Ο Θησέας θεωρείται ο σημαντικότερος και σπουδαίος ήρωας της αρχαίας Ελλάδας, μετά τον Ηρακλή. Ήταν γιος του βασιλιά της Αθήνας Αιγέα και της Αίθρας, κόρης του Πιτθέα, βασιλιά της Τροιζήνας, ο οποίος και τον ανέθρεψε. Σε ηλικία δεκαέξι ετών, ξεκίνησε για την Αθήνα και στο ταξίδι πραγματοποίησε τους πρώτους άθλους του, ελευθερώνοντας τους δρόμους από ληστές και τέρατα, όπως ο Προκρούστης, ο Σίνις, ο Περιφήτης, ο Σκύρωνας, ο Κερκύων. Στην Αθήνα, τον αναγνώρισε ο πατέρας του Αιγέας από την ασπίδα και το ξίφος που του άφησε κάτω από ένα βράχο, όταν έφυγε από την Τροιζήνα. «Όταν μεγαλώσει το παιδί, να σηκώσει το βράχο και να πάρει το ξίφος και την ασπίδα», είχε πει στην Αίθρα.

Οι Αθηναίοι άρχισαν να τον αγαπάνε όταν εξόντωσε έναν ταύρο στον Μαραθώνα, που κατέστρεφε την περιοχή. Μεγάλη η φήμη του όμως έγινε όταν φόνευσε τον Μινώταυρο, το μυθολογικό τέρας, με σώμα ανθρώπου και κεφαλή ταύρου. Ήταν καρπός των ερωτικών σχέσεων της γυναίκας του Μίνωα, Πασιφάης, με έναν κατάλευκο ταύρο που είχε στείλει ο Ποσειδώνας στον Μίνωα για θυσία. Εκείνος θαύμασε την ομορφιά του και δεν τον θυσίασε. Ο Ποσειδώνας θύμωσε και έκανε την Πασιφάη να ερωτευτεί τον ταύρο. Ο βασιλιάς Μίνωας της Κρήτης, όταν γεννήθηκε ο Μινώταυρος, τον έκλεισε μέσα σ’ έναν λαβύρινθο, που κατασκεύασε ο μηχανικός Δαίδαλος. Ο Μινώταυρος τρεφόταν με ανθρώπινο κρέας. Οι Αθηναίοι σκότωσαν σε κάποιους Παναθηναϊκούς Αγώνες τον γιο του Μίνωα, Ανδρόγεω, επειδή νίκησε σε όλα τα αγωνίσματα, και εκείνος, για να τους εκδικηθεί, ως βασιλιάς της επικυρίαρχης της εποχής Κρήτης, απαίτησε να του στέλνουν επτά νέους και επτά νέες κάθε εννέα χρόνια, ως φόρο υποτελείας των Αθηναίων. Οι νέοι διαδοχικά ήταν η τροφή του Μινώταυρου. Όταν ήρθε η εποχή να στείλουν για τρίτη φορά, ο Θησέας προθυμοποιήθηκε να πάει μαζί τους.

Όταν έφτασε στην Κρήτη, τον ερωτεύτηκε η Αριάδνη, η κόρη του Μίνωα, και του υπέδειξε τον τρόπο να βγει από το λαβύρινθο, από τον οποίο κανένας δεν είχε καταφέρει να βγει, με ένα κουβάρι κλωστή (ο μίτος της Αριάδνης), το οποίο να ξετυλίγει όπως θα χάνεται στις διακλαδώσεις, και αφού σκοτώσει τον Μινώταυρο, κρατώντας το σχοινί, να γυρίσει στην έξοδο. Έτσι και έγινε. Νίκησε, βγήκε, και η Αριάδνη τον ακολούθησε. Αυτός, όμως, την εγκατέλειψε στη Νάξο.

