Σε συνέντευξη που έδωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Allianz, Michael Heise μιλά για την πορεία του ευρώ, τις απαραίτητες μεταβολές στην Συνθήκη του Μάαστριχτ και για το πακέτο βοήθεια προς την Ελλάδα.

Ερ. Κύριε Heise, τα χρήματα μας χάνουν την αξία τους, το ευρώ συνεχίζει να χάνει έδαφος έναντι του δολαρίου. Αντιμετωπίζει το ευρώ κρίση;

Απ. Όχι. Ότι η ισοτιμία του ευρώ έναντι δολαρίου βρίσκεται περίπου στο 1,30 δεν σημαίνει ότι ευρώ αντιμετωπίζει αυτή την στιγμή κρίση. Αντίθετα, η προσαρμογή αυτή διευκολύνει τις εξαγωγές της ευρωζώνης δίνοντας προς τα πάνω ώθηση στην οικονομία

Ερ. Γιατί το ευρώ είναι αδύναμο αυτό τον καιρό;

Απ. Στις αρχές του έτους το ευρώ βρίσκονταν στο 1,50 έναντι του δολαρίου. Η ισοτιμία αυτή ήταν υπερβολικά υψηλή και υπερτιμημένη. Ως εκ τούτου θα πρέπει να γνωρίζετε ότι οι κινήσεις αυτές είναι απλά κινήσεις διορθωτικές.

Ερ. Θα μπορούσατε να πείτε ότι το ευρώ μπορεί να κινηθεί μεσοπρόθεσμα ανοδικά;
Απ. Βραχυπρόθεσμα, εκτιμούμε ότι το δολάριο θα παραμείνει ελαφρά ισχυρότερο του ευρώ, κυρίως λόγω των συνθηκών που έχουν σχέση με την Ελλάδα και την νότιο ανατολική Ευρώπη. Εκτιμώ, παρά ταύτα ότι η εικόνα θα αλλάξει κατά το 2011, αν η ανάκαμψη στις ΗΠΑ μειώσει τους ρυθμούς της.
Εκείνη τη στιγμή η Ευρώπη θα βρίσκεται σε φάση οικονομικής ανάκαμψης η οποία θα οδηγήσει  και στην ενίσχυση του ευρώ. Με αυτά τα δεδομένα, προβλέπω την ισοτιμία ευρώ έναντι δολαρίου στο 1,40 ή ακόμα θα και στο 1,50. Και πάνω από όλα να πω ότι ένα δυνατό δολάριο δεν εξυπηρετεί το έλλειμμα των ΗΠΑ

Ερ. Και με τον πληθωρισμό, να αναμένουμε αύξηση λόγω του υψηλού χρέους που αντιμετωπίζουν οι χώρες της ευρωζώνης;
Απ. Πολλές χώρες είναι αντιμέτωπες με υψηλό δημόσιο χρέος. Δεν παρατηρούνται αυτή τη στιγμή μπορώ να πω πληθωριστικές τάσεις στην Ευρώπη, κατάσταση που ευνοεί το ευρώ. Υπάρχουν ισχυρές πιέσεις τιμών λόγω του ανταγωνισμού αλλά και λόγω των ανεπαίσθητων αυξήσεων των μισθών και των αμοιβών.
Μακροπρόθεσμα η σταθερότητα των τιμών εξαρτάται άμεσα από την ΕΚΤ. Πάνω σε αυτό το θέμα είμαι σίγουρος ότι η ΕΚΤ δεν θα αφήσει τον πληθωρισμό στην Ευρώπη να ξεφύγει

Ερ. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ δημιουργήθηκε για να εξασφαλιστεί η δημοσιονομική πειθαρχία στα κράτη-μέλη του ευρώ. Με την περίπτωση της Ελλάδας, τι δεν έγινε καλά;
Απ. Στην Ελλάδα δεν υπήρξαν συστηματικοί και ενδελεχείς έλεγχοι μετά την προσχώρηση της στην ζώνη του ευρώ και από την άλλη δεν ελέγχονταν επαρκώς και τα διαδοχικά οικονομικά πακέτα στήριξης που λάμβανε η χώρα. Σε κάποιες περιπτώσεις και με γνώμονα την ανάπτυξη, ένα δημόσιο χρέος μπορεί να είναι αποδεκτό, και για αυτό το σκοπό γίνονται και οι αναχρηματοδοτήσεις. Η Ελλάδα όμως όπως και άλλες χώρες οδηγήθηκε σε υπέρ-κατανάλωση με αποτέλεσμα η χώρα να ζει με μόνο με δανεικά.
Η αρχή της αλληλεγγύης είναι μια από τις βασικές θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ, αυτό είναι άλλωστε ορατό και στα κριτήρια της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

Ερ. Μια σταθερή νομισματική πολιτική με βάση την αρχή της ανεκτικότητας, θα μπορούσε να αποφασιστεί από τα κράτη-μέλη;
Απ. Ακριβώς, σε αυτό το σημείο μειονεκτεί η Συνθήκη του Μάαστριχτ. Ωστόσο, διακρίνονται και άλλα αδύνατα σημεία στην Συνθήκη. Για παράδειγμα, αναφέρομαι σε επικυρώσεις που είναι υπερβολικά πολύπλοκες και χρονοβόρες.

