Του Γιώργου Κουτίνα (*)

Αναλογιζόμενοι την ευρύτερη κατάσταση που επικρατεί στον κοινωνικοοικονομικό τομέα της χώρας και αναλύοντας, ειδικότερα, τις τρέχουσες θεσμικές εξελίξεις και προκλήσεις στον κλάδο της Ιδιωτικής Ασφάλισης, είναι προφανές πως γίνονται αλλαγές που επιβάλλουν μια νέα νοοτροπία. Γιατί, δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για κάτι το “νέο” και για μια “αναβαθμισμένη αγορά”, κάνοντας τα ίδια πράγματα και ακολουθώντας τις ίδιες πρακτικές!

“Αρρυθμίες” του συστήματος

Το πρόβλημα στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση, πέρα από τις αδυναμίες ουσιαστικού αυστηρού ελέγχου λειτουργίας του συστήματος (ωστόσο, παρατηρείται σοβαρή πρόοδος) σχετίζεται επίσης και με την ίδια την ποιότητα των συστατικών που την απαρτίζουν. Γιατί, η ασφαλιστική διαμεσολάβηση στη Ελλάδα στήθηκε κατά βάση και κατευθύνεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις τράπεζες ώστε να “πουλάει” τυποποιημένα ασφαλιστικά προϊόντα σε μια αγορά (Καταναλωτές και Επιχειρήσεις) χωρίς αντικειμενική ενημέρωση για τη χρησιμότητα του θεσμού της Ιδιωτικής Ασφάλισης και για τον αξιόπιστο τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ακολουθώντας ευρωπαϊκά πρότυπα και αρχές. Βασικό στοιχείο που επιβεβαιώνει την άποψη αυτή είναι το γεγονός πως, στην πράξη, δεν υπάρχουν διακριτοί ρόλοι για κατηγορίες διαμεσολάβησης, σύμφωνα με το πνεύμα της αρχικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ασφαλιστική Διαμεσολάβηση, η οποία στο μεταξύ έχει εξελιχθεί και εισάγει νέα δεδομένα στην άσκηση του επαγγέλματος. Και οι Μεσίτες Ασφαλίσεων έχουν “παγιδευτεί” από το εγχώριο ασφαλιστικό κατεστημένο και ελάχιστα επηρεάζουν την αγορά σε ότι αφορά τη δημιουργία “ασφαλιστικής συνείδησης” και τις άλλες κατηγορίες Ασφαλιστών για τη δημιουργία σύγχρονων επιχειρηματικών μονάδων ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.

Χωρίς να γίνεται αναφορά στα στοιχεία του ανταγωνισμού στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση, επισημαίνεται πως παράμετρος που έχει την επηρεάσει είναι το σύστημα “ταχύρυθμης” παραγωγής Ασφαλιστικών Συμβούλων, που πριν μερικά χρόνια (μόλις πριν την οικονομική κρίση) καθιέρωσαν η ΕΑΕΕ, οι Τράπεζες, και το Επαγγελματικό Επιμελητήριο, προκειμένου το τραπεζικό σύστημα, εύκολα και γρήγορα, να εκμεταλλευθεί την επιχειρηματική ύλη των τραπεζοασφαλιστικών προϊόντων. Δηλαδή, μιλάμε για την “παραγωγή” Ασφαλιστών έπειτα από ταχύρυθμα σεμινάρια και επιτυχία σε τυποποιημένες εξετάσεις ερωτήσεων με πολλαπλές απαντήσεις, χωρίς οι νέοι Ασφαλιστές να έχουν ουσιαστική γνώση και χωρίς κάποια ελάχιστη πρακτική εμπειρία. Δεν ήταν τυχαίο που η προ 10ετίας Ευρωπαϊκή Οδηγία για την Ασφαλιστική Διαμεσολάβηση, μιλούσε για απαίτηση διετούς πρακτικής επαγγελματικής εμπειρίας πριν την επίσημη αδειοδότηση κάποιου να γίνει επαγγελματίας Ασφαλιστής. Εμείς τότε, αδιαφορώντας και την τεκμηριωμένη ευρωπαϊκή πρακτική, απλοποιήσαμε το όλο θέμα με “σεμινάρια και εξετάσεις”. Άλλη μια εξήγηση για την αδυναμία του συστήματος ασφαλιστικής διαμεσολάβησης να ανταποκριθεί στις νέες προχωρημένες απαιτητικές υποχρεώσεις που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όχι για να κάνει το σύστημά μας πιο δύσκολο αλλά γιατί αυτή είναι η εξέλιξη που πρέπει να εφαρμοστεί ενιαία σε όλες τις χώρες - μέλη της ΕΕ.