Γυρίζοντας στην Αθήνα, ο Θησέας δεν άλλαξε τα μαύρα πανιά που είχε το πλοίο όταν έφυγε για την Κρήτη, σε άσπρα αν νικήσει, όπως είχε συμφωνήσει με τον πατέρα του Αιγέα, που τον περίμενε στην άκρη του Σουνίου. Ο Αιγέας, αντικρίζοντας μαύρα πανιά, πικραμένος, έπεσε στη θάλασσα, βαπτίζοντάς την Αιγαίο Πέλαγος, όπως λέει ο μύθος.

Μετά τους Περσικούς Πολέμους, ο Θησέας έγινε ο κυριότερος ήρωάς τους και στο Ναό του Ηφαίστου στην Αθήνα, που σήμερα ονομάζουμε Θησείο, την εποχή του Περικλή, στις μετόπες εικονίζονται οι άθλοι του Θησέα και του Ηρακλή.

Ραγίζει η καρδιά του κάθε ανθρώπου για τα μαύρα πανιά. Αιώνες μετά, ο μύθος συνεχίζεται με πολλές παραλλαγές στην Ελλάδα. Ο «Μινώταυρος» τρώει συνεχώς Ελληνόπουλα, που φεύγουν στο εξωτερικό. Μια ακόμα Ελλάδα, πάνω από 10 εκατομμύρια, είναι στην ξενιτιά, σε άλλες πατρίδες. Ο «Θησέας - Πολιτισμός» των Ελλήνων νίκησε, αλλά τα πανιά τα ξέχασε και τα άφησε «μαύρα», καταδικάζοντας την πατρική γη (Αιγέας) γύρω από το Αιγαίο σε απόγνωση. Για χρόνια, στη νεότερη Ελλάδα, οι πολιτικοί μας μιλούσαν για «ψωροκώσταινα», για φτωχή πατρίδα, για τριτοκοσμικές καταστάσεις κ.λπ. κ.λπ. Όμως τα παιδιά της Ελλάδας διέπρεπαν σε όλα τα είδη πολιτισμού, με δύο Βραβεία Νόμπελ, με τον ιατρό Παπανικολάου, με παγκόσμιες φυσιογνωμίες σε μουσική, λογοτεχνία, μαθηματικά, ιατρική, αρχιτεκτονική, ζωγραφική, τραγούδι, ναυτιλία, εφοπλιστές, πολιτικοί και περίπου 5.000 καθηγητές Πανεπιστημίου σε όλο τον κόσμο κ.λπ. Και τώρα με την παγκόσμια πανδημία του COVID-19, πάλι Έλληνες πρωταγωνιστούν σε πολλά, με τρανό παράδειγμα τον Έλληνα επικεφαλής της Pfizer Άλμπερτ Μπουρλά και τους Έλληνες ερευνητές ελληνικών πανεπιστημίων και κέντρων ερευνητικών, που εφηύραν το rapid antigen test (ταχεία ανίχνευση).

Οι καρποί της γης της περιζήτητοι σε όλη την Ευρώπη, τα μεταλλεύματα επίσης, το πετρέλαιο και ο χρυσός στο στόχαστρο. Ο τουρισμός στις κορυφές!

Γιατί λοιπόν αυτόν τον καιρό ξεχάσαμε τα «μαύρα πανιά» στα καράβια μας; Γιατί μας απογοήτευσαν και έριξαν στα βράχια τα όνειρα των παιδιών αυτού του τόπου; Γιατί άλλη εικόνα είχε το «πλήρωμα», οι ναύτες αυτής της χώρας, και τα πανιά ήταν «μαύρα».

