Το παιδικό παιχνίδι θεωρείται ένα τυπικό βιομηχανικό προϊόν. Για την επιλογή του όμως δεν πρέπει να ακολουθηθούν οι τυπικές διαδικασίες, αγοράς ενός άλλου προϊόντος. Καθοριστικοί παράγοντες για την επιλογή του παιχνιδιού αυτές τις γιορτινές μέρες στα παιδιά είναι η ασφάλεια του παιχνιδιού και η συμμετοχή του στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του συμβουλεύει με ανακοίνωσή του το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών Θεσσαλονίκης.

Για τα παιδικά παιχνίδια υπάρχει τόσο εθνική όσο και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η νομοθεσία καθορίζει, για το σύνολο των παιδικών παιχνιδιών, τις βασικές προδιαγραφές και απαιτήσεις ασφαλείας, που πρέπει αυτά να πληρούν, για να μπορούν να διατίθενται, στην αγορά.

Οι προδιαγραφές αυτές είναι:

1. Τα παιχνίδια πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της υγιεινής και της ασφάλειας, να μην είναι εύφλεκτα και να μη μεταδίδουν μολύνσεις ή ασθένειες.
2. Οι φυσικές μηχανικές, χημικές και ηλεκτρικές τους ιδιότητες δεν πρέπει να βάζουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών.
3. Τα μικρά κομμάτια ενός παιχνιδιού ή οι μπίλιες δεν πρέπει να είναι κάτω από 4,5 εκ.
4. Αντικείμενα που θα προκαλέσουν τραυματισμούς δεν πρέπει να μπορούν να εκτοξευθούν από το παιχνίδι.
5. Δεν πρέπει να υπάρχουν οξείες γωνίες στο παιχνίδι.
6. Οι ηλικίες που αναφέρονται επάνω στη συσκευασία πρέπει να τηρούνται απαράκλητα. Ένα παιχνίδι που θεωρείται από τον κατασκευαστή του κατάλληλο για μια συγκεκριμένη ηλικία, μπορεί να γίνει επικίνδυνο στα χέρια ενός μικρότερου παιδιού.

Έτσι λοιπόν το ΚΕ.Π.ΚΑ με την ανακοίνωσή του απευθύνεται στους γονείς οι οποίοι καλούνται αυτές τις ημέρες να πληρώσουν αρκετά εκατομμύρια για την αγορά παιχνιδιών και τους οποίους προτρέπει να έχουν υπόψη τους τα παρακάτω:

1. Η αγορά του παιχνιδιού δε μπορεί να γίνεται κάτω από τις εντυπώσεις μιας τηλεοπτικής διαφήμισης. Πρέπει να γίνεται με κριτήρια την ηλικία, το φύλο, τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού. Ένα παιχνίδι πρέπει να καλλιεργεί τη δημιουργική φαντασία του παιδιού, να δίνει στο παιδί την ευκαιρία να αναπτύξει επιδεξιότητες, κοινωνικότητα, πνευματικές και σωματικές ικανότητες. Όλα αυτά είναι απαραίτητα, για τη δημιουργία της προσωπικότητας ενός παιδιού.

2. Επειδή τα δείγματα παιχνιδιών στα οποία διενεργούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι και δοκιμές στην Ελλάδα από τον Ε.Λ.Ο.Τ. είναι ελάχιστα σε σχέση με το μεγάλο αριθμό παιχνιδιών που κυκλοφορεί στην αγορά, ας είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στις ενδείξεις που αναγράφονται στις συσκευασίες των παιχνιδιών:

• Ελέγχουμε, αν στη συσκευασία αναγράφονται τα στοιχεία του κατασκευαστή, του εντολοδόχου του ή του εισαγωγέα του παιχνιδιού. Είναι στοιχείο απαραίτητο, για να γνωρίζουμε την προέλευση του παιχνιδιού.
• Τα παιχνίδια, που αναφέρουν ότι προορίζονται, για παιδιά άνω των τριών (3) ετών, δεν πρέπει να τα αγοράζουμε, όταν, στο σπίτι, υπάρχει μικρότερο αδερφάκι.

