Πάνω από 1 δισ. ευρώ θα κάνουν « φτερά» από τις τσέπες συνταξιούχων, δικαιούχων επιδομάτων και ελεύθερων επαγγελματιών μέσα τον επόμενο χρόνο σύμφωνα με τον κοινωνικό προϋπολογισμό του 2017.

Η μεγαλύτερη αφαίμαξη ύψους 950 εκ. ευρώ αφορά τις περικοπές της συνταξιοδοτικής δαπάνης. Τα υπόλοιπα 230 εκατομμύρια προέρχονται από τις αυξήσεις των εισφορών που προβλέπει ο πρόσφατος ασφαλιστικός νόμος. Ωστόσο παρά τις θυσίες των ασφαλισμένων, το νέο ταμείο γίγας (ΕΦΚΑ) και το ενιαίο ταμείο επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) θα εμφανίσουν έλλειμμα ύψους 687 εκ. ευρώ.

Η εξοικονόμηση δαπανών στο σύνολο των φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης θα ανέλθει στο 1,64 δισ. το 2017 από τα 801 εκ. φέτος. Βαρύς θα πέσει ο πέλεκυς στους δικαιούχους του ΕΚΑΣ,των επικουρικών συντάξεων (νέος τρόπος υπολογισμού) , στους νέους συνταξιούχους λόγω γήρατος και χηρείας, στις υψηλές συντάξεις (νέο πλαφόν) και στους συνταξιούχους τραπεζικού λόγω της αναπροσαρμογής των παροχών του ΕΤΑΤ. Μέσα στο κυκεώνα των περικοπών δίνεται μια μικρή ανάσα από τον νέο τρόπο υπολογισμού της εισφοράς υπέρ ΕΟΠΠΥ που θα ανεβάσει το καθαρό ποσό της σύνταξης. Παράλληλα προβλέπεται ενίσχυση των εσόδων λόγω των αυξημένων εισφορών υπέρ επικουρικής ασφάλισης καθώς και των αυξημένων εισφορών για αγρότες, ελευθεροεπαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Ο προϋπολογισμός επιβαρύνεται με 571 εκ. για την πανελλαδική εφαρμογή του Εισοδήματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης (συνολικά το κονδύλι θα φτάσει στα 760 εκ.) ενώ άλλα 300 εκατομμύρια θα δοθούν για να ενισχυθούν αδύναμες κατηγορίες πολιτών. Ειδικότερα, 80 εκ. ευρώ προϋπολογίζονται για τους ανασφάλιστους υπερήλικες και 17 εκ. για τα αντισταθμιστικά μέτρα κατάργησης του ΕΚΑΣ.

Αναλυτικά βαριές απώλειες, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό θα υποστούν:

- Δικαιούχοι ΕΚΑΣ. Το 2017 θα είναι η χρονιά της μεγάλης σφαγής καθώς η δαπάνη θα μειωθεί κατά 421 εκ. ευρώ (σωρευτικά 586,3 τη διετία 2016-2017). Το υπουργείο εργασίας έχει δεσμευτεί ότι η εξοικονόμηση της δαπάνης θα γίνει μέσω της μείωσης των ποσών που θα χορηγηθούν και όχι μέσω της μείωσης του αριθμού των δικαιούχων.

- Συνταξιούχοι του ΕΤΕΑ. Η μείωση των συντάξεων για 12 μήνες (το 2016 ήταν από τον Ιούνιο) θα αποφέρει εξοικονόμηση 233,9 εκ. το 2017 τα οποία μαζί με τα φετινά 114,6 ανεβάζουν τον συνολικό λογαριασμό για τους συνταξιούχους στα 348,5 εκ. Άλλα 26,9 εκ. υπολογίζονται ως εξοικονόμηση από τις νέες επικουρικές συντάξεις που θα εκδοθούν εντός του 2017.

- Νέοι συνταξιούχοι. Ο νέος τρόπος υπολογισμού του νόμου Κατρούγκαλου που οδηγεί κατά κανόνα σε χαμηλότερες παροχές υπολογίζεται να εξοικονομήσει 63 εκ. το 2017 (76,9 σωρευτικά την διετία 2016-17), από τον ιδιωτικό τομέα και άλλα 23,4 εκ. από το Δημόσιο (σωρευτικά 31,9).

