Τη χαρτογράφηση της οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα παρουσιάζει η PwC Ελλάδας στη νέα μελέτη “10 χρόνια κρίσης: η οικονομία συρρικνώθηκε αλλά δεν μεταρρυθμίστηκε”. Σε επιχειρηματικό επίπεδο, η λίστα των top 10 εταιρειών παραμένει σχεδόν ίδια με κάποιες μικρές μετακινήσεις και την αποχώρηση ενός μόνο παίκτη με αντίστοιχη είσοδο νέου. 

Ως πρώτη αντίδραση στη μειωμένη ζήτηση της αγοράς και τη συμπίεση του κύκλου εργασιών, οι επιχειρήσεις προέβησαν στη μείωση των λειτουργικών εξόδων κατά 11% και των επενδύσεων κατά 57%, προσαρμόζοντας το λειτουργικό τους μοντέλο και αυξάνοντας τη ρευστότητα κατά €3 δισ. στη διάρκεια της κρίσης. 

Ενώ η κερδοφορία των επιχειρήσεων μειώθηκε αρχικά, κατέληξε να ανακάμπτει σε προ-κρίσης επίπεδα. Οι επιχειρήσεις επεκτάθηκαν σε νέες αγορές και αύξησαν τις εξαγωγές τους κατά €12δισ. Ωστόσο, η οικονομική δραστηριότητα μετατοπίστηκε σε χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας κλάδους, όπως για παράδειγμα η μετακίνηση από τις υπηρεσίες και τις κατασκευές, σε κλάδους όπως η βιομηχανία και ο τουρισμός. 

Οι εταιρείες “Ζombie”* παρουσιάζουν ανθεκτικότητα κατέχοντας μερίδιο της τάξης του 26% επί του συνόλου των επιχειρήσεων που επιβίωσαν, με δάνεια που αγγίζουν τα €15 δισ. και οφειλές προς τρίτους ύψους €10 δισ. 

Μια από τις βασικές συνέπειες της κρίσης είναι η αύξηση του κόστους κεφαλαίου. Το συγκεκριμένο, οδήγησε σε σημαντική αλλαγή στη χρηματοδότηση, αυξάνοντας το ρίσκο και λειτουργώντας αποτρεπτικά για τις επενδύσεις, κρατώντας  παράλληλα την ευθυγράμμιση με τις νέες τεχνολογίες και την Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) σε χαμηλά επίπεδα. Όπως διακρίνεται, κατά τα έτη 2013 εως 2016, οι δυνατότητες δανεισμού ήταν υψηλότερες σε σχέση με τις πραγματοποιηθείσες επενδύσεις, επιβεβαιώνοντας την ανησυχία των επιχειρήσεων για το μέλλον.

Σε γενικές γραμμές, η κρίση οδήγησε τις ελληνικές επιχειρήσεις να περιορίσουν τα μακροπρόθεσμα πλάνα τους, να αυξήσουν τη ρευστότητα τους, να μειώσουν τα λειτουργικά τους κόστη και να υιοθετήσουν μια πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στις μεγάλες επενδύσεις. Βγαίνοντας όμως από την κρίση, οι ελληνικές επιχειρήσεις χρειάζεται να επιλέξουν τη στρατηγική που θα ακολουθήσουν για να αυξήσουν την αξία της επιχείρησης τους, είτε επιταχύνοντας την ανάπτυξη τους είτε βελτιώνοντας τα περιθώρια κέρδους τους.

Ο Κυριάκος Ανδρέου, Partner και Advisory Leader, PwC Ελλάδας δήλωσε σχετικά: “Ο επαναπροσδιορισμός του Ελληνικού οικονομικού μοντέλου αποτελεί μονόδρομο. Προς αυτή τη κατεύθυνση είναι απαραίτητη η υιοθέτηση στρατηγικών, ικανών να δώσουν ώθηση στη βιώσιμη ανάπτυξη για το σύνολο της οικονομίας. Τέτοιες στρατηγικές περιλαμβάνουν την κατάλληλη διαχείριση των εταιρειών “zombies” παράλληλα με την εκκαθάριση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων από το τραπεζικό σύστημα. Ταυτόχρονα, η χώρα χρειάζεται να αναπτύξει το δικό της θετικό αφήγημα που θα οδηγήσει στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης και την προσέλκυση επενδύσεων”  

Ο Κώστας Μητρόπουλος, Εντεταλμένος Σύμβουλος PwC Ελλάδας, σχολίασε: “Η κρίση δεν έφερε τεκτονικές αλλαγές στην δομή της οικονομίας. Η συρρίκνωση των μέσων μεγεθών των εταιρειών, η έλλειψη επενδύσεων και η μόνιμη παρουσία Zombies οδήγησε σε μία απλούστερη και χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας οικονομία. Παρότι πάνω από 2.000 εταιρείες μπορούν να προσελκύσουν κεφάλαια για επενδύσεις, οι ρυθμοί παραμένουν χαμηλοί και ο μετασχηματισμός της οικονομίας πολύ αργός. Χρειάζεται ένα σοκ στρατηγικής και πολιτικής για να επιταχύνει”.

*Stars: Εταιρείες με συστηματική ανάπτυξη εσόδων και κερδών και λελογισμένο δανεισμό
 Grey: Εταιρείες που υστερούν έναντι των Stars σε κάποιο από τα κριτήρια ανταγωνιστικότητας
 Zombies: Εταιρείες που παρουσιάζουν συρρίκνωση εσόδων, μηδενική ή αρνητική κερδοφορία και μη   βιώσιμο δανεισμό