Η αύξηση του κόστους τα τελευταία χρόνια δεν επηρεάζει μόνο τις καθημερινές δαπάνες των καταναλωτών. Έχει περάσει και στην επισκευή του αυτοκινήτου και, κατά συνέπεια, στο κόστος που καλείται να διαχειριστεί η ασφαλιστική αγορά όταν συμβαίνει μια ζημιά.
Ανταλλακτικά, εργατικά συνεργείων και ολοένα πιο σύνθετα ηλεκτρονικά συστήματα δημιουργούν μια διαφορετική πραγματικότητα στις αποζημιώσεις αυτοκινήτου. Μια ζημιά που πριν από μερικά χρόνια απαιτούσε ένα συγκεκριμένο ποσό για να αποκατασταθεί μπορεί σήμερα να κοστίζει περισσότερο, ακόμη και όταν η έκταση της ζημιάς είναι παρόμοια.
Αυτός είναι και ο λόγος που στον ασφαλιστικό κλάδο η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στον γενικό πληθωρισμό, αλλά στρέφεται όλο και περισσότερο στο κόστος των ζημιών και στην εξέλιξη των δαπανών επισκευής.
Η ευρωπαϊκή εποπτική αρχή EIOPA επισημαίνει ξεκάθαρα αυτή τη σύνδεση και αναφέρει για τις επιπτώσεις του πληθωρισμού στα ασφαλιστικά προϊόντα και πως το ασφάλιστρο αυτοκινήτου μπορεί να αυξηθεί σημαντικά όταν αυξάνεται το κόστος επισκευής των οχημάτων.
Τι δείχνουν τα ελληνικά στοιχεία
Η εξέλιξη του μέσου κόστους ζημιάς στην Ελλάδα είναι χαρακτηριστική.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, το μέσο κόστος ζημιάς για το σύνολο των καλύψεων και το σύνολο των οχημάτων διαμορφώθηκε στα 1.265 ευρώ το 2023, αυξήθηκε στα 1.344 ευρώ το 2024 και, σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση για το 2025, έφθασε τα 1.361 ευρώ.
Ειδικά στην αστική ευθύνη οχημάτων, η μεταβολή είναι ακόμη πιο εμφανής. Το αντίστοιχο μέσο κόστος ζημιάς ήταν 1.397 ευρώ το 2023, 1.410 ευρώ το 2024 και εκτιμάται στα 1.500 ευρώ το 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 7,4% μέσα σε δύο χρόνια.
Η έρευνα περιλαμβάνει στοιχεία από 25 ασφαλιστικές επιχειρήσεις που εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύουν το 96,3% της συνολικής παραγωγής ασφαλίστρων του κλάδου αυτοκινήτου στην Ελλάδα, με τα οριστικά στοιχεία να δημοσιευθούν μεταγενέστερα στη Στατιστική Επετηρίδα του κλάδου.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το κόστος αυξάνεται την ώρα που η συχνότητα των ζημιών δεν ακολουθεί την ίδια πορεία. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η συχνότητα ζημιών στο σύνολο των καλύψεων ήταν 9,58% το 2023, 9,37% το 2024 και εκτιμάται σε 7,92% το 2025. Στην αστική ευθύνη οχημάτων, αντίστοιχα, διαμορφώθηκε σε 7,01%, 6,87% και 5,81%.
Με απλά λόγια, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μια ζημιά μπορεί να κοστίζει περισσότερο, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία η συχνότητα των ζημιών δεν αυξάνεται. Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για την ασφαλιστική αγορά.
Τα ανταλλακτικά παραμένουν βασικός παράγοντας πίεσης
Για να κατανοήσει κανείς τι βρίσκεται πίσω από αυτή την τάση, είναι χρήσιμο να εξετάσει και άλλες ευρωπαϊκές αγορές στις οποίες υπάρχουν αναλυτικότερα στοιχεία για το κόστος επισκευής.
