Ενώπιον του σκληρού διλήμματος γάμων εκ συνοικεσίου ή πωλήσεων «ασημικών» θέτει τους Έλληνες τραπεζίτες η δεύτερη φάση αντιμετώπισης της πρωτόγνωρης δημοσιονομικής κρίσης την οποία διέρχεται η χώρα.

Η κυοφορούμενη παροχή δυνατότητας στον Ευρωπαικό Μηχανισμό Στήριξης ( EFSF) να αγοράζει ομόλογα χωρών – μελών από την δευτερογενή αγορά ή απλά να δανείζει χώρες, λαμβάνοντας πρώτη εξασφάλιση, σε συνδυασμό με την πιθανή νέα υποβάθμιση από Moody’s και την σταδιακή άρση των μέτρων χορήγησης ρευστότητας από την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα διαμορφώνουν ένα «καυτό» σκηνικό για τις ελληνικές τράπεζες.

Μέσα στο επόμενο δίμηνο η αβεβαιότητα του οικονομικού περιβάλλοντος που επικαλέστηκε η Alpha ως ένας από τους λόγους απόρριψης της φιλικής πρότασης συγχώνευσης από την Εθνική θα αρχίζει να ξεκαθαρίσει, με όρους όμως που δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστη την ρευστότητα και πιθανώς την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών. Όπως έγραφε το Next Deal στο προηγούμενο τεύχος του, οι τράπεζες θα κληθούν να πληρώσουν ακριβά την φυγή από το βρόγχο της δημοσιονομικής κρίσης.

Η στρατηγική, που δείχνουν να προκρίνουν, στην τρέχουσα συγκυρία, οι τραπεζίτες για να αντιμετωπίσουν τις παραπάνω προκλήσεις είναι η διερεύνηση των προυποθέσεων συγκρότησης «μεγάλων» σχημάτων, μέσω «φιλικών», εγχώριων, συγχωνεύσεων. Στρατηγική, η οποία, πέραν των συνεργειών από οικονομίες κλίμακος και κόστη χρηματοδότησης, εστιάζει στην ανάδειξη της ισχυρής θέσης, που θα κατέχουν τα υπό συζήτηση σχήματα στις εκτός Ελλάδος αγορές και στην απόκτηση ικανών stories, ώστε να δημιουργηθούν οι προυποθέσεις για τον πιθανό δεύτερο γύρο επανακεφαλαιοποίησης του συστήματος.

Ενδεχόμενη συγχώνευση, μεταξύ δύο, εκ των ETE, Alpha και Eurobank, θα δημιουργούσε, σύμφωνα με κορυφαίο τραπεζίτη, την «ελληνική OTP», μια τράπεζα δηλαδή, με ισχυρά μερίδια και σε άλλες αγορές εκτός της εγχώριας και επομένως ενισχυμένο ειδικό βάρος, απέναντι τόσο στους οίκους αξιολόγησης, όσο και την ΕΚΤ. Για αυτό και, κατά τον ίδιο, «προίκα» των συζητούμενων μεγάλων συγχωνεύσεων αποτελεί η ενίσχυση της θέσης των τραπεζών στην Ν. Α Ευρώπη και κατ επέκταση η μείωση του «ελληνικού» κινδύνου.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Εθνική στις ανακοινώσεις της για την πρόταση στην Alpha Bank προέταξε τα οφέλη και τις συνέργειες από τη συνένωση των δύο ομίλων στις αγορές του εξωτερικού. Η τράπεζα, που θα προέκυπτε από την συγχώνευση θα είχε σύμφωνα με στελέχη της Εθνικής,  σημαντικά περιθώρια περιορισμού του κόστους στις θυγατρικές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης καθώς εκεί θα υπάρξει συγχώνευση του δικτύου των καταστημάτων των δύο τραπεζών και ταυτόχρονη μείωση προσωπικού. Για παράδειγμα στην Ρουμανία η νέα τράπεζα θα κατέχει την 4η θέση στην αγορά, θα συγχωνεύσει το δίκτυο των καταστημάτων και θα προχωρήσει στην μείωση του προσωπικού. Αντίστοιχες κινήσεις θα γίνουν και στις υπόλοιπες αγορές της περιοχές.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το υψηλόβαθμο στέλεχος της Εθνικής, ο σχεδιασμός δεν προέβλεπε απολύσεις και βίαιο κλείσιμο καταστημάτων. «Το πλάνο για την ελληνική αγορά αφορούσε και αφορά μόνο στην συγχώνευση των κεντρικών υπηρεσιών, των κέντρων μηχανογράφησης των δύο τραπεζών και την συστέγαση της διοίκησης.
Οι συνέργειες στην Ελλάδα από ένα οποιοδήποτε mega- deal μεταξύ εγχώριων τραπεζών θα προέλθουν κυρίως, σύμφωνα με κορυφαία τραπεζικά στελέχη, από την μείωση του κόστους καταθέσεων. Επιπρόσθετα, η πρόσβαση της νέας τράπεζας στις αγορές θα είναι εύκολη και σαφώς υπό άλλους όρους