Η τρέχουσα κατάσταση

Από σχετική μελέτη στοιχείων της ΤτΕ και του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου, διαφάνηκε πως μολονότι η αγορά έχει όλο και πιο πολύ ανάγκη από ασφαλιστικές υπηρεσίες και παρά το γεγονός πως υπάρχει καθεστώς ανεργίας στους νέους, οι περισσότεροι των οποίων είναι με τριτοβάθμια εκπαίδευση, εντούτοις παρατηρείται “διστακτικότητα” και έλλειψη ικανών επαγγελματιών αποφασισμένων να δραστηριοποιηθούν στον κλάδο των Ασφαλίσεων. Κλάδο, ο οποίος λόγω των εξελίξεων έχει μέλλον στη χώρα αλλά απαιτεί πλέον ποιοτικές υπηρεσίες με πρόσθετη αξία πέρα από την απλή προώθηση εύκολων τυποποιημένων ασφαλιστικών προϊόντων, τα οποία όλο και πιο πολύ προσφέρονται διαδικτυακά ή μέσω τραπεζικών καταστημάτων.

Παράλληλα, παρατηρείται, αρκετοί παλαιοί Ασφαλιστές να μην ανανεώνουν την επαγγελματική τους άδεια και να εγκαταλείπουν την ενεργό δράση, μη μπορώντας να αντεπεξέλθουν στις νέες συνθήκες άσκησης του επαγγέλματος (ανταγωνισμός, συστήματα online, μειωμένη παραγωγή, φορολογία, θεσμικές υποχρεώσεις από την Εποπτική Αρχή της ΤτΕ).

Οι σύγχρονες εξελίξεις

Αναμφισβήτητα, το πρόβλημα του ασφαλιστικού κλάδου εντάσσεται στην ευρύτερη δυσκολία στην όλη πολιτική, κοινωνική και οικονομική δομή της χώρας. Ωστόσο, πέρα από τα πολιτικά αδιέξοδα και τα μνημόνια, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή στις σύγχρονες ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Η Εποπτική Αρχή της ΤτΕ, ελεγχόμενη από την αρμόδια Αρχή της ΕΕ, είναι υποχρεωμένη να επιτελέσει σημαντικό ρόλο στον κλάδο της Ιδιωτικής Ασφάλισης. Γιατί, ο κλάδος αυτός που από τη φύση του είναι διεθνοποιημένος, πρέπει να λειτουργεί σύμφωνα με σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, όχι μόνο υπέρ των Καταναλωτών της χώρας αλλά ευρύτερα αυτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δηλαδή, η Ιδιωτική Ασφάλιση πρέπει απαραίτητα να είναι σε θέση να λειτουργεί με διασφαλισμένη την αξιοπιστία της σε ότι αφορά την κάλυψη μελλοντικών αναγκών πάνω σε θέματα Υγείας, Συντάξεων, Αστικής Ευθύνης και διαφόρων κινδύνων παραγωγικών επενδύσεων. Επενδύσεων, που αναγκαστικά θα προκύψουν στο πλαίσιο της ανάκαμψης και της πολυπόθητης ανάπτυξης της χώρας.

Υποχρεώσεις Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών

Είναι σαφές πως το σύστημα όπως εξελίσσεται δεν απαιτεί μόνο από τις Ασφαλιστικές Εταιρείες νέα τεκμήρια φερεγγυότητας και αξιοπιστίας (Οδηγίας Solvency II). Απαιτεί και από τους Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές επαγγελματισμό και αξιοπιστία που να τεκμηριώνεται με συγκεκριμένα θεσμικά μέτρα, ισχύοντα ενιαία σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Επισημαίνονται παρακάτω τέτοια θεσμικά μέτρα – υποχρεώσεις, που αφορούν τους αδειοδοτημένους Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές

- Ασφαλιστική κάλυψη Επαγγελματικής Ευθύνης
- Πολιτική για έγκυρη και έγκαιρη είσπραξη - εκχώρηση ασφαλίστρων
- Πολιτική "Ενημέρωσης & καταγραφής ασφαλιστικών αναγκών Πελάτη"
- Πολιτική ενάντια στο "Ξέπλυμα Βρώμικου Χρήματος"
- Πολιτική "Διαχείρισης Παραπόνων Πελατών"
- Πολιτική ενάντια στη "Δωροδοκία & Διαφθορά"
- Πολιτική για τη “Διατήρηση επαγγελματικής επάρκειας” (εκφράζεται η άποψη πως ατυχώς έχει εμφανιστεί και προβάλλεται ως μελλοντική “Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση προσόντων Ασφαλιστή”).

