Η Εκκλησία σήμερα τιμά τη μνήμη της Αγίας Θεοδώρας της Άρτας, μιας μορφής που συνδέεται βαθιά με την ιστορία της μεσαιωνικής Ηπείρου και ιδιαίτερα με την πόλη της Άρτας.
Η Θεοδώρα έζησε τον 13ο αιώνα, σε μια εποχή μεγάλων πολιτικών ανακατατάξεων στον ελληνικό κόσμο. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1204), η βυζαντινή αυτοκρατορία διασπάστηκε σε επιμέρους ελληνικά κράτη που επιχείρησαν να συνεχίσουν την πολιτική και πολιτισμική της παράδοση. Ένα από τα σημαντικότερα από αυτά ήταν το Δεσποτάτο της Ηπείρου, το οποίο ιδρύθηκε από τον Μιχαήλ Α΄ Κομνηνό Δούκα και είχε ως πρωτεύουσα την Άρτα.
Σε αυτή την πόλη, που τον 13ο αιώνα γνώρισε ιδιαίτερη ακμή, έζησε και η Θεοδώρα ως σύζυγος του δεσπότη Μιχαήλ Β΄. Η ζωή της όμως δεν υπήρξε μια απλή βασιλική ιστορία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο σύζυγός της την απομάκρυνε για χρόνια από το παλάτι και εκείνη έζησε μέσα στην ταπείνωση και τη σιωπή, ανάμεσα στους απλούς ανθρώπους της πόλης. Η στάση της απέναντι σε αυτή τη δοκιμασία —υπομονή, πραότητα και πίστη— έγινε το θεμέλιο της μεταγενέστερης αγιοποίησής της. Όταν αργότερα συμφιλιώθηκε με τον σύζυγό της και επέστρεψε στο παλάτι, αφιερώθηκε στη φιλανθρωπία και στη στήριξη των φτωχών της Άρτας.
Μετά τον θάνατο του Μιχαήλ εγκατέλειψε τη ζωή της αυλής και έγινε μοναχή, περνώντας τα τελευταία χρόνια της μέσα στην προσευχή και την προσφορά. Η μνήμη της παρέμεινε ζωντανή στην πόλη και η Εκκλησία την αναγνώρισε ως αγία.
ΛΕΖΑΝΤΑ 1
Τοιχογραφία της Αγίας Θεοδώρας της Άρτας. Η μορφή της συνδέθηκε με τη φιλανθρωπία και την πνευματική ζωή της μεσαιωνικής Άρτα.
Η γιορτή της Αγίας σήμερα
Ο ναός της Αγίας Θεοδώρας αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Άρτας και τόπο προσκυνήματος για τους πιστούς.
Κάθε χρόνο, την ημέρα της μνήμης της, τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία και πλήθος κόσμου συγκεντρώνεται στον ναό για να τιμήσει την προστάτιδα της πόλης. Η γιορτή κορυφώνεται με τη λιτανεία της εικόνας και του ιερού σκηνώματος της Αγίας στους δρόμους της Άρτας, μια τελετή που συνδέει τη σημερινή ζωή της πόλης με την ιστορία του μεσαιωνικού της παρελθόντος. Επτά αιώνες μετά τον θάνατό της, η Αγία Θεοδώρα της Άρτας παραμένει για την Άρτα κάτι περισσότερο από μια ιστορική μορφή: είναι η βασίλισσα που έγινε αγία και η προστάτιδα μιας πόλης που εξακολουθεί να τη θυμάται.
Ο βυζαντινός ναός της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα, όπου φυλάσσεται το λείψανο της Αγίας και τελούνται κάθε χρόνο οι πανηγυρικές εκδηλώσεις προς τιμήν της.
