ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ε.Ε: Η μεγάλη μάχη για τον νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 - Πως θα βρεθεί ο κοινός τόπος
Τους τελευταίους μήνες εξελίσσεται παρασκηνιακά σε ευρωπαϊκό επίπεδο η διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034. Σε μία χρονική περίοδο που οι κρίσεις και οι γεωπολιτικές αναταράξεις αλλάζουν άρδην τα δεδομένα σε ολόκληρο τον κόσμο, η Ευρώπη καλείται να προσαρμοστεί σε μία νέα πραγματικότητα και να διασφαλίσει τα δημοσιονομικά εκείνα εργαλεία που θα θωρακίσουν τις τοπικές κοινωνίες και θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της. Δεν πρόκειται για μία εύκολη πολιτική εξίσωση. Αντιθέτως, επιβάλλει σε όλες τις πλευρές να αντιμετωπίσουν το επίμαχο θέμα με ρεαλισμό και αποφασιστικότητα, αλλά και με διάθεση υποχωρήσεων, προκειμένου να βρεθεί έγκαιρα ο κοινός τόπος. Στην παρούσα φάση, οι 27 της Ε.Ε έχουν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, βρίσκονται οι «Φίλοι της Συνοχής», ομάδα που διατηρεί την ίδια των πραγματων προσέγγιση και στην οποία συμμετέχει και η Ελλάδα. Στόχος των ομοτράπεζων είναι στο τέλος της διαδρομής ο νέος προϋπολογισμός να συνδράμει αποφασιστικά στην κατεύθυνση προώθησης πολιτικών συνοχής και στήριξης της αγροτικής πολιτικής και της αλιείας. Στην αντίπερα όχθη, οι λεγόμενοι «Φειδωλοί», ανάμεσα τους, η Γερμανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, θέλουν μαζεμένα οικονομικά και περιορισμό της σπατάλης σε μία χρονική συγκυρία που στο εσωτερικό τους δοκιμάζονται και από ισχυρές πολιτικές αναταράξεις λόγω και της ανόδου των άκρων. Η αντιπαράθεση δεν αφορά απλώς το εάν ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός θα είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος. Αφορά κυρίως το ποιος θα επωμιστεί το κόστος των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Η Γερμανία και οι υπόλοιπες φειδωλές χώρες θέλουν να περιορίσουν τις συνολικές δαπάνες και να αλλάξουν τις προτεραιότητες. Αντίθετα, η Ελλάδα και οι υπόλοιποι «Φίλοι της Συνοχής» επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι η ενίσχυση της άμυνας, της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας δεν θα γίνει εις βάρος των κονδυλίων για τις περιφέρειες και τον αγροτικό κόσμο.
Στη μέση βρίσκεται η τρέχουσα Ιρλανδική Προεδρία, της οποίας η πρόταση για το νέο ΠΔΠ δεν φαίνεται επαρκής για να οδηγήσει σε μία λύση ή έστω σε έναν συμβιβασμό.
Η Ιρλανδική Προεδρία επιχείρησε να γεφυρώσει τις διαφορές, αλλά η πρότασή της δεν έγινε αποδεκτή ως βάση τελικής συμφωνίας. Οι διαπραγματεύσεις περνούν πλέον στην πολιτική διαχείριση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026.
Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική πλευρά με φόντο και την επερχόμενη ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, επιχειρεί να στηρίξει πολιτικές με μεγαλύτερο κοινωνικό πρόσημο, ακολουθώντας τη λογική μιας χώρας που πάντα υπηρετεί το κοινό συμφέρον της ενωμένης Ευρώπης. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου παρακάθησε την Τετάρτη το βράδυ σε δείπνο με τους ομολόγους του από την ομάδα των «Φίλων της Συνοχής» στις Βρυξέλλες. Ο ίδιος εξάλλου, με την ιδιότητα και του υφυπουργού, αρμόδιου για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, ταξιδεύει ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε ολόκληρη την Ε.Ε, τόσο για το επόμενο ΠΔΠ, όσο και για την καλύτερη δυνατή προετοιμασία της ελληνικής Προεδρίας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα;
Για την Ελλάδα, η διαπραγμάτευση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η διατήρηση ισχυρής πολιτικής συνοχής, η επαρκής χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και η προστασία των πόρων για τις περιφέρειες αποτελούν αναμφισβήτητα κρίσιμες προτεραιότητες. Η ελληνική πλευρά έχει λόγο να επιδιώξει έναν προϋπολογισμό που θα ενισχύει τις νέες ευρωπαϊκές ανάγκες, χωρίς να μεταφέρει δυσανάλογα το κόστος στις πολιτικές συνοχής και αγροτικής ανάπτυξης. Παράλληλα επενδύει σε μία ολιστική στρατηγική άμυνας και ασφάλειας (360 μοιρών) που θα ενισχύει τα εξωτερικά σύνορα της ενωμένης Ευρώπης, αλλά και στην περαιτέρω μείωση της γραφειοκρατίας με στόχο μια βιώσιμη και υγιή επιχειρηματικότητα.
Εν κατακλείδι, το βασικό πολιτικό διακύβευμα σήμερα είναι το εξής: Η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει εάν θα αυξήσει τους συνολικούς διαθέσιμους πόρους της για να αντιμετωπίσει τις νέες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις ή εάν θα επιχειρήσει να καλύψει τις νέες ανάγκες, ανακατανέμοντας τα υφιστάμενα κονδύλια. Για την Ελλάδα, η έκβαση αυτής της επιλογής θα έχει άμεσες επιπτώσεις στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, των υποδομών, της περιφερειακής σύγκλισης και του πρωτογενούς τομέα. Ο δρόμος για την εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης είναι ακόμη μακρύς, ενώ προυποθέτει διορατικότητα, πνεύμα συνεργασίας, εκατέρωθεν υποχωρήσεις και προσήλωση στο κοινό ευρωπαϊκό όραμα.