Τα παραπάνω οι περισσότεροι ενεργοί Ασφαλιστές μάλλον δεν τα γνωρίζουν με επάρκεια (εκτός από την Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης που είναι υποχρεωμένοι να διατηρούν σε ισχύ προκειμένου να ασκούν δραστηριότητα). Είναι προφανές πως αποτελούν σοβαρό ανασταλτικό παράγοντα στην άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας Ασφαλιστή σύμφωνα με το όσα ίσχυαν μέχρι πρότινος. Μοιραία δημιουργούν ανασφάλεια στους περισσότερους εν ενεργεία Ασφαλιστές που είχαν συνηθίσει σε ένα καθεστώς “χαλαρών” απαιτήσεων και ελέγχων. Είναι εύλογο παρόμοια μέτρα να δημιουργούν έντονο προβληματισμό τόσο στους ενεργούς Ασφαλιστές σε ότι αφορά θέματα οργάνωσης, ανάπτυξης και διαχείρισης παραγωγής όσο και στους νέους πιστοποιημένους Ασφαλιστές πριν επιχειρήσουν την άσκηση του επαγγέλματος.

Τη σημερινή εποχή της οικονομικής κρίσης, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύτερο κοινωνικοοικονομικό σύστημα που αλλάζει και εξελίσσεται απαιτώντας αξιοπιστία και ποιότητα υπηρεσιών, όσοι ανεξάρτητοι Ασφαλιστές

- πιστεύουν στο γόνιμο κοινωνικό ρόλο της Ιδιωτικής Ασφάλισης,
- βρίσκουν επαγγελματικό – επιχειρηματικό ενδιαφέρον σ’ αυτήν και
- είναι αποφασισμένοι να παραμείνουν ή να ενταχθούν (οι νέοι) στο επάγγελμα του Ασφαλιστικού Διαμεσολαβητή, πρέπει να κάνουν κάποιες αναγκαίες υπερβάσεις.

Υπέρβαση είναι, ένας Ασφαλιστής που θέλει να συνεχίζει αυτόνομος, να επενδύσει χρήματα για σύγχρονη υποδομή διαχείρισης ασφαλιστικών εργασιών, χρόνο για επιμόρφωση και ενέργεια για εμπέδωση στην πράξη των σύγχρονων θεσμικών απαιτήσεων.

Υπέρβαση είναι, ένα ανεξάρτητος πιστοποιημένος Ασφαλιστής, συνειδητά και με ενθουσιασμό, να αποφασίσει να ενταχθεί σε κάποια οργανωμένη εταιρεία ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.

Υπέρβαση είναι, ένα ήδη “οργανωμένο” Γραφείο, να συγχωνευθεί με άλλα για τη δημιουργία μιας σύγχρονης επιχειρηματικής μονάδας.

Υπέρβαση είναι, μια σύγχρονη Εταιρεία ασφαλιστικής διαμεσολάβησης να συνάψει μακρόχρονη στρατηγική συνεργασία με κάποια άλλη Εταιρία που διαθέτει κάποια “πρόσθετη αξία” όπως ειδικές επιχειρηματικές διασυνδέσεις, εξειδικευμένη τεχνογνωσία, σύγχρονη υποδομή και οργάνωση κλπ.

Οι παραπάνω υπερβάσεις αποτελούν διαχρονικές απόψεις της “ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ”, που οι σύγχρονες εξελίξεις καθιστούν επίκαιρες. Σχετική, η ανοιχτή πρόταση ΣΥΝΕΡΓΙΑ (βλ. http://www.gkoutinas.gr/el/synergia) προς Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές με όραμα και φιλοδοξία για μια αναβαθμισμένη επαγγελματική δράση στο πλαίσιο της νέας αγοράς των απαιτήσεων και των προκλήσεων, που τώρα διαμορφώνεται ...

 (*) Ο Γιώργος Κουτίνας είναι Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων