Παγκόσμια Ημέρα του Αυγού σήμερα και, από μια ωραία σύμπτωση, βρέθηκα μπροστά σε μια ανάμνηση που περίμενε χρόνια ανάμεσα στις φωτογραφίες μου.
Ετοιμάζοντας την παρουσίασή μου για το συνέδριο που ξεκινά σήμερα στην Καρδίτσα, με θέμα την ιστορία και τον πολιτισμό των Αγράφων, έπεσα σε ένα πολύτιμο κοίτασμα φωτογραφιών από μια επίσκεψη με καλούς φίλους στα Λαγκαδάκια των Βραγγιανών Αργιθέας, το 2008. Θα παρουσιάσω τριάντα πρόσωπα που γνώρισα τα χρόνια που περιπλανιόμουν στα Άγραφα και, αναζητώντας τις εικόνες τους, ξαναβρίσκω μαζί και τις μικρές ιστορίες που μας έφεραν κοντά.
Αφορμή για εκείνη την επίσκεψη ήταν ένα γλέντι. Με την ευκαιρία περπατήσαμε και γνωρίσαμε τους λιγοστούς κατοίκους του όμορφου συνοικισμού πάνω από τον Αχελώο. Ανάμεσά τους ο Κωνσταντής και η Γεωργία Τσιατσιάνη, γονείς των φίλων Ηλία και Νίκου. Συνέχιζαν να ζουν στα Λαγκαδάκια και, με όσες δυνάμεις διέθεταν, διατηρούσαν τον τρόπο ζωής που ταίριαζε στον τόπο: φρόντιζαν τον κήπο, το κοπαδάκι και τα πουλερικά τους.
Επισκεφθήκαμε και το κοτέτσι τους. Ένα κοτέτσι σαν εκείνα που υπήρχαν κάποτε σχεδόν σε κάθε χωριάτικο σπίτι, στην άκρη της αυλής, ώστε οι νοικοκυραίοι να έχουν τον νου τους στις κότες και να τις προστατεύουν από τα αρπακτικά. Τα αυγά και, πότε πότε, ένα κοτόπουλο ήταν πολύτιμη συνεισφορά στο οικογενειακό τραπέζι.
Εκεί μας περίμενε μια έκπληξη: ένα δίκροκο αυγό!
Πόσοι έχετε πετύχει αυγό με δύο κρόκους; Όσοι μεγαλώσαμε κοντά σε κότες μπορεί να το είχαμε ξαναδεί, όμως και πάλι ένα τέτοιο εύρημα έδινε αφορμή για κουβέντα. Στο κοτέτσι του κυρ Κωνσταντή και της κυρά Γεωργίας, με την ωραία θέα στον Αχελώο, υπήρχε μια κεραμιδόχρωμη κότα που, όπως μου έλεγαν, έκανε περίπου ένα δίκροκο την εβδομάδα.
Είχε, μάλιστα, διαλέξει για φωλιά ένα παλιό, σκουριασμένο βαρέλι. Σύμφωνα με τους νοικοκυραίους της, πήγαινε και καθόταν εκεί αρκετή ώρα, σιωπηλή. Δεν ξεσήκωνε τον κόσμο όπως άλλες κότες —και μερικές νεαρές, οι γνωστές μας «πουλάδες»— που διαλαλούν το κατόρθωμά τους σε όλη τη γειτονιά. Μόλις τελείωνε, σηκωνόταν και πήγαινε να βοσκήσει.
Εκείνη την ημέρα, ο κυρ Κωνσταντής πήγε να μαζέψει τα αυγά και μας έδειξε το μεγάλο, που το αναγνώριζε για δίκροκο. Για την ιστορία, του ζήτησα να ποζάρει δίπλα στη φωλιά, κρατώντας το μαζί με ένα συνηθισμένο. Η διαφορά στο μέγεθος, όπως βλέπετε, ήταν εμφανής. Για το περιεχόμενο, πάντως, δεν είχα προσωπική βεβαιότητα· δεν το σπάσαμε εκεί για να μετρήσουμε τους κρόκους!
Η κυρά Γεωργία μού το έδωσε για ενθύμιο. Το δέχθηκα σαν ένα τυχερό αυγό, ένα μικρό δώρο που μου έφτιαξε τη διάθεση για όλη την ημέρα.
Και να που, δεκαοχτώ χρόνια αργότερα, ξαναβρίσκω τις φωτογραφίες και θυμάμαι ακόμη αυτή τη χειρονομία. Τον κυρ Κωνσταντή με τα δυο αυγά στο χέρι, την κυρά Γεωργία ανάμεσα στις κότες της, το κοπαδάκι τους μέσα στα φθινοπωρινά χρώματα των Αγράφων.
Μπορεί, λοιπόν, ένα δίκροκο αυγό να είναι τυχερό. Το δικό μου, πάντως, ακόμη μου φτιάχνει τη διάθεση…
ΥΓ. Μια ημέρα αφιερωμένη στο αυγό είναι και αφορμή να αναρωτηθούμε πώς παράγεται η τροφή μας, σε ποιες συνθήκες ζουν τα πουλερικά και πόση φροντίδα φτάνει τελικά ώς το τραπέζι μας. Όταν ξαναβλέπω αυτές τις φωτογραφίες, σκέφτομαι πόσο έχουν λιγοστέψει οι αυλές με τις κότες, στα χωριά αλλά και στις πόλεις. Μαζί τους χάνεται σιγά σιγά και μια καθημερινή σχέση με την τροφή μας, που για τον Κωνσταντή και τη Γεωργία ήταν ακόμη αυτονόητη.
Ο Κωνσταντής Τσιατσιάνης μάς δείχνει τη διαφορά: ένα συνηθισμένο αυγό και το μεγάλο, που μας σύστησε ως δίκροκο, δίπλα στο παλιό βαρέλι που είχε γίνει φωλιά. Λαγκαδάκια Βραγγιανών Αργιθέας, 2008.
Ο Κωνσταντής και η Γεωργία Τσιατσιάνη με τα πουλερικά τους. Στα Λαγκαδάκια, πάνω από τον Αχελώο, συνέχιζαν να φροντίζουν τον κήπο και τα ζωντανά τους, κρατώντας τις καθημερινές συνήθειες του τόπου.
Ο κυρ Κωνσταντής με το μικρό του κοπάδι, ανάμεσα στις πέτρες και στα φθινοπωρινά χρώματα των Αγράφων. Μια εικόνα από εκείνη την επίσκεψη του 2008.
