Ο Χοσέ Αλμπέρτο « Πέπε » Μουχίκα Κορντάνο (20/05/1935 – 13/05/2025) ήταν Ουρουγουανός πολιτικός, επαναστάτης και αγρότης, ο οποίος διετέλεσε ο 40ός πρόεδρος της Ουρουγουάης από το 2010 έως το 2015. Πρώην αντάρτης των Τουπαμάρος , βασανίστηκε και φυλακίστηκε για 14 χρόνια κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Μέλος του συνασπισμού των αριστερών κομμάτων του «Ευρύ Μετώπο» , ο Μουχίκα διετέλεσε Υπουργός Κτηνοτροφίας, Γεωργίας και Αλιείας από το 2005 έως το 2008 και στη συνέχεια Γερουσιαστής. Ως υποψήφιος του συνασπισμού «Ευρύ Μετώπο», κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2009 και ανέλαβε τα καθήκοντά του ως πρόεδρος την 1η Μαρτίου 2010.

Ο Μουχίκα είχε περιγραφεί ως «ο πιο ταπεινός αρχηγός κράτους στον κόσμο» λόγω του αυστηρού τρόπου ζωής του και της δωρεάς περίπου του 90% του μηνιαίου μισθού του, ύψους 12.000 δολαρίων ΗΠΑ, σε φιλανθρωπικά ιδρύματα για τους φτωχούς και τους μικρούς επιχειρηματίες. Ως σφοδρός επικριτής της εστίασης του καπιταλισμού στην αποθήκευση υλικών αγαθών που δεν συμβάλλουν στην ανθρώπινη ευτυχία, επαινέθηκε από τα μέσα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους για τις φιλοσοφικές του ιδεολογίες. Η εφημερίδα Times Higher Education τον χαρακτήρισε ως τον «φιλόσοφο πρόεδρο» το 2015.

Ο Μουχίκα, διαγνώστηκε με καρκίνο τον Μάιο του 2024. Τον περασμένο Ιανουάριο αποκάλυψε πως ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί και ότι ο γερασμένος οργανισμός του δεν μπορούσε πλέον να ανεχθεί τη θεραπεία. Σε συνέντευξη που παραχώρησε η σύζυγός του στο Radio Sarandi και μεταδόθηκε την Δευτέρα, η Λουσία Τοπολάνσκι ανέφερε πως ο καρκίνος του Χοσέ Μουχίκα βρισκόταν πλέον στο «τελικό στάδιο» και ότι ο 89χρονος πρώην πρόεδρος λάμβανε παρηγορητική φροντίδα για την ανακούφιση του πόνου.

Ο «φτωχότερος πρόεδρος του κόσμου», όπως τον αποκαλούσαν, επειδή έδωσε σχεδόν όλον τον μισθό που λάμβανε ως αρχηγός του κράτους σε ένα πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, ο Χοσέ Μουχίκα έκανε την Ουρουγουάη πρωτοπόρο στην υιοθέτηση προοδευτικών μέτρων σε ό,τι αφορά το δικαίωμα στην άμβλωση, τον γάμο μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών και τη νομιμοποίηση της κάνναβης (η πρώτη χώρα παγκοσμίως, το 2013).

Τον Σεπτέμβριο του 2013, ο Μουχίκα απευθύνθηκε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, με μια μακρά ομιλία αφιερωμένη στην ανθρωπότητα και την παγκοσμιοποίηση. Σε αυτή την ομιλία κάλεσε την διεθνή κοινότητα να εντείνει τις προσπάθειες για την προστασία του πλανήτη για τις μελλοντικές γενιές και τόνισε τη δύναμη των χρηματοπιστωτικών συστημάτων και τον αντίκτυπο των οικονομικών επιπτώσεων στους απλούς ανθρώπους. Προέτρεψε για επιστροφή στην απλότητα , με ζωές που βασίζονται στις ανθρώπινες σχέσεις, την αγάπη, τη φιλία, την περιπέτεια, την αλληλεγγύη και την οικογένεια, αντί για ζωές που είναι δεσμευμένες στην οικονομία και τις αγορές.

Ο Χοσέ Μουχίκα πρόεδρος της Ουρουγουάης (2011)

Ο Χοσέ Μουχίκα με την Λουσία Τοπολάνσκι, πρώην αντάρτισα που παντρεύτηκαν το 2005

Ο Χοσέ Μουχίκα με τον σκύλο του, Μανουέλα, στο αγρόκτημά του, το οποίο διαθέτει μόνο τρία δωμάτια. Φωτογραφία: Πάμπλο Λα Ρόσα για τον Observer

Ο Χοσέ Μουχίκα με το σκαθάρι του Volkswagen. Φωτογραφία: Natacha Pisarenko/AP