12 Οκτωβρίου 1944: η ελευθερία επιστρέφει στους δρόμους μιας πόλης που υπέφερε και αντιστάθηκε.
Ύστερα από 1.264 ημέρες Κατοχής, η Αθήνα είναι ελεύθερη. Τα γερμανικά στρατεύματα αποχωρούν, η σβάστικα κατεβαίνει από την Ακρόπολη και οι δρόμοι γεμίζουν ανθρώπους. Σημαίες, φωνές, αγκαλιές· μια πόλη που είχε ζήσει την πείνα, τον φόβο, τα μπλόκα και τις εκτελέσεις βρίσκει ξανά τη δύναμη να πανηγυρίσει.
Κοιτάζω τις φωτογραφίες εκείνων των ημερών και στέκομαι στα πρόσωπα. Στους νέους με τα ποδήλατα και τα ακορντεόν, στους ανθρώπους που κρατούν σημαίες, σ’ εκείνους που σηκώνουν τα χωνιά για να ακουστεί η φωνή τους. Οι γνώριμοι δρόμοι της Αθήνας γίνονται τόπος συνάντησης και γιορτής. Η χαρά έχει κίνηση, ήχο, πρόσωπο.
Πίσω από κάθε χαμόγελο υπάρχουν όσα προηγήθηκαν. Οι στερήσεις, οι χαμένοι άνθρωποι, η αγωνία για εκείνους που δεν γύρισαν. Όσοι βγήκαν στους δρόμους κουβαλούσαν μαζί τους και αυτές τις απουσίες. Η ελευθερία δεν μπορούσε να τις σβήσει· μπορούσε όμως να δώσει στους ζωντανούς την ελπίδα ότι η ζωή θα άρχιζε πάλι.
Η Αθήνα είχε αντισταθεί. Με τις οργανώσεις της Αντίστασης, με διαδηλώσεις και απεργίες, με την αλληλεγγύη στις γειτονιές, με ανθρώπους που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να προστατεύσουν άλλους. Η Απελευθέρωση έβρισκε μια πόλη πληγωμένη, αλλά όρθια.
Ξέρουμε σήμερα πόσο σύντομα θα σκοτείνιαζε πάλι ο ορίζοντας, με τα Δεκεμβριανά και όσα ακολούθησαν. Όμως εκείνο το πρωινό αξίζει να το θυμόμαστε και για τη δική του αλήθεια: τη χαρά των ανθρώπων που μπορούσαν επιτέλους να περπατήσουν στην πόλη τους χωρίς τον κατακτητή.
12 Οκτωβρίου. Μια μέρα που η Αθήνα αξίζει να κρατά ζωντανή στη μνήμη της.
Με σημαίες, ποδήλατα και ακορντεόν, οι Αθηναίοι γιορτάζουν την ελευθερία στους δρόμους της πρωτεύουσας. Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944. Φωτογραφία: Κυριάκος Κουρμπέτης / ΙΦΑΝΕ.
Πορεία με σημαίες και πανό στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Πεσματζόγλου, τις ημέρες της Απελευθέρωσης, τον Οκτώβριο του 1944. Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ).
Τα χωνιά της Αντίστασης στη γιορτή της ελευθερίας. Μέλη του ΚΚΕ στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Κοραή, με το Πανεπιστήμιο στο βάθος, κατά τους εορτασμούς της Απελευθέρωσης. Οκτώβριος 1944. Φωτογραφία: Πέτρος Πουλίδης / Αρχείο ΕΡΤ.
