Εδώ και 30 χρόνια η λαπαροσκόπηση έχει ανοίξει νέους ορίζοντες στη χειρουργική, ορίζοντες που τα τελευταία 10 χρόνια έχει διευρύνει η ρομποτική χειρουργική. Και η πρώτη και η νεότερη μέθοδος έχουν απλοποιήσει τις κλασικές χειρουργικές επεμβάσεις καταργώντας τη διατομή, δηλαδή τον εκτεταμένο και αναγκαίο θεραπευτικό τραυματισμό του κοιλιακού τοιχώματος, καταργώντας έτσι και τα φαινόμενα που τη συνόδευαν: τον πόνο, την πολυήμερη νοσηλεία, αλλά και τις επιπλοκές όπως μετεγχειρητικές κήλες, διαπυήσεις, διασπάσεις χειρουργικών τραυμάτων και μετεγχειρητικές λοιμώξεις. Ωστόσο αρκετοί ασθενείς εξακολουθούν να είναι καχύποπτοι ή διστακτικοί απέναντι στις νέες μεθόδους, έστω και με τη φιλοσοφία ότι «το καλύτερο είναι εχθρός του καλού», αναφέρει ο Ιωάννης Τσόπελας, διευθυντής χειρουργός στο Metropolitan Hospital. 

Ο κ. Τσόπελας απαντά παρακάτω σε τρεις από τις πιο συχνές ερωτήσεις, αναφορικά με τη λαπαροσκοπική και τη ρομποτική χειρουργική, με στόχο όχι τόσο να πειστούν οι διστάζοντες, αλλά να έχουν την απαραίτητη ενημέρωση, ώστε να μπορούν να το συζητήσουν με το γιατρό τους.

Ποιες επεμβάσεις μπορούν να γίνουν ρομποτικά και λαπαροσκοπικά;

Στις μέρες μας το σύνολο σχεδόν των επεμβάσεων που θα γινόταν με ανοικτές χειρουργικές τομές μπορούν να γίνουν λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά. Επεμβάσεις όπως η χολοκυστεκτομή, κήλες κάθε είδους, η σκωληκοειδεκτομή, αλλά και ογκολογικές επεμβάσεις που αφορούν όλους τους όγκους της κοιλιάς, όπως π.χ όγκους εντέρου, αλλά και συμπαγών οργάνων (ήπατος, σπληνός, νεφρών, επινεφριδίων κ.λπ.) μπορούν να γίνουν με τις μεθόδους αυτές.

Σε τι διαφέρουν μεταξύ τους η λαπαροσκοπική και η ρομποτική χειρουργική;

Και οι δύο μέθοδοι βασίζονται στην ίδια τεχνική, στην πραγματοποίηση δηλαδή των επεμβάσεων μέσω μικρών οπών στο κοιλιακό τοίχωμα - μέσω τεσσάρων ή πέντε μικρών τομών, 0,5 έως 1cm, χωρίς διατομή μυών, ανάλογα πάντα με την επέμβαση. Στη λαπαροσκόπηση χειρίζεται τα εργαλεία ο ίδιος ο χειρουργός πάνω στην/στον ασθενή, ενώ στην ρομποτική χειρουργική ο χειρουργός κάθεται σε μια κονσόλα που προσφέρει τρισδιάστατη όραση και χειρίζεται μέσω ενός  joystick το ρομπότ που «χειρίζεται τα εργαλεία» πάνω στην/στον ασθενή, όπως κατά κάποιο τρόπο στα videogames. Ο συνδυασμός κονσόλα-joystick-ρομπότ δίνει στο χειρουργό τη δυνατότητα κινήσεων ακριβείας χιλιοστού και δυνατότητα περιστροφής 360˚μοιρών. Δηλαδή εξαιρετική ακρίβεια σε μια κίνηση που δεν μπορεί να εκτελέσει το ανθρώπινο χέρι. Αυτό το γεγονός κάνει τη ρομποτική να υπερτερεί και της κλασικής και της λαπαροσκοπικής μεθόδου ειδικά σε περιοχές που η ευχέρεια κινήσεων είναι περιορισμένη, όπως η ελλάσων πύελος και σε επεμβάσεις για όγκους του ορθού, προστατεκτομή ή εξωπεριτοναϊκή διόρθωση της βουβωνοκήλης.

Ποια είναι τα οφέλη από την λαπαροσκοπική και τη ρομποτική χειρουργική;

Όπως επισημάνθηκε ήδη, με τις δύο αυτές τεχνικές δεν δημιουργείται τραύμα στο κοιλιακό τοίχωμα. Αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής δεν θα έχει πόνο μετά το χειρουργείο, η νοσηλεία του δεν θα ξεπεράσει το ένα 24ωρο, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, θα επιστρέψει πολύ γρήγορα στην καθημερινότητά του και θα αποφύγει όλες τις επιπλοκές της κλασικής χειρουργικής επέμβασης, που μπορεί να είναι μετεγχειρητικές κήλες, λοιμώξεις που σχετίζονται με την πολυήμερη νοσηλεία η οποία συνήθως ακολουθεί την κλασική ανοιχτή επέμβαση. Δεν θα υποφέρει από διαπυήσεις του χειρουργικού τραύματος ή διασπάσεις και γενικά θα έχει από ελάχιστες έως μηδενικές επιπλοκές από το χειρουργείο, υπό μία αλλά ζωτικής σημασίας προϋπόθεση: η εφαρμογή της λαπαροσκοπικής ή της ρομποτικής μεθόδου να γίνει από έμπειρο χειρουργό εκπαιδευμένο στις συγκεκριμένες μεθόδους, εξηγεί ο Ιωάννης Τσόπελας.

Η Λαπαρασκόπηση και η Ρομποτική Χειρουργική αποτελούν τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ιατρικής εξέλιξης. Τα οφέλη για τον ασθενή είναι πολλά, με κυριότερο όλων ότι δεν έχει περαιτέρω επιπλοκές στην υγεία του και βρίσκεται γρήγορα στο σπίτι του και την εργασία του.  Ωστόσο τεράστια είναι και τα οφέλη για τον ΕΟΠΥΥ και τις ασφαλιστικές  εταιρείες, γιατί μειώνεται το κόστος των αποζημιώσεων τόσο από την πολυήμερη νοσηλεία όσο και την πολυήμερη απουσία από την εργασία, που έχει ως συνέπειες μια επέμβαση με την μέχρι τώρα κλασική μέθοδο. Οι ασφαλιστές οφείλουν να κοινοποιήσουν το άρθρο αυτό στους ασφαλισμένους τους, ώστε να ενημερωθούν για τις επιλογές που υπάρχουν σε περίπτωση χειρουργικής επέμβασης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Ιωάννης Τσόπελας, διευθυντής χειρουργός στο Metropolitan Hospital, γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε τον Ιανουάριο του 1984 με τον βαθμό «Λίαν Καλώς». 

Το 1991 μετέβη στο BORDEAUX της Γαλλίας και για ένα χρόνο ειδικεύθηκε στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική στην ομάδα του πρωτοπόρου της Λαπαροσκόπησης, καθηγητή J.Perissat, στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Boredaux και στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον διάσημο επίσης λαπαροσκόπο χειρουργό, J.L.Duluc, επινοητή της λαπαροσκοπικής εξωπεριτοναϊκής διόρθωσης της βουβωνοκήλης, στην κλινική Clinique de Bagatelle, στην talence του Bordeaux.

Το 1992, όντας στη Γαλλία και ενεργό μέλος του ΕΑΕS (European Association for Endoscopic Surgery), συμμετείχε ενεργά στη διοργάνωση του 3ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής, που έγινε στο Bordeaux προς τιμήν του πρωτοπόρου J.Perissat και διοργανώθηκε από την κλινική του.

Το Νοέμβριο του 1992 επιστρέφει στην Ελλάδα και αναλαμβάνει τη διεύθυνση του «Κέντρου Laser και Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής» της κλινικής Κυανούς Σταυρός, όπου παρέμεινε μέχρι και το 2000, οπότε και ανέλαβε θέση Διευθυντή Χειρουργού στο «Θεραπευτήριο Metropolitan» όπου είναι μέχρι σήμερα με εξειδίκευση στη Λαπαροσκοπική και Ρομποτική Χειρουργική και Χειρουργική των πρωκτικών παθήσεων.

Εκπαίδευση 

• Οκτ. 1977 - Ιαν. 1984: Φοίτηση στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
• Σεπτ. 1985 - Ιαν. 1991: Υπηρεσία υπαίθρου και ειδίκευση στην Γενική Χειρουργική.
• Μαρτ. 1991 - Οκτ. 1992: Εξειδίκευση στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Bordeaux Γαλλίας (CHU de Bordeaux) και εν συνεχεία, στην ιδιωτική κλινική "Clinique de Bagatelles" της Talence του Bordeaux.
• Δεκ. 1992: Συμμετοχή στο Διεθνές Gastro-Surgical Club και ενεργός μέλος του EAES.
• 1992 - 2000: Διευθυντής Χειρουργός στο Κέντρο Laser & Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής, της κλινικής Κυανούς Σταυρός.
• 2000 ως σήμερα Διευθυντής Χειρουργός στο ιδιωτικό Θεραπευτήριο "Metropolitan Hospital".

Μετεκπαιδεύσεις 

• Μάρτιος 2005: Χειρουργικές τεχνικές ελάχιστα επεμβατικές στην χειρουργική των σπλάχνων (Minimaly Invasive Operating Techniques in Viscular Surgery).
• Οκτ. 2005: Διεθνές Συμπόσιο Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής στο Παρίσι - Γαλλίας: SFCE (Societe' Francais de Chirurgie Endoscopie Meeting in Paris).
• Νοεμβ. 2005: Προχωρημένο εκπαιδευτικό σεμινάριο στην χειρουργική νοσηρής παχυσαρκίας στο Salzburg Αυστρίας (Advanced training course - morbid obesity).
• Ιουν. 2008: Διεθνής συνάντηση ειδικών στην προχωρημένη λαπαροσκοπική χειρουργική στην Αθήνα (International experts meeting on advanced laparoscopic surgery - Athens).
• Μάρτ. & Ιουν. 2009: Πιστοποιητικό εκπαίδευσης στην λαπαροσκοπική χειρουργική μίας οπής στην Αθήνα (training certificate in single port access)
• Οκτ. 2011: Πιστοποίηση εξειδικευμένου χειρουργού στη Ρομποτική (DA VINCI) - Στρασβούργο (certificate of training as a console surgeon IRCAD - EITS, Strasbourg - France).
• Νοεμβ. 2014: Εκπαίδευση στην ενδοσκοπική αντιμετώπιση περιεδρικών συριγγίων στο Στρασβούργο (Training in minimally invasive perianal surgery, Strasbourg - France).