Ο γερμανικός ασφαλιστικός σύνδεσμος GDV κατέγραψε ότι οι τιμές των ανταλλακτικών αυτοκινήτου αυξήθηκαν κατά σχεδόν 6% μεταξύ Αυγούστου 2024 και Αυγούστου 2025, ενώ σε ορισμένα ανταλλακτικά, όπως εμπρός πόρτες και καπό, οι αυξήσεις έφθασαν περίπου το 8%.
Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, η διαφορά είναι ακόμη πιο έντονη. Σύμφωνα με τον GDV, από το 2015 μέχρι το 2025 οι τιμές των ανταλλακτικών που παρακολουθεί ο οργανισμός αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 80%, ενώ ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή στη Γερμανία αυξήθηκε περίπου κατά 30%.
Φυσικά τα δεδομένα αυτά αφορούν τη γερμανική αγορά και δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσια στην Ελλάδα. Είναι όμως χρήσιμα μιας και δείχνουν την τάση πως το κόστος αποκατάστασης μιας ζημιάς μπορεί να κινείται με διαφορετική και συχνά ταχύτερη δυναμική από τον γενικό πληθωρισμό.
Όσο περισσότερη τεχνολογία, τόσο πιο σύνθετη η επισκευή
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη παράμετρος που γίνεται όλο και πιο σημαντική: η τεχνολογική πολυπλοκότητα των σύγχρονων αυτοκινήτων.
Κάμερες, radar, αισθητήρες, μονάδες ελέγχου και συστήματα υποβοήθησης οδηγού βρίσκονται πλέον σε προφυλακτήρες, παρμπρίζ, καθρέφτες και άλλα σημεία του οχήματος που συχνά επηρεάζονται ακόμη και από σχετικά περιορισμένες συγκρούσεις.
Αυτό σημαίνει ότι μια επισκευή δεν περιορίζεται απαραίτητα στην αντικατάσταση ενός μηχανικού εξαρτήματος ή δουλειά φανοποιίας. Μπορεί να απαιτεί διάγνωση, αντικατάσταση αισθητήρα και στη συνέχεια επαναρύθμιση ή βαθμονόμηση του συστήματος.
Νεότερη ανάλυση του GDV, με δεδομένα έως το τέλος του 2025, εκτιμά ότι η αντικατάσταση παρμπρίζ σε οχήματα με συστήματα υποβοήθησης οδηγού κοστίζει περίπου 15% περισσότερο, λόγω της ανάγκης αντικατάστασης και επαναβαθμονόμησης αισθητήρων των συστημάτων ADAS. Ο ίδιος οργανισμός εκτιμά ότι η πρόσθετη τεχνολογία των οχημάτων θα μπορούσε, ανεξάρτητα από τον γενικό πληθωρισμό, να αυξήσει περαιτέρω το κόστος επισκευών κατά 4% έως 5% έως το 2040.
Τι σημαίνει αυτό για την ασφαλιστική αγορά
Το αυξημένο κόστος αποζημιώσεων δεν σημαίνει ότι κάθε ζημιά γίνεται αυτομάτως ακριβότερη ούτε ότι οποιαδήποτε μεταβολή στα ασφάλιστρα μπορεί να αποδοθεί μόνο στον πληθωρισμό.
Η τελική εικόνα επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των ατυχημάτων, το είδος των οχημάτων που κυκλοφορούν, την ηλικία του στόλου, τις καλύψεις των συμβολαίων, το κόστος εργασίας, τις τιμές των ανταλλακτικών και την τεχνολογία που ενσωματώνεται στα αυτοκίνητα.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι το μέσο κόστος της ζημιάς αποτελεί πλέον κρίσιμη μεταβλητή για τον κλάδο.
Για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, αυτό επηρεάζει την τιμολόγηση, την αποθεματοποίηση και τη διαχείριση των ζημιών. Για τον ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, δημιουργεί παράλληλα την ανάγκη να εξηγεί στον πελάτη ότι το κόστος ενός ασφαλιστηρίου δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο πιθανό είναι να συμβεί ένα ατύχημα, αλλά και από το πόσο κοστίζει πλέον η αποκατάσταση όταν το ατύχημα τελικά συμβεί.
