Γράφει η Μεταξούλα Μανικάρου

Μ. Δευτέρα Εσπέρας

Τη Μ. Δευτέρα την εσπέρα (απόγευμα) ψάλλεται ο Όρθρος της Μ. Τρίτης. Η Μ. Τρίτη είναι αφιερωμένη σε δύο παραβολές: α) Των Δέκα Παρθένων (Ματθ. 25, 1-13) β) Των Ταλάντων (Ματθ. 25, 14-30).

Η παραβολή των Δέκα παρθένων.

«Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ, τῆς τῶν δέκα Παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα». Δέκα παρθένες περιμένουν τον Νυμφίο να έρθει να παραλάβει τη νύφη. «Πέντε εξ αυτών ήσαν φρόνιμοι» και είχαν προνοήσει να πάρουν αρκετό λάδι, ώστε να έχουν για να φωτίζουν τα λυχνάρια τους, κατά τη διάρκεια της αναμονής τους. «Πέντε ήσαν μωραί», οι οποίες, λόγω της  καθυστέρησης της άφιξης του Νυμφίου, αποκοιμήθηκαν. Έτσι όταν ακούγεται η φωνή «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται», ψάχνουν να βρουν λάδι, για να ανάψουν τα σβησμένα λυχνάρια τους, με αποτέλεσμα να μην γίνουν δεκτές στο γαμήλιο δείπνο, δηλαδή να μείνουν «εκτός νυμφώνος».

Οι παρθένες είναι οι ψυχές μας. Η προμήθεια του λαδιού για το λυχνάρι είναι ο επίγειος συνεχής αγώνας για έργα ευποιίας με σκοπό την πνευματική μας πρόοδο και τελείωση. Το λυχνάρι είναι η παρρησία μας μπροστά στο Θεό. Η παραβολή έχει ένα σαφές εσχατολογικό θέμα: Να είμαστε προετοιμασμένοι για την Ημέρα της Κρίσεως. Να είμαστε ξύπνιοι, να είμαστε «εν εγρηγόρσει», για να υποδεχτούμε τον Κύριο, να λαχταρούμε αδιάκοπα την ένωσή μας με τον Νυμφίο της Εκκλησίας, τον Σωτήρα Χριστό. Ο Ίδιος ο Κύριος, κατά τη δραματική νύκτα της συλλήψεώς Του στον κήπο της Γεθσημανή, τόνιζε στους μαθητές του «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε» (Μάρκ.14, 38). Η Εκκλησία με εξαίσιους ύμνους συμβουλεύει τους πιστούς να έχουν αναμμένες τις νοητές λαμπάδες των ψυχών τους και να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμοι για την υποδοχή και συνάντηση του αθάνατου νυμφίου των ψυχών, δηλαδή του Δεσπότη Ιησού Χριστού.

Η παραβολή των ταλάντων

Ένας άρχοντας πριν ξεκινήσει ένα μακρινό ταξίδι, καλεί τους δούλους του και τους δίνει μερικά τάλαντα. Η παραβολή στηρίζεται στο τρίπτυχο σχήμα, δηλαδή σε τρεις περιπτώσεις δούλων στους οποίους καταμερίζει τα τάλαντα, στον πρώτο  έδωσε πέντε τάλαντα, στον δεύτερο δύο, ενώ στον τρίτο ένα τάλαντο. Κατά την επιστροφή του ο άρχοντας καλεί τους δούλους, προκειμένου να του αποδώσουν λογαριασμό. Οι δυο πρώτοι δούλεψαν με τα τάλαντά τους και έτσι κέρδισαν τα διπλά. Ο τρίτος, όμως, εκτός του ότι έσκαψε βαθιά και έθαψε το τάλαντό του στη γη, από τεμπελιά και πονηριά, κατηγόρησε και τον άρχοντα για την αδικία του. Ο άρχοντας αντάμειψε τους δύο πρώτους δούλους πλουσιοπάροχα. Το τρίτο τον τιμώρησε βαριά, δίνοντας το τάλαντό του στον πρώτο δούλο.

Ο άρχοντας που εμπιστεύτηκε την περιουσία του στους δούλους είναι ο Θεός. Οι δούλοι είμαστε όλοι οι άνθρωποι, χωρίς καμία εξαίρεση. Τα τάλαντα είναι τα δώρα, τα χαρίσματα και οι ικανότητες, που προσφέρει στον καθένα μας ο Θεός. Ως εκ τούτου, οφείλουμε να είμαστε εργατικοί και να καλλιεργούμε τα τάλαντά μας.

