Του Σπύρου Καπράλου
Σε μία κρίσιμη χρονική περίοδο για ολόκληρο τον πλανήτη, με συγκρούσεις, αναταράξεις, αβεβαιότητα και αστάθεια να αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά της σημερινής γεωπολιτικής σκακιέρας, είναι λογικό επακόλουθο το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών να επηρεάσει κάποια εκ των χαρακτηριστικών της επόμενης μέρας. Ειδικότερα, για την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και το πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είναι θεμιτές οι πρώτες προσεγγίσεις για το σκηνικό που πλέον διαμορφώνεται. Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί με ειδικό ενδιαφέρον τις πολιτικές εξελίξεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και τους νέους συσχετισμούς που διαμορφώνονται κυρίως σε επίπεδο εκτελεστικής εξουσίας.
Μιλώντας στην τηλεόραση του ANT1, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτης μίλησε για σημαντική νίκη των Δημοκρατικών, ενώ ονομάτισε ως κρίσιμη παράμετρο για αυτό το θέμα της οικονομίας και τον πόλεμο στο Ιράν, στο μέτρο που επηρέασε ιδίως την ακρίβεια στο εσωτερικό της χώρας. Προέβλεψε δε ότι δεν θα είναι εύκολη η συνύπαρξη μεταξύ Προέδρου και εκτελεστικής εξουσίας, αλλά θα είναι μια δύσκολη ισορροπία.
Καταγράφονται, δηλαδή, εξελίξεις που υπό προϋποθέσεις μπορεί να αξιολογηθούν θετικές για την Αθήνα. Πρώτον, οι ελληνοαμερικανοί εκπρόσωποι ενισχύουν την παρουσία τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ για πρώτη φορά από το 2013 εκλέγονται στη Γερουσία, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση του Δημοκρατικού Κρις Πάπας στο Νιου Χαμσάιρ. Το σενάριο των πιθανών αλλαγών σε επίπεδο Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου και εξετάζεται και το μείζον θέμα των κυρώσεων στην Τουρκία, ενδέχεται να διευκολύνει τους ελληνικούς σχεδιασμούς, ώστε να συνεχιστεί το εμπάργκο στην πώληση των μαχητικών F-35 στην Τουρκία και στον κ. Ερντογάν. Η αμυντική θωράκιση της Ελλάδας στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων και η αλλαγή των συσχετισμών στο Αιγαίο έχει θορυβήσει την Τουρκία, η οποία επένδυε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη άρση του εμπάργκο και στην απόκτηση των υπερσύγχρονων αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών. Ωστόσο, το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού μάλλον δυσχεραίνει τη θέση της Άγκυρας. Η ήττα των Ρεπουμπλικάνων προκαλεί νέα δεδομένα σε μία ηγεσία που διαρκώς κομπορρημονεί για την στενή σχέση Τραμπ-Ερντογάν. Τώρα οφείλει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, λαμβάνοντας σοβαρά το πιθανό ενδεχόμενο νέας ήττας των Ρεπουμπλικανών σε μία διετία από σήμερα και αλλαγής σκηνικού και σκυτάλης στο Λευκό Οίκο.
Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική πλευρά οφείλει να προφυλάξει και να ενισχύσει περαιτέρω τους διαύλους επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, διατηρώντας τη θέση του στρατηγικού εταίρου σε μία ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή. Στην αντίπερα όχθη, η Τουρκία υποδέχθηκε το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών μάλλον μουδιασμένα, όπως φάνηκε και από το κλίμα που έχει διαμορφωθεί σε επίπεδο τουρκικών μέσων μαζικής ενημερωσης. Δεν σημαίνει παρ’ όλα ταύτα, ότι θα υπάρξουν θεαματικές αλλαγές στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, όπως παρατηρούν έγκυροι αναλυτές. Αυτή καθορίζεται πρωτίστως από την υπεράσπιση των αμερικανικών συμφερόντων και την επίτευξη των στόχων, ενώ περνά μέσα από τη διατήρηση ισορροπιών με εταίρους που ενδέχεται να έχουν μεταξύ τους προβλήματα.
Εν κατακλείδι, το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών της 3ης Νοεμβρίου 2026 είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ελλάδα, καθώς οι Δημοκρατικοί πέτυχαν μεγάλη νίκη, αποκτώντας τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου (Βουλή των Αντιπροσώπων και Γερουσία), περιορίζοντας σημαντικά την πολιτική ισχύ του Ντόναλντ Τραμπ. Αυτό δεν δικαιολογεί κανένα εφησυχασμό, αλλά συνιστά μια καλή ευκαιρία για ενίσχυση του διπλωματικού αποτυπώματος της Αθήνας σε μία σύνθετη και γεμάτη προκλησεις χρονική συγκυρία.
