ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σε «ξύλινα πόδια» οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας
Το μέλλον στο μέτωπο της Ουκρανίας δείχνει δυσοίωνο και η οποιαδήποτε πρόβλεψη για παύση των εχθροπραξιών μάλλον αποτελούν ευσεβείς πόθους της αμερικανικής πλευράς, παρά ένα ρεαλιστικό σενάριο. Οι διαπραγματεύσεις με τη σφραγίδα της Ουάσιγκτον συνεχίζονται, αλλα τα εμπόδια για να βγει κάποια στιγμή ο πολυπόθητος «λευκός καπνός» και να ανατείλει μια νέα μέρα στην Ουκρανία παραμένουν ανυπέρβλητα. Ο ρωσικός μαξιμαλισμός απόρροια του αναθεωρητικού αφηγήματος και της βούλησης της Μόσχας να κυριαρχήσει απόλυτα στην περιοχή συνιστούν ανάχωμα για οποιαδήποτε πρόοδο στο τραπέζι του διαλόγου. Στην αντίπερα όχθη, η Ουκρανία αναζητά επειγόντως εγγυήσεις για το επέκεινα και την ασφάλεια της, ενώ οι προτάσεις για παραχώρηση εδαφών ακόμα και το 20% του Ντονμπάς που δεν έχουν καταλάβει οι Ρώσοι προσκρούουν στις δικλείδες του Συντάγματος της χώρας και απορρίπτονται έως και σήμερα διαρρήδην. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ στην προσπάθεια τους να βρουν μια χρυσή τομή, καταθέτουν στη συζήτηση προτάσεις που δεν εχουν στέρεες βάσεις και δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτές από όλες τις πλευρές. Για παράδειγμα, προσπαθούν να πείσουν την ουκρανική ηγεσία να υποχωρήσει από τον Ντονμπάς, ρίχνοντας ως δόλωμα την ένταξη της στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η Ρωσία, όπως έχει σαφώς διαμηνύσει εδώ και ένα μεγάλο χρονικό διάστημα όχι μόνο δεν συμφωνεί με την επέκταση της συμμαχίας προς τα ανατολικά, αλλά στοχεύει και στην απομάκρυνση των στρατιωτικών της δυνάμεων από τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης. Ακόμα, η συμμετοχή της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις αποτελεί ένα σημείο διαφωνίας, ενώ ένα τέτοιο ενδεχόμενο μπορεί να γίνει, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, μόνο υπό όρους. Κι αυτό φαίνεται από τη στάση του Βλαντιμίρ Πούτιν σχετικά με το σενάριο συμμετοχής εκπροσώπων των Βρυξελλών στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τους Αμερικανούς μεσολαβητές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Στο πεδίο, οι μάχες συνεχίζονται με εκατέρωθεν επιθέσεις. Παρά τις συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις της Μόσχας κατά του Κιέβου, οι ουκρανικές δυνάμεις συνεχίζουν τη τακτική των στοχευμένων χτυπημάτων. Σήμερα νωρίς το πρωί σειρά είχε η στρατηγικής σημασίας γέφυρα που συνδέει τη ρωσική ενδοχώρα με την υπό κατοχή από το 2014 Κριμαία. Εξάλλου, για τους Ουκρανούς η ανάκτηση ιστορικών εδαφών, όπως είναι η περιοχή της Μαριούπολης ή η χερσόνησος της Κριμαίας συνιστούν μέρος του εθνικού αφηγήματος, ανεξάρτητα από το εάν ένα τέτοιο σενάριο υπό τις παρούσες συνθήκες δεν φαίνεται εφικτό. Η στάση αυτή σηματοδοτεί τη βούληση της Ουκρανίας να υπερασπιστεί την εδαφική της ακεραιότητα και να μην αναγνωρίσει εδαφική κυριαρχία της Ρωσίας σε αυτά τα εδάφη, ακόμα και αν υπάρξει στο μέλλον κατάπαυση του πυρός.
Η Ουκρανία ουσιαστικά δηλώνει ότι μπορεί να συζητήσει τους όρους για να σταματήσει ο πόλεμος, αλλά δεν αποδέχεται να νομιμοποιήσει την εδαφική κατάκτηση. Αυτό, ωστόσο, δεν εγγυάται ότι θα ανακτήσει τα εδάφη της. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη στρατιωτική ισορροπία, τη διάρκεια της δυτικής υποστήριξης, τις εγγυήσεις ασφαλείας και τη στάση της Ρωσίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον: Μπορεί να υπάρξει συμφωνία ειρήνης χωρίς αναγνώριση των ρωσικών προσαρτήσεων, αλλά με εγγυήσεις ασφαλείας τόσο ισχυρές ώστε να αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση; Αυτό είναι ίσως το κεντρικό πρόβλημα των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται σήμερα.
