Από Γιώργο Κουτίνα (*)

Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών» φέρνει σημαντικές αλλαγές στο τοπίο της οδικής βοήθειας στην Ελλάδα. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η νέα απαίτηση για Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάγνωση της διάταξης αποκαλύπτει μια σοβαρή εννοιολογική σύγχυση που θυμίζει τη λαϊκή ρήση: "Βαφτίζουμε το κρέας ψάρι για να πούμε πως νηστεύουμε".

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 58 (παράγραφος 1δ) του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, αναφέρεται ότι: «...οι επιχειρήσεις οδικής βοήθειας οφείλουν να έχουν ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης έναντι των πελατών τους για σωματικές βλάβες και υλικές ζημίες...»

Εδώ εντοπίζεται μια ελληνική "πατέντα" που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη διεθνή ασφαλιστική πρακτική. Ενώ η απαίτηση για Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης προκύπτει από Ευρωπαϊκές Οδηγίες, η ελληνική προσαρμογή την υποβιβάζει σε μια απλή Γενική Αστική Ευθύνη.

Το παράδοξο; Οι σωματικές βλάβες και οι υλικές ζημίες, τις οποίες ο νομοθέτης ζητά να καλύψει η "Επαγγελματική Ευθύνη", ρητά εξαιρούνται από ένα πρότυπο (standard) ασφαλιστήριο Επαγγελματικής Ευθύνης διεθνώς!
Για παράδειγμα: «Αν ένας πελάτης υποστεί οικονομική ζημιά επειδή η εταιρεία οδικής βοήθειας απέτυχε να ανταποκριθεί λόγω εσφαλμένης διαχείρισης (χωρίς να υπάρξει υλική ζημιά στο αμάξι), η προτεινόμενη ασφάλιση θα τον καλύψει;» Η απάντηση είναι πιθανότατα "όχι", και αυτό αναδεικνύει το κενό του νόμου.

Προκειμένου να γίνει κατανοητή η ουσία του θέματος και να αποφευχθούν μελλοντικά προβλήματα στην αγορά, κρίνω σκόπιμη την παρακάτω ανάλυση των πραγματικών κινδύνων και των απαραίτητων καλύψεων.

Το θεσμικό πλαίσιο

Για την προστασία της Καταναλωτής ο νομοθέτης ορίζει κάποια εχέγγυα και προϋποθέσεις για μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών οδικής βοήθειας. Για να λάβει μια εταιρεία άδεια λειτουργίας, πρέπει να αποδείξει τα εξής:

• Ιδιόκτητος Στόλος Οχημάτων: Πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένο αριθμό ειδικών οχημάτων (γερανοφόρα, πλατφόρμες, οχήματα άμεσης επέμβασης).
• Σταθμοί Μεταφόρτωσης & Φύλαξης: Υποχρεωτική ύπαρξη στεγασμένων ή περιφραγμένων χωρών για την προσωρινή εναπόθεση οχημάτων πελατών.
• Τηλεφωνικό Κέντρο 24/7: Ιδιόκτητο ή συμβεβλημένο κέντρο λήψης κλήσεων που λειτουργεί όλο το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο.
• Εξειδικευμένο Προσωπικό: Οι οδηγοί και οι τεχνικοί πρέπει να διαθέτουν τις κατάλληλες άδειες οδήγησης και πιστοποιήσεις τεχνικής βιομηχανίας.
• Εγγυητική Επιστολή υπέρ του Δημοσίου για την καλή εκτέλεση των όρων της άδειας.
• Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης.

Η μη τήρηση των παραπάνω νομικών προϋποθέσεων (όχι από δόλο αλλά από εξ αμελείας λάθος ή παράλειψη δημιουργεί κινδύνους που εμπίπτουν σε αυτό που διεθνώς ονομάζεται Επαγγελματική Ευθύνη. Θα μπορούσε κάλλιστα να αφορά και την Ευθύνη Εκτελεστικών Οργάνων της επιχείρησης (D&O).

Επί της ουσίας, η υποχρεωτική ασφάλιση μαζί με την εγγυητική επιστολή είναι ο μοναδικός τρόπος για την διασφάλιση της Προστασίας Καταναλωτή στα πλαίσια της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Ανάλυση κινδύνων και Ασφάλιση

Αν μια εταιρεία λειτουργεί χωρίς να τηρεί πλήρως τα προαναφερθέντα εχέγγυα και συμβαίνει μια ζημιά / οικονομική απαίτηση, η ασφαλιστική εταιρεία ή δεν θα αποζημιώσει επικαλούμενη σχετικό όρο του ασφαλιστηρίου ή θα αποζημιώσει και θα εγείρει δικαίωμα αναγωγής εναντίον της επιχείρησης παροχής οδικής βοήθειας επικαλούμενη παραβίαση κάποιου από τους όρου λειτουργίας που ορίζει ο νόμος.

