Του Γιώργου Νικολάκου*

Αφορμή για ετούτο το σχόλιο διαμεσολαβητές μου, είναι η απάντηση της ΔΕΙΑ και του συνυπογράφοντος  υποδιοικητή της ΤτΕ κ Παπαδάκη, στο εξώδικο που έστειλε ο ΣΕΜΑ για την περίφημη υπόθεση του «ασφαλιστικού Τειρεσία».

Στην δεύτερη σελίδα της απάντησης ο διευθυντής της ΔΕΙΑ κος Βογιατζής αναφέρει επί λέξει ότι: «Είναι αυτονόητο ότι η Τράπεζα της Ελλάδος ως αρχή υπεύθυνη για την προστασία των συμφερόντων των ασφαλισμένων και την εποπτεία της φερεγγυότητας των ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εταιριών, διατηρεί εύλογο ενδιαφέρον για την επιτυχή έκβαση του συγκεκριμένου εγχειρήματος»
Αφήνοντας κατά μέρος το δεύτερο μέρος αυτής της πρότασης που αφορά την εποπτεία των ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εταιριών και πράγματι ενδιαφέρει την ΤτΕ, αφού έχει την κατά νόμο εξουσιοδότηση,  θα σταθώ μόνον στο μέρος που αφορά την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών. Εδώ ας μου επιτραπεί να έχω σοβαρές αμφιβολίες, εάν η ΤτΕ έχει αναλάβει και αυτό τον ρόλο με ανάθεση της πολιτείας που έχει τον πρώτο και κύριο λόγο να αναθέτει οποιαδήποτε αρμοδιότητα στην ΤτΕ, αφού προηγηθεί  απόφαση της Βουλής με  ειδικό νόμο που ψηφίζεται.
Από πού δηλαδή προκύπτει, από ποια εξουσιοδότηση και από ποιο νόμο, ότι η ΤτΕ έχει αναλάβει αυτή την σοβαρή αρμοδιότητα που αφορά ένα τέτοιο σημαντικό θέμα δημοσίου συμφέροντος όπως είναι η προστασία των καταναλωτών; Θα προσπαθήσω να υπενθυμίσω, να τεκμηριώσω και να σχολιάσω τη σχετική νομοθεσία, που αφορά τον ρόλο της ΤτΕ και τις εξουσίες που της ανατέθηκαν από την 1/12/2010 με βάση τον ν.3867/10. Οι εξουσίες αυτές προκύπτουν ως συνέχεια του ν.3229/2004 όταν ιδρύθηκε η ΕΠΕΙΑ, σε συνάφεια  με όλους τους σχετικούς νόμους για την ιδιωτική ασφάλιση και σε συνδυασμό με το άρθρο 55Α του καταστατικού της ΤτΕ και τις αντίστοιχες τροποποιήσεις του, ως προς την διεύρυνση αρμοδιοτήτων και την επιβολή των διοικητικών ποινών και προστίμων.
Θα ξεκινήσω από το προοίμιο της κεντρικής σελίδας της ΤτΕ, όπου αναλύεται η εξουσία και οι καθορισμένες αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί από το κράτος. Σημειώνω ότι η ΤτΕ έχει την ιδιαιτερότητα να είναι μία ιδιωτική τράπεζα εισηγμένη στο χρηματιστήριο, με ελάχιστη μετοχική συμμετοχή του κράτους και «από τον Ιανουάριο του 2001 είναι αναπόσπαστο μέλος του Ευρωσυστήματος που στηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική τράπεζα». Με άλλα λόγια η ΤτΕ έχει ως πρωταρχικό έργο να χαράσσει και να εφαρμόζει την νομισματική πολιτική στη ζώνη του Ευρώ. Αξιοσημείωτες είναι και οι δευτερεύουσες αρμοδιότητες της όπως, ο έλεγχος όλου του χρηματοπιστωτικού συστήματος συμπεριλαμβανομένων από 1/12/2010 και των ασφαλιστικών αντασφαλιστικών επιχειρήσεων και των προσώπων που διαμεσολαβούν στην ασφάλιση.

