Ασφάλιστρα ύψους 764 δισ. ευρώ κατέγραψε ο κλάδος ζωής στην Ευρώπη το 2018, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 6,7% (το 2017 η αύξηση ήταν 5%), σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Insurance Europe.

Από τα συνολικά ασφάλιστρα του κλάδου ζωής, το 77,5% καταγράφηκε στις πέντε μεγαλύτερες αγορές της Ευρώπης: το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία και την Ισπανία. Το συνδυασμένο μερίδιο των αγορών αυτών στα συνολικά ασφάλιστρα κλάδου ζωής στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες το 2018.

Η αγορά ασφάλισης ζωής επηρεάστηκε από τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, η οποία παρέμεινε αμετάβλητη το 2018, διατηρώντας τα επιτόκια πολύ χαμηλά και καθιστώντας ορισμένα είδη προϊόντων ασφάλισης ζωής λιγότερο ελκυστικά. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο όγκος των ασφαλίστρων ζωής μειώθηκε σε ορισμένες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Αυστρίας (-3,6%), της Ισπανίας (-2,4%) και της Πολωνίας (-11,5%). Άλλες αγορές παρέμειναν γενικά σταθερές, κυρίως της Ελβετίας και της Ελλάδας (και οι δύο -0,6%). Οι σκανδιναβικές αγορές παρουσίασαν ενδείξεις ανθεκτικότητας, σημειώνοντας αύξηση κατά μέσο όρο 6,3%.

Ο πίνακας της Insurance Europe με τα ασφάλιστρα κλάδου ζωής ετών 2009-2018 (σε δισ. ευρώ) και τις ετήσιες μεταβολές τους:

Εκτός από τα επιτόκια, άλλοι παράγοντες όπως η νομοθεσία, τα φορολογικά κίνητρα και τα συστήματα διανομής επηρέασαν την ανάπτυξη των αγορών ασφάλισης ζωής. 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, τα ασφάλιστρα ζωής αυξήθηκαν κατά 17,6% το 2018 (μετά από μια ανοδική πορεία 21,1% το προηγούμενο έτος), κυρίως λόγω:

• των εξαγορών μεγάλων χαρτοφυλακίων που πραγματοποίησαν ασφαλιστικές εταιρίες μεταξύ τους
• της πώλησης μεγάλων εταιρικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων σε ασφαλιστικές εταιρίες και
• της αυτόματης εγγραφής στα εταιρικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, η οποία εισήχθη το 2012.

Στην Ιταλία, η αύξηση των ασφαλίστρων στον κλάδο ζωής κατά 3,5% οφείλεται στην αύξηση των ομαδικών ασφαλιστηρίων, ενώ στη Σλοβενία η αύξηση κατά 10,1% οφείλεται κυρίως στην έντονη αύξηση των unit-linked  ασφαλίστρων. Τα ασφάλιστρα κλάδου ζωής αυξήθηκαν κατά 8,5% στη Νορβηγία, ως αποτέλεσμα της αύξησης κατά 20% των συντάξεων από τα δημοτικά επαγγελματικά ταμεία.

Στη Γαλλία, η αύξηση των ασφαλίστρων ζωής κατά 3,8% πυροδοτήθηκε από την αύξηση κατά 4,8% των ασφαλίστρων από συμβόλαια εγγυημένων αποδόσεων. Εν τω μεταξύ, η ευνοϊκή οικονομική κατάσταση στη Γερμανία είχε επίσης θετικό αντίκτυπο στις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών, οδηγώντας στην έντονη αύξηση των ενιαίων (εφ’ άπαξ) ασφαλίστρων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση κατά 1,5% των ασφαλίστρων ζωής το 2018.

Στις Κάτω Χώρες, τα ασφάλιστρα ζωής μειώθηκαν κατά 7,7% λόγω της νέας φορολογικής ρύθμισης και του ανταγωνισμού από άλλους συνταξιοδοτικούς παρόχους.

Στη Λετονία, τα ασφάλιστρα ζωής μειώθηκαν κατά 6,5%, κυρίως λόγω μιας φορολογικής μεταρρύθμισης που αλλάζει από πέντε σε δέκα χρόνια το ελάχιστο χρονικό όριο των συμβολαίων για να μπορούν να υπόκεινται σε φορολογικές ελαφρύνσεις, καθιστώντας την ασφάλιση ζωής λιγότερο ελκυστική.

Οι ετήσιες μεταβολές των ασφαλίστρων κλάδου ζωής ανά χώρα το 2018, σύμφωνα με την Insurance Europe:

Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση των unit-linked προϊόντων έχει ξεπεράσει την αύξηση των προϊόντων εγγυημένων αποδόσεων. Δεν υπάρχουν ακόμα στατιστικά στοιχεία για το 2018, ωστόσο τα στοιχεία του 2017 επαληθεύουν την τάση αυτή: τα unit-linked προϊόντα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 22,1% ενώ τα προϊόντα εγγυημένων αποδόσεων κατά 2,2%.

Σε γενικές γραμμές, η μετατόπιση αυτή οφείλεται:

• Στα επιτόκια, τα οποία καθιστούν τα προϊόντα εγγυημένων αποδόσεων λιγότερο ελκυστικά και
• Στο υψηλό κόστος κεφαλαίου των προϊόντων εγγυημένων αποδόσεων ως αποτέλεσμα της μεταχείρισής τους στο πλαίσιο της οδηγίας Solvency II.

Η συμβολή των unit-linked προϊόντων στην παραγωγή ασφαλίστρων ζωής το 2017 και οι ετήσιες μεταβολές τους ανά χώρα:

Οι παροχές που πληρώθηκαν στον κλάδο ζωής αυξήθηκαν κατά 2,6% στα 706 δισ. ευρώ ή 1.186 ευρώ κατά κεφαλήν το 2018. Σε σύγκριση με 10 χρόνια πριν, οι ασφαλιστές ζωής πλήρωσαν 31% περισσότερες παροχές, που ισοδυναμούν με επιπλέον 275 ευρώ ανά άτομο. Οι τέσσερις μεγαλύτερες αγορές - το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία - αντιπροσώπευαν το 73,2% όλων των καταβολών, (αύξηση κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2017).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι καταβολές ήταν υψηλότερες κατά 11,2% το 2018 από ό, τι το προηγούμενο έτος ενώ σε ορισμένες χώρες, σημειώθηκε πτώση. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, οι καταβολές ήταν 4,8% χαμηλότερες σε σχέση με το 2017 λόγω της πτώσης των ατομικών ασφαλίστρων (-10,5%).

Οι παροχές που πληρώθηκαν στον κλάδο ζωής τα έτη 2009-2018 (σε δισ. ευρώ):

Το 2018, δαπανήθηκαν κατά μέσο όρο 1.264 ευρώ κατά κεφαλή για ασφάλιση ζωής στην Ευρώπη από 1.189 ευρώ το 2017 (αύξηση κατά 6,4%).

Η ασφαλιστική πυκνότητα κάθε χώρας για τα έτη 2017-2018:

Η ασφαλιστική διείσδυση του κλάδου αυξήθηκε επίσης, φθάνοντας στο 4,35% το 2018, από 4,21% το προηγούμενο έτος.

Η ασφαλιστική διείσδυση κάθε χώρας για τα έτη 2017-2018: