Είχαμε επισημάνει προ καιρού ότι δεν μπορεί να υπάρξει υγιής ανταγωνισμός μέσα στην Ευρωζώνη, εξ αιτίας της αποσπασματικής λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος της Ευρωζώνης. Δεν μπορεί για παράδειγμα να υπάρξει ανταγωνισμός μεταξύ Ελλήνων και Γερμανών επιχειρηματιών, όταν ο Γερμανός δανείζεται από τις γερμανικές τράπεζες με επιτόκιο 2-3%, ενώ ο Έλληνας δανείζεται (αν τα καταφέρει) από τις ελληνικές τράπεζες με επιτόκια 8-11% και με ένα σωρό υποθήκες και προσωπικές εγγυήσεις από συγγενείς και φίλους.

Βλέπουμε λοιπόν ότι μέσα στην Ευρωζώνη με το ενιαίο νόμισμα (όταν μάλιστα το χρήμα το δημιουργούν οι ιδιωτικές τράπεζες την ώρα του δανεισμού) και με την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και προϊόντων, η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος δεν είναι ενιαία. Δεν είναι ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα αυτό που υπάρχει, αλλά διατηρεί πλήρως τα εθνικά στοιχεία. Έτσι όχι μόνο υπάρχουν διαφορετικοί όροι δανεισμού από χώρα σε χώρα, αλλά και η σωτηρία των εθνικών τραπεζών φορτώνεται πάνω στους αντίστοιχους λαούς και δεν ρυθμίζεται κεντρικά.

Έχοντας υπόψη του όλον αυτόν τον παραλογισμό, ο φίλος του blog κ. Θανάσης Θεοδωράκης (Πολιτικός Επιστήμονας και πρώην Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), απέστειλε απευθείας στον Γενικό Διευθυντή της ΕΚΤ κ. Μάριο Ντράγκι την πιο κάτω επιστολή με τίτλο: «Τα επιτόκια της ΕΚΤ και η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας», ζητώντας μάλιστα απάντηση επί της επιστολής, η οποία θα δημοσιευτεί.

«Κύριε Πρόεδρε,

Σας γράφω τις σκέψεις μου και μια πρόταση που αφορά τα επιτόκια χορηγήσεων στο ευρωσύστημα. Πολύ ορθώς αποφασίσατε να κρατήσετε χαμηλά το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ, στο πρωτοφανές όριο του 0,15%, με στόχο να τονωθεί η οικονομική δραστηριότητα. Στη σημερινή συγκυρία, η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας πρέπει να είναι βασικός στόχος και όλα τα μέσα πρέπει να τείνουν προς τον στόχο αυτόν για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να αποφευχθεί η κοινωνική κατάρρευση.

Στην πρακτική, καθημερινή λειτουργία του όμως το σύστημα του επιτοκίου της ΕΚΤ δεν λειτουργεί ικανοποιητικά. Το βασικό επιτόκιο χορηγήσεων της ΕΚΤ αφορά τις Τράπεζες, αλλά αυτές λόγω του καθοριστικού τους ρόλου στο οικονομικό σύστημα επωφελούνται υπερβολικά. Δηλαδή, παρατηρείται ότι όχι μόνο τα επιτόκια χορηγήσεων των τραπεζών της ευρωζώνης προς τους επιχειρηματίες διαφοροποιούνται από χώρα σε χώρα, αλλά και ότι οι αποκλίσεις τους από το βασικό δείκτη του 0,15% είναι μεγάλες και αδικαιολόγητες.

