• Αναμένεται κορύφωση της πολιτικής πόλωσης στις εκλογικές αναμετρήσεις, κυρίως σε Η.Π.Α και Ε.Ε., όπου υπάρχει και η πιθανότητα ασφαλιστικών απωλειών
• Ο κίνδυνος τρομοκρατίας, πολιτικών αναταράξεων και περιβαλλοντικού ακτιβισμού αυξάνεται στο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον
• Με στόχο τη μείωση της επικινδυνότητας, οι πολυεθνικές εταιρίες δείχνουν όλο και περισσότερο ενδιαφέρον για την πολιτική βία

Το 2024 αποτελεί χρονιά «σούπερ-εκλογών», με τον μισό πληθυσμό του πλανήτη να οδηγείται στις κάλπες μέχρι το τέλος του έτους. Σύμφωνα με νέα έκθεση της Allianz Commercial, η ασφάλεια αποτελεί σημαντικό λόγο ανησυχίας σε πολλές περιοχές, όχι μόνο λόγω της απειλής τοπικών αναταραχών, αλλά και λόγω των ευρύτερων συνεπειών των εκλογικών αποτελεσμάτων στην εξωτερική πολιτική, τις εμπορικές σχέσεις και τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Η σημαντικότερη εκλογική αναμέτρηση έρχεται τον Νοέμβριο στις Η.Π.Α., όπου μια σχετικά μικρή διαφορά των αποτελεσμάτων μπορεί να εντείνει τις ήδη υπάρχουσες πολιτικές εντάσεις. Επιπλέον, μια ενδεχόμενη επικράτηση ή ενίσχυση των κομμάτων της ακροδεξιάς στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ιούνιο, μπορεί να πυροδοτήσει περαιτέρω πολιτικό διχασμό. Καθώς οι αναταραχές μπορούν πλέον να εξαπλωθούν ταχύτερα και ευρύτερα, εν μέρει χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οικονομικό κόστος από τέτοια γεγονότα για τις εταιρίες και τους ασφαλιστές αυξάνεται. Οι οικονομικές και ασφαλιστικές απώλειες από επτά μόνο περιστατικά εμφύλιων ταραχών τα τελευταία χρόνια κόστισαν περίπου 13 δισ. δολάρια στις Η.Π.Α. Με την απειλή της τρομοκρατίας και την προοπτική μεγαλύτερης αναστάτωσης από περιβαλλοντικούς ακτιβιστές να αυξάνονται, οι επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν ακόμη περισσότερες προκλήσεις τα επόμενα χρόνια και θα πρέπει να προβλέψουν, καθώς και να μετριάσουν τους αυξανόμενους κινδύνους με ισχυρό σχεδιασμό για τη διασφάλιση της επιχειρηματικής τους συνέχειας.

«Ο μεγάλος αριθμός πολιτικών αναμετρήσεων μέσα σε ένα έτος εγείρει ανησυχίες για την ενίσχυση της πόλωσης, με τις εντάσεις να μπορούν να εξελιχθούν σε οξυμένες εμφύλιες αναταραχές. Η πόλωση και η αναταραχή μέσα στις κοινωνίες τροφοδοτούνται από τον φόβο. Υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και αμφισβητούν την αίσθηση του κοινού σκοπού των ανθρώπων που βασίζεται σε κοινές αξίες», αναφέρει ο Srdjan Todorovic, Επικεφαλής Λύσεων Πολιτικής Βίας και Εχθρικού Περιβάλλοντος της Allianz Commercial. «Αναμένουμε επίσης να δούμε αυξημένες αναταραχές γύρω από περιβαλλοντικά ζητήματα στο μέλλον, όχι μόνο από ακτιβιστές, αλλά και από εκείνους που αντιδρούν στις κυβερνητικές πολιτικές άμβλυνσης του κλίματος».

Όλα τα βλέμματα στραμμένα στις εκλογές των Η.Π.Α. και της Ε.Ε.

Οι προεδρικές εκλογές στις Η.Π.Α. τον Νοέμβριο θα είναι πιθανότατα αμφίρροπες, με το συνολικό αποτέλεσμα να εξαρτάται από μικρό αριθμό πολιτειών. Πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι πάνω από το ένα τρίτο των Αμερικανών πιστεύουν ότι η εκλογή του προέδρου Μπάιντεν το 2020 δεν ήταν νομότυπη. Η εκτεταμένη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την παραπληροφόρηση που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη και διαδίδεται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τα deepfakes, η παραπληροφόρηση και οι επαναχρησιμοποιημένες εικόνες, καθώς και τα προσαρμοσμένα μηνύματα, θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν την αναταραχή ή να επηρεάσουν μικρά αλλά δυνητικά καθοριστικά τμήματα των ψηφοφόρων.

Πολλοί σχολιαστές έχουν προβλέψει ότι οι εκλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιούνιο θα μπορούσαν να δουν μια σειρά από κράτη να μετατοπίζονται πολιτικά προς τα δεξιά, με την πιθανότητα λαϊκίστικα ή ακροδεξιά κόμματα να κερδίσουν ψήφους και έδρες, βασιζόμενα σε μια τάση που παρατηρήθηκε το 2023. Μια πιθανή επιτυχία αυτών των κομμάτων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξανόμενη αντίθεση στις πολιτικές της Ε.Ε. για το περιβάλλον, τη μετανάστευση και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

«Οι επιπτώσεις μιας πολιτικής μετατόπισης προς τα δεξιά και οι επακόλουθες αλλαγές πολιτικής διαρκούν πολύ καιρό μετά τη θητεία ενός πολιτικού κόμματος», προσθέτει ο Todorovic. «Αλλάζουν ριζικά τις κοινωνίες και τις δημόσιες στάσεις και κάνουν την επόμενη εκλογική μετατόπιση προς το κέντρο ή την αριστερά να φαίνεται δραστική, δημιουργώντας το ενδεχόμενο διχασμού και εν δυνάμει βίαιων αντιδράσεων από εκείνους που αισθάνονται ότι υποεκπροσωπούνται από μια καθεστωτική αλλαγή».