3. Στα μαλακά παιχνίδια, που αγοράζουμε, προσέχουμε:

• Τις ενδείξεις για την ηλικία.
• Το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένα τα παιχνίδια. Αποφεύγουμε γενικά τα παιχνίδια που περιέχουν PVC ή φθαλικά. Η παραγωγή και εμπορία στην ελληνική αγορά κάθε είδους μαλακών μασητικών παιχνιδιών από PVC που προορίζονται για παιδιά μέχρι 3 ετών, απαγορεύεται. Η μακροπρόθεσμη πρόσληψη τέτοιων προϊόντων προκαλεί βλάβες στην ανθρώπινη υγεία. Ωστόσο, η χρήση του PVC συνεχίζεται για παιχνίδια που απευθύνονται σε μεγαλύτερες ηλικίες.

4. Παιχνίδια με διαστάσεις κάτω των 4,5 εκ. που βρίσκονται, μέσα σε βρώσιμα προϊόντα (πατατάκια, σοκολάτες, γιαούρτια, δημητριακά, παγωτά, σοκολατένια αυγά κ.λ.π.) κυκλοφορούν νόμιμα στην Ε.Ε. για παιδιά άνω των 3 ετών. Όμως αρκετοί τραυματισμοί από τέτοια προϊόντα καταγράφονται στην Ευρώπη και στη χώρα μας κάθε χρόνο. Γι' αυτό: Προσέχουμε ιδιαίτερα τα βρώσιμα προϊόντα τα οποία περιέχουν συναρμολογούμενα παιχνίδια και παρακολουθούμε τα παιδιά μας την ώρα που καταναλώνουν τέτοια βρώσιμα προϊόντα και παίζουν με τα παιχνίδια που βρίσκονται μέσα σ' αυτά.

5. Τα δημοφιλέστερα ηλεκτρονικά παιχνίδια έχουν συνήθως βίαιο περιεχόμενο. Παρ' ότι η τιμή τους είναι υψηλή και υπάρχει ένδειξη ότι επιτρέπεται η αγορά μόνο σε ενηλίκους, πολλά παιδιά πείθουν τους γονείς τους να τους αγοράσουν τέτοια παιχνίδια. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουμε ότι η παρατεταμένη ενασχόληση με τέτοιου είδους παιχνίδια δημιουργεί σοβαρά προβλήματα επικοινωνίας και επηρεάζει με αρνητικό τρόπο τη συμπεριφορά, τις δραστηριότητες, τον τρόπο σκέψης και τη λειτουργία των παιδιών. Η πολύωρη χρήση τέτοιων παιχνιδιών μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά δυσλειτουργίες, όπως απαθές και νωχελικό βλέμμα, νευρικότητα και υπερκινητικότητα. Γι' αυτό:

• Ελέγχουμε το συνολικό χρόνο ενασχόλησης των παιδιών μας με τα παιχνίδια αυτά.
• Παρακολουθούμε αν είναι δυνατόν, τον τρόπο χρήσης τους από τα παιδιά, για να διαπιστώσουμε αν αποκομίζουν κάποιο όφελος ή το αντίθετο.

6. Ελέγχουμε αν το παιχνίδι στη συσκευασία του φέρει την ένδειξη "CE" . Σήμερα όλα τα παιχνίδια που κυκλοφορούν στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Αγορά, θα πρέπει να φέρουν την ένδειξη "CE" κατά τρόπο ορατό και ανεξίτηλο. Αυτό σημαίνει ότι το προϊόν αυτό έχει συμμορφωθεί προς τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας που ορίζονται από την κοινοτική νομοθεσία. Δυστυχώς όμως η χορήγηση αυτού του σήματος γίνεται με πολλούς τρόπους. Προληπτικοί έλεγχοι για να διαπιστωθεί η ασφάλεια του παιχνιδιού δεν είναι υποχρεωτικοί πριν το παιχνίδι εισαχθεί στην αγορά. Ο παραγωγός καταθέτει φάκελο στις αρχές και βεβαιώνει ότι το παιχνίδι πληροί τις προϋποθέσεις ασφαλείας που έχουν τεθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Έτσι, αναλαμβάνει μεν την ευθύνη αν κάτι «πάει στραβά» αλλά, ίσως, πολύ αργά και αφού έχει προκληθεί ζημιά σε κάποιο παιδί.

