέλη διαθέτουν ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Καρκίνου, ακολουθώντας τις συστάσεις της Κομισιόν, η οποία από το 2021 έχει αναδείξει τον καρκίνο ως τη μεγαλύτερη απειλή για τα συστήματα υγείας της Ευρώπης. Η χώρα μας δεν βρίσκεται μεταξύ αυτών, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος στην αντιμετώπιση του καρκίνου, ξεκινώντας από την πρόληψη, την αναβάθμιση των νοσοκομειακών υποδομών, την υλοποίηση του ψηφιακού μετασχηματισμού της ογκολογικής περίθαλψης.

Ωστόσο η απόκτηση ενός αποτελεσματικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης, το οποίο θα συνοδεύεται από μία εφαρμοστική στρατηγική που θα εξασφαλίζει τις διαδικασίες της υλοποίησης, της αξιολόγησης και των αναγκαίων προσαρμογών, αποτελεί το μόνο εχέγγυο για τη συνέχιση, την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα όλων των δράσεων και πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται από την πολιτεία. Αποτελεί την επίσημη διαχρονική δέσμευση και προσήλωση της Πολιτείας στον αγώνα κατά του καρκίνου και στην ανάπτυξη ενός συστήματος που θα εστιάζει στη δημόσια υγεία ως απαραίτητο συστατικό για την εφαρμογή πολιτικών σε κάθε τομέα, όπως η Παιδεία, το περιβάλλον, η εργασία, η ενέργεια, οι μεταφορές κ.τ.λ.

Μεταφράζοντας τον όρο εφαρμοστική στρατηγική, θα αναφερθώ στην απαίτηση για πολιτική βούληση, μεγάλη συνέπεια και επαρκείς πόρους. Πολλά σχέδια στο παρελθόν παρέμειναν ανεκπλήρωτα λόγω έλλειψης χρηματοδότησης ή συντονισμού, ή και πολιτικών αλλαγών. Για το λόγο αυτόν, είναι σημαντικό να θεσπιστεί ένας μηχανισμός που να διασφαλίζει τη δέσμευση όλων των εμπλεκόμενων φορέων και του πολιτικού κόσμου και θα εγγυάται την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου σε βάθος χρόνου, έχοντας πάντα τον άνθρωπο στο επίκεντρο.

Διαβάστε παρακάτω την συνέντευξη από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 25) και σε ηλεκτρονική μορφή σελ. 122-124 (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

 Ο Γιώργος Καπετανάκης είναι πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), γενικός γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Συνασπισμού Ασθενών με Καρκίνο (European Cancer Patient Coalition – ECPC) και πρόεδρος του Συλλόγου Καρκινοπαθών Πιερίας. Η προσωπική του εμπειρία με τον καρκίνο, πριν από 12 χρόνια, υπήρξε το έναυσμα για την ενεργή ενασχόλησή του με την υποστήριξη των ασθενών. Από την πρώτη στιγμή της συμμετοχής του στον τοπικό Σύλλογο Καρκινοπαθών, στον τόπο διαμονής του, συνειδητοποίησε τη σημασία της ύπαρξης μιας ομοσπονδίας σε εθνικό επίπεδο και εργάστηκε προς αυτήν την κατεύθυνση. Στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχει ενεργά και προωθεί σε εθνικό επίπεδο πρωτοβουλίες και δράσεις του Ευρωπαϊκού Συνασπισμού Ασθενών με Καρκίνο, καθώς και άλλων ευρωπαϊκών θεσμών και οργανισμών.