Αναμενόμενη άνοδος περιβαλλοντικού ακτιβισμού και τρομοκρατικών απειλών

Μεταξύ 2022 και 2023, τα περιστατικά περιβαλλοντικού ακτιβισμού αυξήθηκαν κατά 120% περίπου. Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα ήταν η εμπρηστική επίθεση σε πυλώνα ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία από αριστερή εξτρεμιστική ομάδα. Σύμφωνα με σχετικές εκθέσεις, το γεγονός αυτό, το οποίο ανέστειλε την παραγωγή σε τοπικό εργοστάσιο της Tesla τον Μάρτιο του 2024, οδήγησε σε οικονομικές απώλειες που εκτιμώνται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Εκτός από τις διαμαρτυρίες υψηλού προφίλ, παρατηρείται επίσης η τάση για τη χρήση πιο στοχευμένων τακτικών, όπως η εστίαση σε άτομα ή πολιτικούς. Υπάρχει πιθανότητα περισσότερες περιβαλλοντικές διαμαρτυρίες να κλιμακωθούν και να μετατραπούν από αντιδράσεις ενόχλησης σε εκτεταμένες εγκληματικές ενέργειες.

Ο αριθμός των θανάτων από τρομοκρατία αυξήθηκε κατά 22% το 2023 και βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από το 2017, αν και ο αριθμός των περιστατικών έχει μειωθεί. Η μεγάλη τρομοκρατική επίθεση στη Μόσχα τον Μάρτιο αποτελεί μια επίκαιρη υπενθύμιση ότι ο κίνδυνος τρομοκρατίας με πολιτικά ή θρησκευτικά κίνητρα βρίσκεται και πάλι στην παγκόσμια ατζέντα και ότι οι απώλειες μπορεί να είναι καταστροφικές. Η βασική κινητήρια δύναμη της ισλαμιστικής τρομοκρατίας είναι η ριζοσπαστικοποίηση των εγχώριων δραστών, η οποία τροφοδοτείται επί του παρόντος από τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς που οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο στις Η.Π.Α. και την Ευρώπη. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης είναι επίσης μεγάλη κινητήρια δύναμη του κινδύνου, όπως αποδεικνύει η επίθεση στη Μόσχα.

Πολυεθνικές εταιρίες όλο και περισσότερο επιζητούν ασφάλιση απέναντι σε καταστάσεις πολιτικής βίας

Η πολιτική βία μπορεί να επηρεάσει τις επιχειρήσεις με πολλούς τρόπους. Όσοι βρίσκονται στο άμεσο περιβάλλον των ταραχών μπορεί να υποστούν υλικές ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία και απώλειες λόγω διακοπής της επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενώ έμμεσες ζημιές μπορεί να προκληθούν στις επιχειρήσεις με τη μορφή απώλειας επισκεψιμότητας ή διακοπής της προσβασιμότητας των εγκαταστάσεων τους.

«Οι επιχειρήσεις πρέπει να προστατεύουν τους ανθρώπους και την περιουσία τους, σχεδιάζοντας το μέλλον με στοιχεία όπως η εφαρμογή ασφαλούς και ισχυρού σχεδιασμού επιχειρησιακής συνέχειας σε περίπτωση συμβάντος, η αύξηση της ασφάλειας και η μείωση και μετεγκατάσταση των αποθεμάτων, εάν είναι πιθανό να επηρεαστούν από ένα γεγονός», εξηγεί ο Todorovic. «Η χρήση του σχεδιασμού σεναρίων και η παρακολούθηση των κινδύνων σε βασικούς τομείς για τις δραστηριότητές τους μπορεί να αυξήσει την ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων σχετικά με το πού μπορεί να ενταθούν οι κίνδυνοι πολιτικής βίας και εμφύλιων ταραχών. Οι εταιρίες θα πρέπει επίσης να επανεξετάσουν εάν το ασφαλιστήριο συμβόλαιό τους καλύπτει τις επιπτώσεις από γεγονότα όπως απεργίες, διαδηλώσεις και αναταράξεις πολιτών».

Η έκθεση της Allianz Commercial σημειώνει επίσης ότι το πρόσφατο ιστορικό ζημιών από διαδηλώσεις και πολιτικές αναταραχές σε χώρες όπως η Χιλή, η Νότια Αφρική, η Γαλλία και οι Η.Π.Α. αναδεικνύει ότι το ενδιαφέρον για την ασφαλιστική κάλυψη της πολιτικής βίας συνεχίζει να αυξάνεται. Η μεγαλύτερη ζήτηση προέρχεται από επιχειρήσεις με παρουσία σε πολλές χώρες και όχι τόσο από εταιρίες με μικρότερες και απλούστερες αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού, αν και αυτές μπορούν επίσης να επηρεαστούν αρνητικά από τέτοια γεγονότα.