Έπειτα από διάλογο με τις αρχές προστασίας των καταναλωτών της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (δίκτυο CPC), η WhatsApp δεσμεύτηκε να επιδείξει μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τις αλλαγές στους όρους παροχής υπηρεσιών της. Επιπλέον, η εταιρεία θα διευκολύνει τους χρήστες να απορρίπτουν επικαιροποιήσεις όταν διαφωνούν μ' αυτές και θα εξηγεί σαφώς πότε η απόρριψη αυτή θα καθιστά ανέφικτη τη χρήση των υπηρεσιών της WhatsApp. Επίσης, η WhatsApp επιβεβαίωσε ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών δεν κοινοποιούνται σε τρίτους ή άλλες εταιρείες της Meta —συμπεριλαμβανομένου του Facebook— για διαφημιστικούς σκοπούς. Ο διάλογος συντονίστηκε από τη Σουηδική Υπηρεσία Καταναλωτών και την Ιρλανδική Επιτροπή Ανταγωνισμού και Προστασίας των Καταναλωτών και διευκολύνθηκε από την Επιτροπή.

Ο επίτροπος Δικαιοσύνης κ. Ντιντιέ Ρεντέρς δήλωσε σχετικά: «Χαιρετίζω τις δεσμεύσεις της WhatsApp να αλλάξει τις πρακτικές της ώστε να συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ, ενημερώνοντας ενεργά τους χρήστες για τυχόν αλλαγές στη σύμβασή τους και σεβόμενη τις επιλογές τους, αντί να τους ρωτά κάθε φορά που ανοίγουν την εφαρμογή. Οι καταναλωτές έχουν το δικαίωμα να κατανοούν σε τι συναινούν και τι συνεπάγεται συγκεκριμένα η επιλογή αυτή, ώστε να μπορούν να αποφασίζουν αν επιθυμούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα.».

Το δίκτυο CPC απέστειλε για πρώτη φορά επιστολή στην WhatsApp τον Ιανουάριο του 2022, κατόπιν προειδοποίησης από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Ενώσεων Καταναλωτών (ΕΓΕΚ) και οκτώ από τις ενώσεις-μέλη του σχετικά με εικαζόμενες αθέμιτες πρακτικές στο πλαίσιο των επικαιροποιήσεων της WhatsApp στους όρους παροχής υπηρεσιών και στην πολιτική προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Τον Ιούνιο του 2022 το δίκτυο ΣΠΚ απέστειλε δεύτερη επιστολή στην WhatsApp επαναλαμβάνοντας το αίτημά του να ενημερώνονται σαφώς οι καταναλωτές για το επιχειρηματικό μοντέλο της WhatsApp και, ειδικότερα, για το κατά πόσον η WhatsApp αντλεί έσοδα από εμπορικές πολιτικές που σχετίζονται με τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών. Μετά από συζητήσεις μεταξύ του δικτύου CPC, της Επιτροπής και της WhatsApp, η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι δεν κοινοποιεί τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών για διαφημιστικούς σκοπούς.

Επισκόπηση των δεσμεύσεων

Για τυχόν μελλοντικές επικαιροποιήσεις πολιτικής, η WhatsApp:

• θα εξηγεί τις αλλαγές που προτίθεται να επιφέρει στις συμβάσεις των χρηστών και τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα δικαιώματά τους·
• θα περιλαμβάνει τη δυνατότητα απόρριψης επικαιροποιημένων όρων υπηρεσίας τόσο ευδιάκριτα όσο και τη δυνατότητα αποδοχής τους·
• θα διασφαλίσει ότι οι ειδοποιήσεις που ενημερώνουν σχετικά με τις επικαιροποιήσεις μπορούν να απορριφθούν ή ότι ο έλεγχος των επικαιροποιήσεων μπορεί να καθυστερήσει, ενώ παράλληλα θα σέβεται τις επιλογές των χρηστών και δεν θα στέλνει επαναλαμβανόμενες ειδοποιήσεις.

Επόμενα βήματα

Το δίκτυο συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών (CPC) θα παρακολουθεί ενεργά τον τρόπο με τον οποίο η WhatsApp υλοποιεί αυτές τις δεσμεύσεις κατά την πραγματοποίηση τυχόν μελλοντικών επικαιροποιήσεων των πολιτικών της και, όπου απαιτείται, θα επιβάλλει τη συμμόρφωση — μεταξύ άλλων με τη δυνατότητα επιβολής προστίμων.

Επιπλέον, μια πρόσφατη μελέτη της Επιτροπής και η τελευταία έρευνα της CPC σχετικά με τα «σκοτεινά μοτίβα» κατέδειξαν ότι πολλές εταιρείες χρησιμοποιούν «σκοτεινά μοτίβα», για παράδειγμα καθιστώντας δυσκολότερη την ακύρωση της εγγραφής από μια υπηρεσία από την εγγραφή σ' αυτήν. Το δίκτυο CPC, με την υποστήριξη της Επιτροπής, θα συνεχίσει να εντείνει τις προσπάθειές του για την αντιμετώπιση αυτών των παράνομων πρακτικών όπου εμφανίζονται.

Ιστορικό

Η νέα πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση των υπηρεσιών να διαθέτουν σαφείς όρους και προϋποθέσεις, που να εξηγούν στον χρήστη σε κατανοητή γλώσσα πότε το περιεχόμενό του ή ο λογαριασμός του μπορεί να επηρεαστεί από ορισμένους περιορισμούς, καθώς και την υποχρέωση εφαρμογής των εν λόγω περιορισμών με επιμελή, αντικειμενικό και αναλογικό τρόπο. Η εν λόγω πράξη θα συμπληρώσει κανόνες όπως η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ή ο γενικός κανονισμός για την προστασία των δεδομένων, διασφαλίζοντας ότι δεν υπάρχει ρυθμιστικό κενό που θα επιτρέπει στις πλατφόρμες να χειραγωγούν το κοινό.

Το δίκτυο συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών (Consumer Protection Cooperation – CPC) απαρτίζεται από αρχές αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών. Για την αντιμετώπιση ζητημάτων με διασυνοριακό χαρακτήρα, οι δράσεις τους συντονίζονται σε επίπεδο ΕΕ.

Οι εθνικές αρχές είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών. Χάρη στον κανονισμό για τη συνεργασία όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών, διαθέτουν μια κοινή εργαλειοθήκη ισχυρών εξουσιών για τον εντοπισμό παρατυπιών και την ανάληψη γρήγορης και συντονισμένης δράσης κατά των εμπόρων που δεν συμμορφώνονται.

Επιπλέον, η νέα οδηγία για την καλύτερη επιβολή και τον εκσυγχρονισμό των κανόνων της Ένωσης για την προστασία των καταναλωτών τροποποίησε τις υφιστάμενες νομικές πράξεις της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών, ενισχύοντας περαιτέρω τη διαφάνεια για τους καταναλωτές κατά την πραγματοποίηση αγορών μέσω του διαδικτύου.

Η συνεργασία καλύπτει τους κανόνες για τους καταναλωτές σε διάφορους τομείς, όπως οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, το ηλεκτρονικό εμπόριο, ο γεωγραφικός αποκλεισμός, οι οργανωμένες διακοπές, οι επιγραμμικές πωλήσεις και τα δικαιώματα των επιβατών.