Ως προς τα διαμεσολαβούντα πρόσωπα  είναι επιφορτισμένη να πιστοποιεί τους επαγγελματίες διαμεσολαβητές στην ασφάλιση, με βάση το ΠΔ190/2006 και την ΥΑ Κ3-8010/2007 και να τους επιμορφώνει, αλλά και επιβλέπει την εφαρμογή των κωδίκων δεοντολογίας και ενημέρωσης των ασφαλισμένων. Σηκώνει όμως πολύ συζήτηση, κατά πόσο μπορεί η ΤτΕ να αναλάβει το βάρος μίας τέτοιας αρμοδιότητας που αφορά 25.000 επαγγελματίες σε όλη την Ελλάδα.(αρθρ 71 Ν3746/2009). Σημειώνω βεβαίως ότι παρ όλο που η ΤτΕ ασκεί τις αρμοδιότητές της ανεξάρτητα και ανεπηρέαστα, εν τούτοις ελέγχεται από την Ελληνική Βουλή όποτε αυτό χρειάζεται. Επομένως από την συνοπτική αναφορά των αρμοδιοτήτων της ΤτΕ στην κεντρική της ιστοσελίδα και από την ισχύουσα νομοθεσία, πουθενά δεν προκύπτει ότι μέσα στον ρόλο της υπεισέρχεται και η προστασία των καταναλωτών. Αυτό είναι λογικό, εφόσον η κύρια αρμοδιότητα της είναι η άσκηση ελέγχου για την προστασία της συστημικής σταθερότητας, για την οποία η σωστή άσκηση  εμμέσως και όχι αμέσως προστατεύει τα συμφέροντα των καταναλωτών. Με άλλα λόγια θέματα δημοσίου συμφέροντος για την προστασία των αντισυμβαλλομένων και η σχετική νομοθεσία που αφορούν τους καταναλωτές στο σύνολό τους, σε καμία περίπτωση δεν αφορά την ΤτΕ αφού αποτελεί αναμφισβήτητη αρμοδιότητα του συντεταγμένου κράτους και της εκλεγμένης κυβέρνησής του. Ακόμη και η αναφορά του άρθρου 112 του Ν3746/2009 σε λόγους δημοσίου συμφέροντος για την προστασία των αντισυμβαλλόμενων, ασκείται από την ΤτΕ στα πλαίσια των νόμων που έχει θεσπίσει η πολιτεία. Για παράδειγμα η περίπτωση της κατάθεσης του περίφημου νομοσχεδίου Σπυράκου πριν τις εκλογές του Μαΐου 2012, που αποσύρθηκε μετά τις έντονες αντιδράσεις της ΕΑΕΕ με τον ισχυρισμό ότι η ΤτΕ είναι η μόνη αρμόδια να αποφασίζει για τέτοια θέματα, σαφώς δεν ισχύει.

Επί της ουσίας όμως και σε ότι αφορά την σημερινή πραγματικότητα ποια ήταν η θετική εποπτική παρέμβαση και η λύση που πρότεινε η ΤτΕ για το δράμα του 1.000.000 ασφαλισμένων της Ασπίδας  που εξακολουθούν να ταλαιπωρούνται από το χρηματοπιστωτικό σύστημα που ελέγχει; Η ΤτΕ άραγε δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν σχετικοί νόμοι που διασφαλίζουν τα συμφέροντα των ασφαλισμένων και το ασφαλιστικό σύστημα στην ΕΕ; Ποια ήταν η στάση της λοιπόν στο θέμα της VDN Leben International  (Φάου-Φάου) για τα 44εκατ ευρώ εποπτικά κεφάλαια, που θα έπρεπε να υπάρχουν για την διασφάλιση των Ελλήνων ασφαλισμένων ζωής και δεν υπάρχει ούτε ένα ευρώ στα ταμεία της Deutshe Bank; Πιθανόν να υπάρχουν προτάσεις και παρεμβάσεις από την αρμόδια διεύθυνση, αλλά αυτές δεν έχουν γίνει γνωστές στο ευρύ κοινό  για λόγους ίσως εμπιστευτικότητας πληροφοριών και επαγγελματικού απορρήτου(άρθρο 115 Ν3746) ¨Όμως όπως και να έχει, έχω την άποψη ότι κάποιοι υπερβαίνουν τις κατά νόμο εξουσιοδοτήσεις τους και αποφασίζουν ερήμην της αρμόδιας πολιτείας, της ελληνικής βουλής και της δικαστικής εξουσίας μεθοδεύοντας εκτός των άλλων και «Τειρεσίες» ερήμην των ελλήνων επαγγελματιών, δήθεν υπέρ των συμφερόντων των ασφαλισμένων, αλλά μάλλον ευνοώντας μεμονωμένα συμφέροντα κάποιων ασφαλιστών. Ευχαριστούμε την ΤτΕ για το ενδιαφέρον της για την προστασία μας και την προστασία των ασφαλισμένων.  Αρκετά  «προστάτευσαν» τους καταναλωτές υπουργοί και τραπεζίτες τόσα χρόνια, οδηγώντας τους στην απώλεια της  εμπιστοσύνης τους προς τον θεσμό της ασφάλισης, αλλά και αυτό το ίδιο το τραπεζικό σύστημα Οι πολίτες πλέον μπορούν και έχουν τη δύναμη να προστατεύσουν τον εαυτό τους, ακόμα και από τους «προστάτες» τους. Αυτό το απέδειξαν τόσο με τις αγωγές που κατέθεσαν κατά του κράτους για την υπόθεση της Ασπίδας όσο και με τις μηνυτήριες αναφορές τους κατά της ΤτΕ, για το κούρεμα των διαθεσίμων των Επιμελητηρίων καθώς και με την πολιτική συμπεριφορά τους στις δύο τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις Αρκετά πια!!

(*) Ο κ. Γιώργος Νικολάκος είναι μέλος του ΔΣ του ΣΕΜΑ και διευθύνων σύμβουλος της Fasmagroup
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Next Deal, τεύχος 274  που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της χώρας