- Νέοι συνταξιούχοι χηρείας. Η εξοικονόμηση φτάνει σωρευτικά τη διετία 2016-2017 στα 58,7 εκ. σε Δημόσιο (20,1 εκ.) και ιδιωτικό τομέα (38,6 εκ.).

- Υψηλοσυνταξιούχοι. Η εφαρμογή των νέων πλαφόν και το «κούρεμα » των υψηλών συντάξεων (άνω των 2.000 ευρώ μεικτά για μια κύρια σύνταξη και 3.000 άθροισμα) αποφέρει 43,1 εκ. το 2017 στον ιδιωτικό τομέα και 89,3 εκ. στο Δημόσιο.

- Τραπεζουπάλληλοι σε προσυνταξιοδοτικό. Οι περικοπές της παροχής ως 21% που υπολογίζεται πλέον με χαμηλότερους συντελεστές θα αποφέρει φέτος 2,7 εκ. και συνολικά 29,1 εκ. μέχρι το τέλος του 2017.

- Μερισματούχοι ΜΤΠΥ. Μικρή απόδοση, μόλις 500 χιλιάδες ευρώ προβλέπεται από τις μειώσεις των μερισμάτων καθώς το ψαλίδι ισχύει από 1/1/2016 και η μερίδα του λέοντος (207 εκ. ευρώ) ήδη εξοικονομήθηκε το 2016.

Ενίσχυση εσόδων

Το 2017 προυπολογίζονται 177,8 εκ. επιπλέον έσοδα από τις αυξημένες εισφορές υπέρ επικούρησης που θα προστεθούν στα 172,1 εκ. του 2016.

Ελευθεροεπαγγελματίες και αυτοπασχολούμενοι. Μόλις 49 εκ. ευρώ εκτιμώνται τα επιπλέον έσοδα από τον νέο τρόπο υπολογισμού των εισφορών με βάση το πραγματικό εισόδημα. Άλλα 1,371 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από την αύξηση των εισφορών στους αγρότες και από την καταβολή από 1/1/2017 εργοδοτικής εισφοράς από το Δημόσιο και των εισφορών εργαζομένων προς τον ΕΦΚΑ.

Ο προυπολογισμός προβλέπει επίσης τον εξορθολογισμό των οικογενειακών επιδομάτων (κατάργηση οικογενειακών παροχών στη σύνταξη) νέες εισφορές ΟΓΑ και την αναπροσαρμογή των εφάπαξ κ.α.

Οι επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό προς τα ταμεία θα ανέλθουν σε 14,669 δισ. ευρώ έναντι 10,083 δισ. ευρώ στο 2016, λόγω κυρίως της αυξημένης επιχορήγησης προς τον ΕΦΚΑ για την καταβολή και των συντάξεων του Δημοσίου, που μέχρι τώρα αποτελούσαν δαπάνη του τακτικού προϋπολογισμού.

Για τον ίδιο λόγο (καταβολή συντάξεων δημοσίου από τον ΕΦΚΑ) εμφανίζεται αυξημένη η συνταξιοδοτική δαπάνη. Το 2017 θα ανέλθει στα 29,211 δισ. ευρώ, έναντι 23,466 δισ. ευρώ το 2016 (+5,745 δισ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του ενοποιημένου κοινωνικού προϋπολογισμού το 2017 προβλέπονται αυξημένα κατά 5.872 εκατ. ευρώ, σε σχέση με το 2016, κυρίως λόγω της ενσωμάτωσης της κρατικής επιχορήγησης και των εισφορών εργαζομένων που αφορούν τους ασφαλισμένους έως 31/12/2010 του δημόσιου τομέα, στους οποίους οι συντάξεις καταβάλλονταν από τον τακτικό προϋπολογισμό, ενώ πλέον θα καταβάλλονται από τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ). Αντίστοιχα, τα έξοδά του προβλέπονται αυξημένα κατά 6.028 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις εκτιμήσεις του 2016, κυρίως λόγω της αύξησης που επέφερε η ενσωμάτωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης του Δημοσίου.

Μαίρη Λαμπαδίτη