Για μια εταιρεία οδικής βοήθειας, στις χώρες της Ευρώπης ο διαχωρισμός μεταξύ των διαφόρων ειδών ευθύνης είναι ξεκάθαρος και η ασφάλιση βασίζεται σε τρεις διακριτούς πυλώνες:

• Γενική Αστική Ευθύνη για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που προκαλούνται σε Πελάτες / Τρίτους.
• Ευθύνης του Παρόχου Οδικής Βοήθειας για ζημιές που μπορεί να υποστεί το ρυμουλκούμενο αυτοκίνητο μέχρι την εκφόρτωση και φύλαξή του σε κάποιο χώρο (ευθύνη έναντι περιουσίας Τρίτου υπό κατοχή και μέριμνα φύλαξής της).
• Επαγγελματική Ευθύνη για κάλυψη οικονομικής απώλειας Πελάτη / Τρίτου από λάθος ή παράλειψη στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών.

Με βάση τα παραπάνω, το κατάλληλο πλαίσιο ασφάλισης μιας επιχείρησης οδικής βοήθειας πρέπει να ανταποκρίνεται στη νομική απαίτηση (συμμόρφωση) για την άδεια λειτουργίας αλλά και να καλύπτει τους αντικειμενικούς επιχειρηματικούς κινδύνους Αστικής Ευθύνης από την άσκηση της δραστηριότητας. Συγκεκριμένα, πρέπει να περιλαμβάνει:

1. Ασφάλιση Γενικής Αστικής Ευθύνης με επέκταση για κάλυψη ζημιών στα μεταφερόμενα οχήματα και τη φύλαξη / παραμονή τους σε χώρο της επιχείρησης (standard διεθνής Ρήτρα  “Care, Custody & Control”).
2. Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης με ευρύτερα Γεωγραφικά Όρια (χώρες της ΕΕ ή διεθνώς, εκτός ΗΠΑ και Καναδά).

Η ελληνική νομοθετική προσέγγιση είναι «ιδιότυπη» και αντικειμενικά λανθασμένη σε σύγκριση με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφού συγχέεται η Ασφάλιση Γενικής Αστικής Ευθύνης (ζημιές/τραυματισμοί από ατυχηματική αμέλεια) με την Επαγγελματική Ευθύνη (οικονομική απώλεια από έλλειψη επιμέλειας).

Στη σύγχρονη εποχή του διαδικτύου και της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν δικαιολογούνται λάθη και παραλείψεις στην εφαρμογή πρακτικών που ο διεθνοποιημένος μηχανισμός της Ασφάλισης έχει θεσπίσει και εφαρμόζει εδώ και πολλά χρόνια.

(*)  Είναι Μηχανικός ΕΜΠ & ENSPM Γαλλίας, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων σε θέματα αστικής ευθύνης, τεχνικών έργων & επιχειρηματικών κινδύνων. Λειτούργησε, επί σειρά ετών, ως Εξουσιοδοτημένος Ανταποκριτής των Lloyd’s ([email protected], www.gkoutinas.gr).

_____________________________________________________________________

Στοιχεία απαραίτητα για την ασφαλισιμότητα Επαγγελματικής Ευθύνης

1. Νομιμοποιητικά Έγγραφα Λειτουργίας για παροχή υπηρεσιών Οδικής Βοήθειας.

2. Στοιχεία Στόλου και Εξοπλισμού

• Άδειες Κυκλοφορίας Οχημάτων ειδικής χρήσης για οδική βοήθεια.
• Πιστοποιητικά Καταλληλότητας Ανυψωτικών (ΚΤΕΟ & Πιστοποιήσεις Γερανών).
• Λίστα Οδηγών με την απαραίτητη επαγγελματική κατηγορία διπλώματος.

3. Στοιχεία Εγκαταστάσεων

• Μισθωτήρια Συμβόλαια ή Τίτλοι Ιδιοκτησίας Σταθμών Οχημάτων: Αποδεικτικά για τους χώρους φύλαξης και μεταφόρτωσης που επιβάλλει ο νόμος.
• Άδεια Λειτουργίας Χώρου Στάθμευσης: Για να καλύπτεται η «Αστική Ευθύνη Φυλασσόμενων Οχημάτων».

4. Επιχειρησιακά Στοιχεία

• Τηλεφωνικό Κέντρο σε 24ωρη βάση (ιδιόκτητο ή από Τρίτο η μέσω σύμβασης).
• Κύκλος Εργασιών.