Την έβλεπα κι εγώ όταν περνούσα από τη Λαμία, έξω από μια τράπεζα κοντά στην Πλατεία Πάρκου να έχει απλωμένη την παραγωγή του λαχανόκηπου της και να περιμένει αυτόν που προτιμούσε τα δικά της ζαρζαβατικά και τις ελιές από το περιβόλι της. Μαυροντυμένη, μαντηλωμένη, ήταν πάντα εκεί και μου θύμιζε φωτογραφίες του Κώστα Μπαλάφα που τράβηξε ο μεγάλος φωτογράφος στα χωριά και τα παζάρια της Ηπείρου πριν από πολλές δεκαετίες, μέσα στον πόλεμο, τον εμφύλιο και τις σκληρές δεκαετίες που ακολούθησαν.

Η 80χρονη Μαρία η Σκούραινα ή Μανανίνα από το όνομα του άντρα της είναι από εκείνες τις Eλληνίδες που η εικόνα τους θυμίζει ακόμη τις γυναίκες της υπαίθρου με την απίστευτη δύναμη, την ατέλειωτη υπομονή και το κουράγιο που είχαν διδαχθεί από τις προγόνισσές τους να αντιμετωπίζουν όποια αναποδιά της ζωής της λάχαινει. Μεγαλωμένες όλες πρόωρα, βασανισμένες στα χωράφια και στα κοπάδια, χρεωμένες εφ’ όρου ζωής τις  ατέλειωτες δουλειές του νοικοκυριού και υπεύθυνες για το μεγάλωμα των παιδιών, δεν είχαν καν χρόνο για τον εαυτό τους και γίνονταν το κέντρο της προσοχής όταν ο θάνατος χτυπούσε την πόρτα τους και έπρεπε να αποχαιρετήσουν για πάντα, άντρες, παιδιά, αδέρφια. Τότε ήταν που αυτές αναλάβαιναν και τις υποχρεώσεις του μακαρίτη και συνέχιζαν τη ίδια ζωή με μόνη διαφορά τα μαύρα ρούχα και την σφιχτή μαντηλοδεσιά.    

Μια απ' αυτές είναι και η Σκούραινα, χαροκαμένη. Κήδεψε τον άντρα της, δυο παιδιά κι ένα εγγόνι και μην αντέχοντας τόσο πόνο στη ζωή της αποφάσισε να τους ακολουθήσει πίνοντας δηλητήριο πάνω από το τάφο. Την πρόλαβαν, έζησε αλλά δεν μπορούσε να είναι όλη τη μέρα κλεισμένη σε ένα σπίτι γεμάτο φωτογραφίες πεθαμένων. Κι έτσι πήρε την απόφαση, κάθε πρωί να γεμίζει το αυτοσχέδιο καρότσι της προϊόντα από τον κήπο και το κοτέτσι της, να παίρνει το αστικό από τον Γοργοπόταμο και να στέκεται κάτω από το στέγαστρο της Εθνικής Τράπεζας όλη την μέρα. Όχι για να πουλήσει αλλά να είναι μέσα στον κόσμο, να ανοίγει διαλόγους με τους πελάτες, να μιλάει με τους περαστικούς. Όταν κόντευε να νυχτώσει, μάζευε την πραμάτεια της και με το αστικό επέστρεφε στο σπίτι με τις φωτογραφίες των πεθαμένων περιμένοντας να ξημερώσει να ξαναπάει στο πόστο της.

Την ιστορία της την γνωρίζουν σχεδόν όλοι στη Λαμία και οπωσδήποτε κάτι είχαν ακούσει και οι δυο αστυνομικίνες, η μία ένστολος και η άλλη με πολιτικά οι οποίες πριν από λίγες ημέρες της έκοψαν πρόστιμο 300 ευρώ γιατί δεν τηρούσε τα μέτρα για την πανδημία. Ήταν έξω δηλαδή, δεν φορούσε μάσκα και επιπλέον θυμήθηκαν ότι δέκα χρόνια πουλούσε ζαρζαβατικά, ελιές και αυγά χωρίς άδεια μικροπωλητή. Η ενέργειά τους έγινε αμέσως γνωστή και άρχισαν οι διαμαρτυρίες από τα κοινωνικά δίκτυα κυρίως και από τον σάλο που δημιουργήθηκε όχι μόνο στη Λαμία αλλά στο Πανελλήνιον, βγήκε και ο εκ Φθιώτιδος υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας να ακυρώσει το πρόστιμο! Με λίγα λόγια, εξαιτίας μιας απερίσκεπτης κίνησης των δύο αστυνομικών εκτέθηκαν όλοι στη Λαμία.

Πέρα απ' αυτά, το γεγονός απέδειξε ότι η κυρά Μαρία, Σκούραινα ή Μανανίνα ήταν πιο γνωστή από πολλούς άλλους επωνύμους Λαμιώτες και το κύμα συμπαράστασης μαζί με το σχετικό ποταμό κατηγοριών προς τις δύο αστυνομικίνες που επιλήφθηκαν την περίπτωσή της, ήταν καθολικό. Στους διαλόγους που είδαμε στα κοινωνικά δίκτυα, εκτός από τα πρακτικά ζητήματα που πολλοί ζητούν να συμμετάσχουν, το πιο συγκινητικό είναι ότι όλοι, εκατοντάδες και χιλιάδες άνθρωποι, όχι μόνο από τη Λαμία και την Φθιώτιδα, αλλά απ’ όλη την Ελλάδα ζητούν να τις επιτραπεί να είναι στη θέση της και να πάψουν να την ενοχλούν.

Όχι γιατί θέλουν να την βοηθήσουν αγοράζοντας τα κηπευτικά της αλλά γιατί η Σκούραινα στην εποχή της επιδημίας έγινε μεν σύμβολο της αντίστασης για κάποιους αφελείς κατά των μέτρων αλλά για τους πολλούς, είναι εκείνη η γυναίκα εκείνη δεν λύγισαν τέσσερα θανατικά και σήμερα ζει χάρη στην επαφή της με τον κόσμο. Ξεκινάει την ημέρα της με μια καλημέρα του οδηγού στο αστικό, την γεμίζει με ένα σωρό κουβέντες και διαλόγους στον πάγκο της και την κλείνει πάλι με την καληνύχτα στον οδηγό που την αφήνει έξω από το σπίτι της στον Γοργοπόταμο να περάσει τη νύχτα της συζητώντας με τους πεθαμένους της τι είδε και τι άκουσε από τον κόσμο στη Λαμία και αυτούς που στάθηκαν στον πάγκο της...

Σημειώση: Η φωτογραφία από το Lamiareport.gr που ανέδειξε το ζήτημα, άνοιξε και συντήρησε έναν μεγάλο διάλογο για την κυρά Μαρία. 

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω