Μήνυμα ψυχραιμίας για την κατάσταση στην Κύπρο έστειλε το πρωί της Τρίτης από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Μάκης Κεραυνός -προεδρεύει του Συμβουλίου Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων το τρέχον εξάμηνο-  υπογραμμίζοντας ότι η καθημερινότητα στο νησί συνεχίζεται χωρίς αναταράξεις παρά τη συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή.

Ο Κύπριος υπουργός τόνισε ότι «η ζωή κυλά ομαλά» και ότι ο εναέριος χώρος της χώρας παραμένει ανοιχτός, στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας προς τις αγορές αλλά και προς τους ξένους επισκέπτες, σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική ένταση στην ευρύτερη περιοχή βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο διοικητής της Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, ο οποίος σε γραπτή του δήλωση τη Δευτέρα σημείωνε ότι η κυπριακή οικονομία εισέρχεται στη νέα αυτή περίοδο αβεβαιότητας «με ισχυρές βάσεις».

«Η Κύπρος», είπε ο κ. Πατσαλίδης, αντιμετωπίζει τη συγκυρία αυτή από θέση οικονομικής ισχύος. Η Κυπριακή οικονομία στηρίζεται σε υγιή θεμελιώδη μεγέθη, εύρωστη δημοσιονομική βάση και σεένα ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα με υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και ισχυρή ρευστότητα, γεγονός που ενισχύει την ικανότητά της να απορροφά ενδεχόμενες εξωτερικές αναταράξεις. Στη ζώνη του ευρώ», προσέθεσε, «η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση και αξιολόγηση. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καθορίζει την κατάλληλη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής από συνεδρία σε συνεδρία, με βάση τα νεότερα στοιχεία και προβλέψεις, στοχεύοντας στη διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα».

Σημειώνεται ότι το δημόσιο χρέος της Κύπρου ακολουθεί πτωτική πορεία, υποχώρησε στο 62,8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2024 και αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω στο 51,0% το 2026.

Κλίμα ανησυχίας παρά τα μέτρα ασφάλειας

Παρά τα καθησυχαστικά μηνύματα, στο νησί παραμένει ένα συγκρατημένο κλίμα ανησυχίας. Η γεωγραφική εγγύτητα της Κύπρου με τη Μέση Ανατολή την καθιστά ευαίσθητη σε κάθε κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.

Την ίδια ώρα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν συγκροτήσει μια άτυπη ναυτική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία λειτουργεί ως ασπίδα αποτροπής και ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας στο νησί. Η παρουσία αυτή, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους, λειτουργεί καθησυχαστικά τόσο για την τοπική κοινωνία όσο και για τους οικονομικούς φορείς.

Ο τουρισμός δέχεται το πρώτο πλήγμα

Το πρώτο άμεσο οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης φαίνεται να εντοπίζεται στον τουρισμό, έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας.

Τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου διακίνησαν 12,3 εκατομμύρια επιβάτες το 2024, έναντι 11,6 εκατομμυρίων το 2023, επιβεβαιώνοντας πόσο κομβική είναι η αεροπορική συνδεσιμότητα για την κυπριακή οικονομία. Tα έσοδα από τον τουρισμό την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 ανήλθαν στα €3,43 δισεκατομμύρια, αυξημένα κατά 15% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Η τουριστική σεζόν βρίσκεται προ των πυλών, καθώς σε περίπου 20 ημέρες αναμένεται να ξεκινήσει ουσιαστικά η περίοδος αφίξεων, με αφετηρία το Πάσχα των Καθολικών που φέτος εορτάζεται στις 5 Απριλίου. Ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις προετοιμάζονται ήδη για την υποδοχή των πρώτων επισκεπτών, ωστόσο οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει επιφυλάξεις σε ορισμένες αγορές.

Παρά τις ανησυχίες, οι φορείς της τουριστικής βιομηχανίας αποφεύγουν δραματικούς τόνους, επιδιώκοντας να διατηρήσουν ένα κλίμα ψυχραιμίας. Εκτιμούν ότι η πραγματική επίπτωση θα εξαρτηθεί από το πόσο θα διαρκέσει η γεωπολιτική ένταση.

Καθοριστικός παράγοντας οι τιμές ενέργειας

Πέρα από τον τουρισμό, το μεγαλύτερο ερωτηματικό για την κυπριακή οικονομία αφορά την ενέργεια. Διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι το εύρος των οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Κύπρος βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση σε αυτό το πεδίο. Η ηλεκτροπαραγωγή στο νησί εξακολουθεί να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το πετρέλαιο, γεγονός που καθιστά την οικονομία άμεσα εκτεθειμένη σε αυξήσεις των διεθνών τιμών των ορυκτών καυσίμων.

Η ιδιαιτερότητα αυτή έχει ήδη ως αποτέλεσμα η χώρα να καταγράφει ένα από τα υψηλότερα κόστη ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ο κίνδυνος για την ανταγωνιστικότητα

Σε περίπτωση παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικές. Η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας για μεγάλο χρονικό διάστημα θα αύξανε το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και θα περιόριζε την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας.

Για την ώρα, πάντως, η κυρίαρχη γραμμή τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τους οικονομικούς φορείς είναι η διατήρηση ψυχραιμίας. Η Κύπρος επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αβεβαιότητα που δημιουργεί η γεωπολιτική κρίση και στην ανάγκη να προστατεύσει τη σταθερότητα της οικονομίας της, σε μια περίοδο που η τουριστική περίοδος και η θερινή οικονομική δραστηριότητα βρίσκονται προ των πυλών.