Επιλογικές σκέψεις

Ο Χριστός χρησιμοποιεί πραγματικές εικόνες της καθημερινής ζωής για να οικοδομήσει τον παραβολικό του λόγο. Ο Θεός χάρισε στον άνθρωπο πλούσια αγαθά. Τον έπλασε «κατ’ εικόνα και ομοίωσίν» Του. Τον όρισε διαχειριστή, φύλακα, φρουρό της Δημιουργίας. Όσο, λοιπόν, είναι καιρός ας επιληφθούμε τη σωτηρία μας, ας πάρουμε λάδι στις λαμπάδες, ας καλλιεργήσουμε το τάλαντο.

Έννεπε Μούσα της Ποίησης

Γ. Βερίτης, «Τον Νυμφώνα σου βλέπω…»

Πέντε παρθένες άμυλες και πέντε μυαλωμένες!

Μισές λαμπάδες φωτεινές κι άλλες μισές σβησμένες!

Γλυκέ Νυμφίε που ξαγρυπνάς μέσ’  στης νυχτός στα βάθη,

στις πόρτες του Νυμφώνα σου και ο δούλος σου όταν θα ’ρθει, 

κάμε Χριστέ να μην της βρει σφιχτομανταλωμένες

Τάσος Λειβαδίτης, «Συνομιλίες»

1

Κύριε, άσε με να έρθω κοντά σου. Ίσως με την τόση φτώχεια μου,

τη μικρότητά μου, τις τόσες τύψεις μου, να σε παρηγορήσω λίγο

τα βράδια που σε ακούω να κλαις. Γιατί τόση τελειότητα είναι ήδη

ένα μαρτύριο.

2

Κύριε μόνο με την σιωπή σε νοιώθουμε. Κάθε ομιλία σε πληγώνει.

Κι οι λέξεις μας είναι τα τραύματά σου απ’ όπου, μαζί με το αίμα

σου, στάζει και λίγη απεραντοσύνη.

Κ. Π. Καβάφης, «Για Νάρθουν»

Ένα κερί αρκεί. Το φως του το αμυδρό
αρμόζει πιο καλά, θάναι πιο συμπαθές
σαν έρθουν της Aγάπης, σαν έρθουν η Σκιές.
Ένα κερί αρκεί. Η κάμαρη απόψι
να μη έχει φως πολύ. Μέσα στην ρέμβην όλως
και την υποβολή, και με το λίγο φως —
μέσα στην ρέμβην έτσι θα οραματισθώ
για νάρθουν της Aγάπης, για νάρθουν η Σκιές.

Τάκης Παπατσώνης, «Των Θυρών Κεκλεισμένων»

Συμβαίνει να σωπαίνει κάποτε η Εκκλησία,

παρʼ όλο που τελείται γιορτή επιβλητική.

Μην έχοντας καμπάνες, άμφια και λιτανεία,

ξεχύνεται η διάθεση όλη η εορταστική

στην εσωτερική πια λατρεία, καθιερωμένη

σε τέτοιες περιστάσεις. Καθώς ο διπλανός σου

αγνοεί τι πανηγύρι μέσα σου έχει στηθεί,

μια και δεν συμμετέχει σε τίποτα γνωστό του,

ξυπνάει και σε αντικρίζει κι ευθύς αναρωτάται:

Πώς έτσι ο γείτονάς μου ξανάνθισε αδοκήτως;

Ποιο Πάσχα του Κυρίου, έξω ταγμένου χρόνου,

γιορτάζει εν αγνοία των άλλων χριστιανών;

Αδιάφορος προς όλα, ο κρύφιος εορταστής.

Paratum est cor ejus για τη σπουδαία Θυσία.

Στολίζει τους βωμούς του, υψώνει τη Χαρά

και την μετουσιώνει σε σκεύη αχτιδωτά.

Μʼ ευλάβειαν αναλίσκει το περιεχόμενό τους

κι ύστερα κάμνει απόλυση, τελείως μεταρσιωμένος.

Σημαίνουν τότε εντός του μυριάδες οι καμπάνες,

σε τέτοιο αλαλαγμό τους, που ουδέποτε χαλκός

τραγούδησε στη γη μας με τόσην ευφροσύνη,

με τόση φωτεινότητα και τόσο διαυγώς.

Σημείωση: Paratum est cor ejus = ετοίμη η καρδία του.

Μ. Δευτέρα-ΕΙΚΟΝΕΣ

Friedrich Wilhelm Schadow, Η παραβολή των σοφών και μωρών παρθένων (1842)

William Blake, Η παραβολή των σοφών και μωρών Παρθένων (1822)

Οι πέντε σοφές και οι πέντε μωρές παρθένες

Ernst Friedrich von Liphart, Η παραβολή των σοφών και μωρών παρθένων

Η παραβολή των ταλάντων

Η παραβολή των ταλάντων

Η Μεταξούλα Μανικάρου είναι φιλόλογος, συγγραφέας, Διδάκτωρ «Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» και Μεταδιδάκτωρ «Παιδικής Λογοτεχνίας». Διδάσκει στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. εδώ