Η βασική στόχευση όμως της στρατηγικής συγκρότησης μεγάλων σχημάτων αφορά στα Βαλκάνια. «Με τις βαλκανικές οικονομίες να βγαίνουν από την κρίση, το να συμπεριλαμβάνεσαι μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων σε μερίδιο αγοράς τραπεζών σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Σερβία, διαθέτοντας ταυτόχρονα παρουσία και σε άλλες αγορές ( Τουρκία, Κύπρος, Ουκρανία, Ρωσία, Αίγυπτος) προσθέτει πόντους για καλύτερη αξιολόγηση» εκτιμά τραπεζικός αναλυτής «ιδιαίτερα, αν παρουσιάσεις πρόγραμμα συνεργειών από συνενώσεις θυγατρικών εξωτερικού».

Η αλλαγή στάσης των ξένων οίκων αξιολόγησης αποτελεί «καυτή» προτεραιότητα για τις τράπεζες, λόγω της ενδεχόμενης νέας υποβάθμισης της ελληνικής οικονομίας και των τραπεζών από την Moody’ s, η οποία θα προκαλέσει τριγμούς στην αξία των τιτλοποιημένων στοιχείων ενεργητικού, που χρησιμοποιούν σήμερα ως ενέχυρα, για δανεισμό από την ΕΚΤ. Επιπρόσθετα, οι συνέργειες από ενδεχόμενα deals θα προσθέσουν όπλα για νέες κεφαλαιακές ενισχύσεις, που ενδεχομένως να απαιτηθούν, μετά τα stress tests της ΕΚΤ τον προσεχή Μάιο.  Stress tests που ενδέχεται να εμπεριέχουν τον όρο ότι οι τράπεζες, που θα βαθμολογηθούν «κάτω της βάσης», θα έχουν τρίμηνη προθεσμία να ενισχυθούν κεφαλαιακά.

Βάζουν την Εurobank στο παιχνίδι τα «φάλτσα» στο ΕΤΕ -  Alpha Bank ;

Για τους παραπάνω λόγους τα φώτα της αγοράς εστιάζονται κατά κύριο λόγο στην τετράδα Εθνικής, Alpha, Eurobank με την Πειραιώς να παραμένει σε ρόλο μπαλαντέρ.  Το βασικό ερώτημα είναι αν το προς το παρόν αδιέξοδο στις συζητήσεις ΕΤΕ- Alpha Bank βάζουν στο παιχνίδι την EFG Eurobank.

