Κοινή γνωμοδότηση σχετικά με τους κινδύνους ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΞΧ/ΧΤ) που πλήττουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσίευσαν οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές EBA, EIOPA και ESMA (ESAs).

Με βάση τα στοιχεία και τις πληροφορίες που παρέχονται από τις εθνικές αρχές για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και τις αρμόδιες αρχές για την αντιμετώπιση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές διαπίστωσαν ότι η παρακολούθηση των συναλλαγών και οι αναφορές για ύποπτες συναλλαγές εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχίες, ειδικά σε τομείς όπου το επιχειρηματικό μοντέλο ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος βασίζεται σε συχνές συναλλαγές.

Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές ανησυχούν για τις αδυναμίες του πλαισίου ελέγχου που εφαρμόζουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ιδίως για την παρακολούθηση των συναλλαγών και την αναφορά ύποπτων συναλλαγών σε τομείς με μεγάλο όγκο συναλλαγών. Επίσης, φαίνεται ότι η ανάπτυξη κατάλληλων αξιολογήσεων κινδύνου που αφορούν τις επιχειρήσεις αλλά και τους πελάτες εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε διάφορους τομείς και είναι ένας τομέας που θα ωφεληθεί από την περαιτέρω καθοδήγηση των αρμόδιων αρχών.

Επιπλέον, πέραν των αποκλίσεων που μπορεί να υπάρξουν κατά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της τέταρτης οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AMLD4), όπως προσδιορίστηκαν στην πρώτη κοινή γνωμοδότηση που δημοσίευσαν οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές το 2017, η παρούσα γνωμοδότηση εντοπίζει αποκλίσεις μεταξύ ορισμένων διατάξεων της AMLD4 και άλλων νομικών πράξεων της ΕΕ, και ειδικά με αυτές που σχετίζονται με τις άδειες, την καταλληλότητα και την αξιοπιστία και τις εκτιμήσεις των ειδικών συμμετοχών. Ορισμένες από αυτές τις ανησυχίες έχουν ήδη αντιμετωπιστεί μέσω πρόσφατων αναθεωρήσεων των νομικών πλαισίων όπως η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (CRDV).

Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές αναγνωρίζουν ότι η χρήση νέων τεχνολογιών μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για την καλύτερη καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος· ωστόσο, η παρούσα γνωμοδότηση επιβεβαιώνει επίσης ότι η αυξανόμενη χρήση των νέων τεχνολογιών από πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των κινδύνων ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, σε περίπτωση που δεν κατανοηθούν και δεν μετριαστούν τα τρωτά σημεία. Παράλληλα, η ταχεία εξάπλωση των εικονικών νομισμάτων αποτελεί επίσης ένα τομέα που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, λόγω της απουσίας κοινού ρυθμιστικού καθεστώτος και της ανωνυμίας που συνδέεται με αυτά.

Για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά αυτούς τους κινδύνους και τις ανησυχίες, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές θεωρούν ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο και να ενισχύσουν τη δέσμευσή τους στον ιδιωτικό τομέα για την καλύτερη κατανόηση των νέων τεχνολογιών, προϊόντων και υπηρεσιών που διατίθενται σε πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να εξετάζουν αν έχουν επαρκή κατανόηση των κινδύνων και των ελέγχων στους τομείς που έχουν πραγματοποιήσει μόνο περιορισμένες αξιολογήσεις και ενδέχεται να χρειαστεί να επανεξετάσουν την εποπτική τους προσέγγιση.

Συμπληρωματικά με τη γνωμοδότηση αυτή, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές έχουν αναπτύξει ένα διαδραστικό εργαλείο, το οποίο παρέχει στους ευρωπαίους πολίτες, στις αρμόδιες αρχές και στα πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ένα δείγμα όλων των κινδύνων που αφορούν το ξέπλυμα χρήματος και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και αναφέρονται στην κοινή γνωμοδότηση. Το διαδραστικό εργαλείο είναι διαθέσιμο εδώ.