Η «αλιερκής Ελλάς» του Πινδάρου, ο «ενάλιος λεώς» (θαλασσινός λαός) του Σοφοκλέους, με τα «ευρέα νώτα θαλάσσης» του Ησιόδου και τον «ατρύγετον πόντον» του Ομήρου, που ψιθύρισε στον Έλληνα το όνομά της, όπως έγραψε ο Πλάτων, λέγοντας «αλς», όπου «του ονόματος ορθότης εστί φύσει πεφυκυΐα» (Κρατύλος), κι από εκεί πήραν όλοι οι λαοί λέξεις τους, οι Έλληνες, ο αλιτρεφής λαός με τις ιερές τριήρεις των θαλασσοκρατούντων, την «Πάραλο» (παρ-αλός) και τη «Σαλαμίνα», και από την κίνηση κυμάτων, που πήρε το «άλμα», αυτός ο λαός που έβγαλε με το Νου τη λέξη ναυς, ναύτης, ναυτικό, επειδή με το μυαλό, το Νου, πορεύεται κάποιος (νέω = νοέω, ώ) και με το Nου κατασκευάζεις και χαράζεις πορεία, αυτός ο λαός πορεύεται σήμερα με μαύρα πανιά...

Η ναυς και το πηδάλιο του Νου ήρθε η ώρα να ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΑ ΠΑΝΙΑ του καραβιού μας. Και ο Αριστοτέλης το είπε: «Ο γαρ νους κινεί» (κατά τα «Φυσικά»). Ο Όμηρος έγραψε επίσης ότι στην Ιθάκη υπήρχαν πλοία παλαιά, αλλά και νέα: «Νήες νέαι ηδέ παλαιαί» («Οδυσ.» Β 293).

Και στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν μεγάλης ηλικίας άνθρωποι, αλλά και νέοι, έτοιμοι για ταξίδια. Αυτοί οι νέοι θα φύγουν ταξίδι, να σκοτώσουν τους «Μινώταυρους». Νέος έμπειρος δεν υπάρχει, λέει ο Αριστοτέλης, αλλά αν παλέψει στα «ευρέα νώτα θαλάσσης», στα μακρινά ανοικτά νερά της θάλασσας, θα γίνει παλαιός, έμπειρος, μακριά από τα «αβαθή» ρηχά νερά της μετριότητας. Οι θαλασσοπόροι μαζεύουν θησαυρούς επιστρέφοντας απ’ τα ταξίδια... Στο ανάκτορο του Οδυσσέα υπήρχε σωρός χρυσού, «νητός χρυσός», φερμένος με νήας (=πλοία), από ταξίδια, φορτώνοντας καλά τα πλοία «νηήσας ευ νήας» (Ομήρου «Οδύσσεια»). Τα πλοία του Νου των νέων θα φέρουν και σήμερα το χρυσό για την Ελλάδα.

Οι νέοι μας θα νικήσουν σε όλους τους τομείς, με το Νου και με τον Πολιτισμό μας, τον Ελληνικό Πολιτισμό, που κυριάρχησε παντού και εναντίον κάθε Μινώταυρου, με πρώτο παράδειγμα την κατάκτηση της Ρώμης, που μέσω των Λατίνων έγινε ταχυδρόμος Ελληνικών Ιδεών. Ο πολιτισμός μας, με τις γνώσεις και ζωντανές παραδόσεις, είναι ο μίτος της Αριάδνης για τη σημερινή Ελλάδα. Σε κάθε νέο Ελληνόπουλο, «ας δούμε έναν Θησέα»! Ξίφος και ασπίδα το πηδάλιο της Ελληνικής Ιστορίας. Κουπί ικανό για μεγάλο πλου, πηδάλιο, παρά πόδι νηός κι αυτό, η κώπη το πλατύ μέλος κουπιού.

Ανεβάστε άσπρα πανιά! Καλό ταξίδι στο 2021! Το «καράβι» ιδεών των Χριστουγέννων και το νόημά τους είναι ένα καλό ξεκίνημα. Μπείτε στις εκκλησίες και πάρτε εισιτήρια πρώτης θέσεως για να ανοιχθείτε στα πέλαγα του Νου. Και μην ξεχάσετε να αλλάξετε τα πανιά! Αισιόδοξα, άσπρα, νικηφόρα!

Καλή πλεύση και καλή χρονιά!

Δεκέμβριος, Χριστούγεννα 2020
ΕΥAΓΓΕΛΟΣ ΣΠYΡΟΥ

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 187, Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2020 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):