Σημειώνεται ότι οι μεγαλομέτοχοι Eurobank και Alpha είχαν συζητήσει, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, που ουδέποτε διαψεύσθηκαν από τους ίδιους, το ενδεχόμενο συγχώνευσης των δύο τραπεζών. Με την ίδια λογική που διέπνεε και τις συζητήσεις ETE- ΑLPHA. Την ενίσχυση δηλαδή της βαρύτητας των εκτός Ελλάδος δραστηριοτήτων και τις συνέργειες από τις οικονομίες κλίμακος που μπορεί να προέλθουν κυρίως από τις συνενώσεις θυγατρικών εξωτερικού.Οι σχέσεις των δύο μεγαλομετόχων παραμένουν «φιλικές» ενώ οι δύο τράπεζες διαθέτουν αντίστοιχες, περίπου, κεφαλαιοποιήσεις, με ίδιο περίπου αριθμό μετοχών, κοντινούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας (συνυπολογιζομένων της πώλησης της Polbank και της απορρόφηση της Δίας από την Eurobank) και το κυριότερο μικρότερη – αθροιστικά- θέση σε ομόλογα.

Το δεύτερο καυτό ερώτημα έγκειται στο τι θα πράξει η Εθνική. Η Alpha Bank άφησε ανοικτό το παράθυρο βελτιωτικής προσφοράς, απορρίπτοντας την πρόταση της ΕΤΕ ως μη συμφέρουσα - με τους όρους συγχώνευσης που περιλάμβανε – για τους μετόχους της.  Επισήμως η Εθνική επιμένει στην προσφορά της κρίνοντας ότι εμπεριέχει ικανοποιητικούς όρους για τους μετόχους της Alpha και «αποτελεί την ενδεδειγμένη πρωτοβουλία για να αντιμετωπισθεί η αβεβαιότητα». Παρασκηνιακά όμως βρίσκεται σε εγγρήγορση και παρακολουθεί τις εξελίξεις.

Η πρόταση της, άλλωστε δεν απευθύνεται, τυπικά, στο Δ. Σ της Alpha Bank, όπως συνηθιζόταν σε αντίστοιχες περιπτώσεις στην Ελλάδα αλλά στους μετόχους. Για αυτό και λακωνικά στελέχη της Εθνικής επαναλαμβάνουν μονότονα «οι μέτοχοι της Alpha θα αποφασίσουν».

Το ματς θα κριθεί στο τι στάση θα κρατήσουν οι μέτοχοι της Alpha μετά και την απόρριψη της πρότασης από το Δ. Σ της τράπεζας για αυτό έχει ξεκινήσει μεγάλο παζάρι για την πρόσληψη και άλλων συμβούλων.

Μεγάλο παζάρι για πρόσληψη συμβούλων με πελατολόγιο μεγαλομετόχων Alpha

«Οι ξένες τράπεζες με πελατολόγιο funds ή κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς και ιδιώτες που διατηρούν αξιοσημείωτες μετοχικές θέσεις στην Alpha Bank βρίσκονται σε … πρώτη ζήτηση από το απόγευμα της Παρασκευής» δηλώνει στέλεχος ξένης τράπεζας που δεν θα εμπλακεί λόγω σύγκρουσης συμφερόντων στην υπόθεση.

Η Εθνική έχει προσλάβει ως συμβούλους για την πρόταση συγχώνευσης που απηύθυνε τις Merrill Lynch και Morgan Stanley ενώ η Alpha Bank τις J P Morgan και Citigroup.  Από το μεσημέρι, όμως, της Παρασκευής, το παζάρι έχει αγριέψει.

Μήλον της έριδος οι Goldman Sachs και Deutsche Bank με την δεύτερη να είναι περισσότερο κοντά στην Εθνική, σύμφωνα με πληροφορίες. Η διερεύνηση από πλευράς παλαιών και νέων συμβούλων των αντιδράσεων των μεγαλομετόχων της Alpha – πλην όσων εκπροσωπούνται στο Δ. Σ – θα παίξει ρόλο, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, στην περαιτέρω στάση των διοικήσεων των δύο τραπεζών.

*Χρήστος Κίτσιος, Αναδημοσίευση από την εφημερίδα NEXT DEAL, τεύχος 243 που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της χώρας