7. Εξ αιτίας των σοβαρών προβλημάτων υγείας που προκλήθηκαν σε παιδιά από μαγνητάκια σε παιχνίδια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Μάιο του 2007 ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή Πιστοποίησης (CEN) να τροποποιήσει το ευρωπαϊκό πρότυπο ασφάλειας (ΕΝ71) έτσι ώστε να καλύπτει τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται τα παιδιά όταν παίζουν με παιχνίδια που περιέχουν μαγνήτες. Η προθεσμία για την αναβάθμιση του προτύπου ήταν δύο χρόνια. Για το διάστημα αυτό προβλέφθηκε προειδοποιητική σήμανση στα παιχνίδια για την ενημέρωση των καταναλωτών, για την παρουσία μαγνητών μέσα στο παιχνίδι. Σήμερα, εφαρμόζεται νέο πρότυπο το οποίο διασφαλίζει ή ότι τα μαγνητάκια δε μπορούν να αποκολληθούν από το παιχνίδι ή ότι η ισχύς τους είναι πολύ χαμηλή και δεν προκαλούν ζημία σε περίπτωση κατάποσης. Όμως επειδή υπάρχει περίπτωση να κυκλοφορούν ακόμη στην αγορά παιχνίδια που δε συμμορφώνονται με το νέο πρότυπο, πρέπει να διαβάζουμε προσεκτικά τα όσα αναγράφονται στη συσκευασία των παιχνιδιών ώστε να γνωρίζουμε αν περιέχονται μαγνήτες στο παιχνίδι του παιδιού μας. Σε περίπτωση που αποφασίσουμε να αγοράσουμε ένα τέτοιο παιχνίδι, παρακολουθούμε στενά το παιδί μας όταν παίζει με αυτό το παιχνίδι. Καλό βέβαια είναι να μην αγοράσουμε παιχνίδι που φέρει στη συσκευασία του προειδοποίηση για μαγνήτες.

8. Για τους λόγους αυτούς, το ΚΕ.Π.ΚΑ. επισημαίνει:

• Όταν ανοίξουμε το παιχνίδι ελέγχουμε την κατάστασή του και αν έχουμε κάποια αμφιβολία ως προς την αξιοπιστία του, ξανατοποθετούμε το παιχνίδι στη συσκευασία του και το επιστρέφουμε στον έμπορο.
• Αναζητούμε τυχόν συστάσεις του κατασκευαστή όπως "να χρησιμοποιηθεί υπό την επίβλεψη ενηλίκου" και τις εφαρμόζουμε κατά γράμμα.
• Διαβάζουμε με προσοχή τυχόν προειδοποιήσεις που αναγράφονται στη συσκευασία και τις ακολουθούμε απόλυτα.
• Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα παιδιά μας παίζουν με παιχνίδια που περιέχουν μαγνήτες.
• Διαβάζουμε τις οδηγίες χρήσης και τις οδηγίες συναρμολόγησης του παιχνιδιού και τα εξηγούμε, λεπτομερώς, στα παιδιά μας.
• Δεν πετάμε τα υλικά συσκευασίας. Φυλάσσουμε τις πληροφορίες που αφορούν τον κατασκευαστή. Ενδέχεται να μας είναι χρήσιμες σε περίπτωση παραπόνων.
• Εξηγούμε στο παιδί μας εκτελώντας μια μικρή επίδειξη τον τρόπο λειτουργίας του παιχνιδιού. Επισύρουμε την προσοχή του στους ενδεχόμενους κινδύνους εξηγώντας του τις κινήσεις ή τους χειρισμούς που πρέπει να αποφύγει.
• Μετά τη χρησιμοποίηση του παιχνιδιού ελέγχουμε την κατάστασή του. Αν παρουσιάζει κίνδυνο μετά τη χρήση του το τοποθετούμε σ' ένα χώρο απροσπέλαστο για το παιδί. Αν έχει υποστεί βλάβη το επισκευάζουμε όπως πρέπει ή το πετάμε.
• Δεν αφήνουμε ποτέ ένα παιχνίδι που έχει καταστεί επικίνδυνο στο χέρι ενός αθώου παιδιού ή σε χώρο που αυτό μπορεί να το φτάσει.
• Επιβλέπουμε το παιδί μας την ώρα που παίζει με το καινούργιο του παιχνίδι. Η παρουσία μας μπορεί να προλάβει τυχόν ατύχημα.
• Καταγγέλλουμε στις αρμόδιες αρχές ή στο ΚΕ.Π.ΚΑ. περιπτώσεις ελαττωματικών ή επικίνδυνων παιχνιδιών ώστε να προστατευτούν όλα τα παιδιά.

*Για περισσότερες πληροφορίες, οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται στο ΚΕ.Π.ΚΑ. στο τηλέφωνο 2310233333.