Ερ. Τι θα αλλάζατε;
Απ. Χρειαζόμαστε πιο ουσιαστική εξουσία και πιο ανεξάρτητη πολιτική από αυτή του ECOFIN που αποτελείται από τους υπουργούς των οικονομικών των χωρών-μελών. Εγώ θα έλεγα έναν οικονομικό επίτροπο που θα αναφέρεται κατευθείαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ο συγκεκριμένος επίτροπος θα έχει  ανάμεσα στις αρμοδιότητες του και τον έλεγχο των προγραμμάτων κάθε χώρας. Έτσι, αν μια χώρα αποτύχει στην εφαρμογή προτύπων, ο επίτροπος θα έχει το δικαίωμα να αξιώσει από την χώρα αυτή μετατροπές στο σύστημα και επίσης θα έχει το δικαίωμα να επιβάλει κυρώσεις στην περίπτωση που οι αλλαγές στο σύστημα δεν εφαρμοστούν.
Έναν τέτοιον οργανισμό χρειαζόμαστε για να διασφαλίσουμε ότι η κρίση αυτή των ημερών μας δεν γίνει και κρίση στο ευρώ.

Ερ. Μήπως θα ήταν καλλίτερα να ανασυνταχτεί η Συνθήκη;
Απ. Το περιεχόμενο της σύμβασης θα πρέπει σίγουρα να αναθεωρηθεί. Για παράδειγμα το όριο του 3% στο έλλειμμα είναι απαρχαιωμένο. Πρέπει να καταβάλλουμε προσπάθειες – όπως άλλωστε κάνουμε και στην Γερμανία- να φτάσουμε το μηδέν τις εκατό. Με αυτό το σκοπό, αντί να υποβάλλουν οι χώρες προγράμματα τριών ετών αντιμετώπισης των ελλειμμάτων, οι χώρες θα καλούνται να υποβάλουν μακροχρόνια προγράμματα σταθεροποίησης, τα οποία ανάμεσα στα άλλα θα εξηγούν με ποιο τρόπο τα ελλείμματα θα εξοφλούνται πλήρως.

Ερ. Η οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα ισοδυναμεί με αθέτηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Η Ελλάδα είναι μόνο η αρχή;
Απ. Δυστυχώς, ο κίνδυνος υποτιμήθηκε. Οι αγορές έχουν την δυνατότητα από εδώ και περά να παίζουν παιχνίδια κερδοσκοπίας εις βάρος άλλων χωρών που χρειάζονται στήριξη.

Ερ. Πώς μπορεί αυτό να προληφθεί;
Απ. Οι χώρες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα πρέπει να καταβάλλουν προσπάθειες να μειώσουν το χρέος τους. Οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν από την άλλη να παρέχουν στήριξη. Στην περίπτωση που πάνω σε αυτό το θέμα υπάρχει διαφωνία, τότε οι αγορές θα επιβάλλουν αυτόματα τις θέσεις απέναντι στις χώρες που έχουν προσβληθεί  από την κρίση.
Στην περίπτωση αυτή, τίθεται σοβαρό θέμα σταθερότητας και του ευρώ. Αυτό δεν αποτελεί μια θεωρία τρόμου, είναι μια πραγματικότητα, την οποία ο καθένας που πραγματοποιεί συναλλαγές με τις χρηματαγορές μπορεί να κατανοήσει πλήρως.

Ερ. Αν είχαμε αρνηθεί το πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα, τότε θα μπορούσαμε να βιώσουμε τα αποτελέσματα μιας διαδικασίας ντόμινο;
Απ. Κατηγορηματικά, ναι. Οι πολιτικοί μέσω της βοήθειας αυτή, συμβάλλουν και στην σταθερότητα του ευρώ. Στην αντίθετη περίπτωση, η δυναμική των αγορών θα οδηγούσε στην κερδοσκοπία. Για αυτό και μόνο το λόγο πρέπει να δεχτούμε την καταπάτηση του όρου της Συνθήκης του Μάαστριχτ "no bail out"

Ερ. Θα συνεχιστεί αυτό, δηλαδή παροχή πακέτων βοήθειας και προς άλλες χώρες;
Απ. Οι πολιτικοί θα κληθούν αναμφίβολα να ξεκαθαρίσουν προς τις αγορές ότι η κατάσταση στην Ελλάδα δεν θα οδηγήσει σε πτώχευση. Θα δοθούν μεγάλα ποσά. Αυτή την στιγμή, η χώρα οικοδομεί έναν απαραίτητο πολιτικό και οικονομικό μηχανισμό. Ο συνδυασμός αυτός θα δώσει ένα θετικό μήνυμα στους επενδυτές οι οποίοι στοιχημάτισαν στην χρεοκοπία της χώρας. Οι αγορές θα πρέπει να δουν τις κινήσεις αυτές. Έχοντας αυτό ως δεδομένο, περιορίζονται και οι πιθανές κινήσεις των κερδοσκόπων προς άλλες χώρες της ευρωζώνης.

Ερ. Γιατί οι Έλληνες επιμένουν στο ευρώ; Η χώρα ποτέ δεν εφάρμοσε του κανόνες που απαιτούνται για το ενιαίο νόμισμα;
Απ. Το ενιαίο νόμισμα, η ευρωζώνη προστατεύει την φερεγγυότητα της  Ελλάδας. Αν η Ελλάδα αποχωρούσε από το ευρώ, τότε η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη.
Επίσης, στην περίπτωση αποχώρησης της Ελλάδας από την ζώνη του ευρώ, οι κερδοσκόποι σίγουρα θα χτυπούσαν και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα, όπως είπαμε νωρίτερα. Αυτές είναι λύσεις που μπορεί να προτείνει κανείς σε καλλίτερους καιρούς. Ωστόσο, αυτό το σημείο θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν και να επανεξεταστεί κατά την αναθεώρηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ.

ΠΗΓΗ: www.allianz.com