Ετσι, ένας επιχειρηματίας στη Γερμανία πληρώνει επιτόκια της τάξης του 3%, ενώ ο έλληνας που δανείζεται αντίστοιχο ποσό για την επιχείρησή του, πληρώνει επιτόκια της τάξης του 8%-11% (εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10 Ιουλίου 2014) . Κι όμως είναι και οι δυό στο ίδιο ευρωσύστημα και θεωρητικά βρίσκονται υπό την ίδια δημόσια πολιτική, αυτή της ΕΚΤ. Με αυτές τις τραπεζικές πρακτικές οι όροι ανταγωνισμού αλλοιώνονται και οι αποκλίσεις μέσα στην ευρωζώνη τελικά διευρύνονται. Αντιλαμβάνομαι ότι είναι δύσκολο να υπάρξει ένα κοινό και ενιαίο τραπεζικό εμπορικό επιτόκιο, αλλά δεν μπορώ να κατανοήσω τις τεράστιες διαφορές ανά χώρα. Γι αυτό νομίζω ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο, ένα τραπεζικό καλάθι, εντός της ευρωζώνης με κατώτατο και ανώτατο επιτόκιο για να αποφεύγεται η αισχροκέρδεια και η νόθευση του ανταγωνισμού. Το πλαίσιο αυτό θα λαμβάνει υπόψη του το κόστος διαχείρισης και άλλα ειδικά τοπικά ή κλαδικά στοιχεία, αλλά θα στηρίζεται σε αποδεκτές αρχές (αναλογικότητα μέσων και σκοπών, έλεγχος βιωσιμότητας και αποδοτικότητας, αξιολόγηση των δράσεων με βάση αναπτυξιακά κριτήρια, διαφάνεια και ενημέρωση του καταναλωτή) για να εμπνέει εμπιστοσύνη. Σήμερα ο πολίτης έχει την πεποίθηση ότι όλα γίνονται για τη διάσωση των τραπεζών, ενώ η πραγματική οικονομία βρίσκεται σε διαρκή ύφεση.

Η εμπειρία μου σε θέματα διεθνούς ανάπτυξης με κάνει να πιστεύω ότι η ρευστότητα της οικονομίας μπορεί να επιτευχθεί με σαφείς δεσμεύσεις του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Η ΕΚΤ μπορεί και πρέπει να θέσει ένα νέο πλαίσιο, με όρους και κατευθύνσεις. Η προωθούμενη ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση είναι μια σημαντική ευκαιρία για εξισορρόπηση των ρόλων κια υποβοήθηση της ανάκαμψης. Αφού το δημόσιο χρήμα αποσκοπεί στην τόνωση της οικονομίας με κρατικές βεβαίως εγγυήσεις, θα πρέπει η ΕΚΤ να θέσει όρους στις δανειζόμενες τράπεζες και να διασφαλίσει την αποτελεσματική και ορθολογική χρήση των κεφαλαίων των φορολογουμένων πολιτών και την τόνωση της πραγματικής οικονομίας.

Το μέλλον την ευρωζώνης ως κοινού χώρου και ισχυρής βάσης για πολιτική ενοποποίηση, επιτάσσει την ανάληψη πρωτοβουλιών για διόρθωση των λαθών και αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η ΕΚΤ μπορεί κατά τη γνώμη μου να ξεκινήσει την εφαρμογή ενός νέου και συνεκτικού συστήματος δανεισμού προς τις τράπεζες, με στόχο την τόνωση της πραγματικής οικονομίας από την οποία τελικά εξαρτώνται τα πάντα: επιχειρήσεις, παραγωγή, εξαγωγές, θέσεις εργασίας, κοινωνικές πολιτικές, πολιτική εμπιστοσύνη.

Θα ήθελα, κύριε Πρόεδρε, έχω τις απόψεις της ΕΚΤ πάνω στην πρόταση αυτή. Λόγω της σημασίας του θέματος και για λόγους διαφάνειας, η επιστολή μου και η απάντηση της ΕΚΤ θα δημοσιευτούν στον ελληνικό οικονομικό τύπο.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση
Αθανάσιος Θεοδωράκης
πολιτικός επιστήμονας,
Πρώην Αν. ΓΔ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής»

Πηγή: hassapis-peter.blogspot.gr