Σε δραστική μείωση του υπολοίπου χορηγήσεων και του δικτύου καταστημάτων τους σε Ελλάδα και Βαλκάνια προχωρούν οι ελληνικές τράπεζες, πριν καν ανοίξει και επίσημα ο νέος και πλέον καταλυτικός γύρος συγχωνεύσεων.

Με βάση τα τελευταία στοιχεία οι καθαρές χορηγήσεις εν Ελλάδι των πιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκαν τον Απρίλιο σε ετησιοποιημένη βάση κατά 2,43 δις ευρώ ή κατά 4,7%.  Την ίδια στιγμή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εκτινάσσονται περίπου στο 18% των χορηγήσεων και οι εκτιμήσεις τραπεζιτών κάνουν λόγο ότι θα φθάσουν στο τέλος της χρονιάς στο 25% πλησιάζοντας το ακραίο σενάριο της Black Rock

Μέσα στο α΄ τρίμηνο του έτους μόνο οι όμιλοι Πειραιώς και Alpha Bank διέκοψαν τη λειτουργία 94 συνολικά καταστημάτων σε Ελλάδα και εξωτερικό. Ειδικότερα, ο όμιλος  Πειραιώς διέκοψε τη λειτουργία 65 καταστημάτων (18 στην Ελλάδα και 47 στο εξωτερικό), με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί με το αναπόσβεστο κόστος ύψους 6,4 εκατ. ευρώ. Το δίκτυο της Alpha Bank στη χώρα μας μειώθηκε κατά 18 καταστήματα και κατά 29 στη Ν.Α. Ευρώπη το Μάρτιο του 2012 σε σχέση με το τέλος του 2011, τάση που θα συνεχίσει και στα επόμενα τρίμηνα, όπως προανήγγειλε η διοίκησή της.

Ταυτόχρονα όλες οι τράπεζες προχώρησαν στην υπογραφή συμβάσεων με τους Συλλόγους εργαζομένων που προβλέπουν μέση μείωση μισθού για φέτος της τάξης του 12% με 20%.

Η προσπάθεια περιορισμού του κόστους μισθοδοσίας και λειτουργίας επιδιώκει να αντισταθμίσει μέρος της σημαντικής συμπίεσης που δέχεται το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (Net Interest Margin) των τραπεζών. Και αυτό γιατί το κόστος καταθέσεων, λόγω της χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης της χώρας, και της συνεχούς εκροής καταθέσεων έχει εκτιναχθεί με τις τράπεζες να δανείζονται από τον ELA με κόστος υψηλότερο του 4% ενώ την ίδια στιγμή τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώνονται τόσο εξαιτίας της επιμήκυνσης των κρατικών ομολόγων όσο και λόγω της έξαρσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Δεν είναι τυχαίο ότι κατά το α΄ τρίμηνο το σύνολο σχεδόν των τραπεζών εμφάνισε μείωση στα καθαρά έσοδα από τόκους, που αποδόθηκε στο μείγμα χρηματοδότησης καθώς η μεγάλη συμμετοχή του ELA αύξησε σημαντικά το κόστος.

Η πολύ μεγάλη μείωση του υπολοίπου των ομολόγων, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του «κουπονιού», έχει αρχίσει από το 2012 να πλήττει σε σημαντικό ποσοστό τον κυριότερο λογαριασμό εσόδων των τραπεζών, που είναι τα έσοδα από τόκους.

Με φρενήρη ρυθμό τρέχουν οι επισφάλειες

Τραπεζικές πηγές προβλέπουν ότι ο δείκτης των δανείων σε καθυστέρηση θα κινηθεί στα επίπεδα του 22-23% στο τέλος Δεκεμβρίου στο καλό σενάριο, που θέλει τη σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας και την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας επαναδιαπραγμάτευσης του μνημονίου.

Στον αντίποδα, εάν επικρατήσουν αστάθεια και αβεβαιότητα, τότε εκτιμάται ότι οι επισφάλειες των δανείων θα φθάσουν και ενδεχομένως θα ξεπεράσουν το 25%.

Σε ό,τι αφορά τα δάνεια που βρίσκονται στο κόκκινο και δεν προβλέπεται στην πλειονότητά τους δυνατότητα αποπληρωμής, ανέρχονται, σύμφωνα με πληροφορίες , σε 6,3% επί του συνόλου, δηλαδή στα 15,561 δισ. ευρώ! Δυσοίωνες είναι όμως, παρά την πολιτική σταθερότητα που απέκτησε η χώρα, και οι εκτιμήσεις για την πορεία των επισφαλειών για το σύνολο του έτους.

Το χρονικό διάστημα όπου η αδυναμία αποπληρωμής των μηνιαίων δόσεων πήρε δραματικές διαστάσεις ήταν, σύμφωνα με τα αρμόδια τραπεζικά στελέχη, οι τέσσερις πρώτοι μήνες του 2012.

Τους τελευταίους δύο μήνες η κατάσταση διορθώθηκε σε κάποιον βαθμό, ωστόσο το φαινόμενο δεν εξαλείφθηκε και παραμένει με ένταση. Εάν η κατάσταση ηρεμήσει και η νέα κυβέρνηση ενεργοποιήσει πόρους του ΕΣΠΑ και πληρώσει τις υποχρεώσεις του Δημοσίου προς την αγορά, τότε υπάρχουν ελπίδες να υπάρξει επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των επισφαλειών.

Την πρωτιά στην αδυναμία αποπληρωμής κρατούν τα καταναλωτικά δάνεια. Ο δείκτης των δανείων σε καθυστέρηση στην εν λόγω κατηγορία ανέρχεται στο 32%, ίσως και λίγο υψηλότερα, επί του συνόλου των 32,5 δισ. ευρώ, δηλαδή 10,4 δισ. ευρώ δεν αποπληρώνονται για 3 μήνες.

Μολονότι τα καταναλωτικά δάνεια αποτελούν την πλέον επίφοβη κατηγορία σε περιόδους κρίσης, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα στεγαστικά. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η αύξηση των επισφαλειών στη στεγαστική πίστη λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, εξέλιξη που καταδεικνύει τις τραγικές συνέπειες της ανεργίας στην ελληνική κοινωνία.

Ο δείκτης των δανείων σε καθυστέρηση για 3 μήνες στα στεγαστικά διαμορφώνεται στο 15% επί του συνόλου των 78 δισ. ευρώ, δηλαδή 11,7 δισ. ευρώ τελούν υπό καθεστώς επισφάλειας.

«Οροφή» έχουν χτυπήσει και τα προβληματικά δάνεια στις επιχειρήσεις. Στις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις τα δάνεια που βρίσκονται σε καθυστέρηση 3 μηνών αντιστοιχούν στο 17% επί του συνόλου των 119 δισ. ευρώ, δηλαδή 20 δισ. ευρώ παρουσιάζουν αδυναμία αποπληρωμής.

Χρήστος Κίτσιος.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα  Nextdeal  τεύχος 275 που κυκλοφορεί από σήμερα  στα περίπτερα όλης της χώρας