H προσωποιημένη και άμεση επικοινωνία ως εργαλείο ανάκτησης σχέσεων εμπιστοσύνης: Ένα θετικό παράδειγμα

Του Σπύρου Καπράλου

Πολλά έχουν γραφτεί από δημοσιογράφους, αναλυτές και ακαδημαΪκούς σχετικά με το κενό που καταγράφεται στην επικοινωνία μεταξύ των πολιτικών οργανισμών και των τοπικών κοινωνιών. Το φαινόμενο αυτό δεν αφορά μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις περισσότερες, αν όχι όλες, χώρες της ενωμένης Ευρώπης. Οι αιτίες του συγκεκριμένου προβλήματος δεν σχετίζονται με την έλλειψη των κατάλληλων εργαλείων, αλλά πολύ περισσότερο με τον τρόπο προσέγγισης της κοινής γνώμης. Σε μια εποχή μεγάλων προκλήσεων και έντονων πιέσεων στην καθημερινότητα του κάθε Ευρωπαίου πολίτη η εν λόγω παράμετρος καθίσταται σημαντική. Συμφωνα με ποιοτική ακαδημαϊκή έρευνα που διεξήχθη πρόσφατα σε γερμανόφωνο πανεπιστήμιο και δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί, οι ειδικοί στην πολιτική επικοινωνία σε Ελλάδα και Αυστρία βλέπουν ως βασικούς λόγους για την τηρηση αποστάσεων από την πολιτική, τον τεχνοκρατικό, ελιτίστικο και δυσνόητο λόγο, το διαρκή βομβαρδισμό ειδήσεων που ο μέσος πολίτης δεν διαθέτει τον απαιτούμενο χρόνο για να τις καταναλώσει, τη μη σύνδεση των πρωτοβουλιών με την καθημερινότητα, την έλλειψη ενσυναίσθησης, αλλά και την εμπλοκή προσώπων σε δομές επικοινωνίας χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην έρευνα τονίζει την ανάγκη περαιτέρω υποστήριξης της άμεσης και προσωποποιημένης επικοινωνίας ως εργαλείο προσέγγισης και ανάκτησης των σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται ακόμα και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή διασπορά του μηνύματος. Ταυτόχρονα, δίνουν έμφαση και σε άλλες αναλογικότερες και πιο δοκιμασμένες μεθόδους επικοινωνίας με το κοινό, πολλές εκ των οποίων έχουν και χαρακτηριστικά πληθοπορισμού (crowdsourcing). Κάποιοι πολιτικοί οργανισμοί τις έχουν ήδη εντάξει στη στρατηγική τους. Για παράδειγμα, το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα της Αυστρίας (ÖVP), ένα από τα παραδοσιακά κόμματα της χώρας έχει επενδύσει στην προσωποποιημένη επικοινωνία με τον εξής τρόπο: Τα κείμενα των emails απευθύνονται προσωπικά στον παραλήπτη, δημιουργώντας εξ' αρχής μια αίσθηση οικειότητας (π.χ Lieber Spyros, Αγαπητέ Σπύρο). Ταυτόχρονα, εξάρουν με αρκετή δόση ευγένειας και αναγνώρισης τη συμμετοχή του κάθε πολίτη-μέλους του κόμματος στην πολιτική διαδικασία. Είναι σημαντικό ότι τα κείμενα είναι παγίως σύντομα, περιεκτικά με εκλαϊκευμένη γλώσσα που δεν θέλουν να εντυπωσιάσουν τον αναγνώστη, αλλά να τραβήξουν την προσοχή και το ενδιαφέρον του για κρίσιμα θέματα που τον απασχολούν. Στις περισσότερες επικοινωνίες, ο συντάκτης του κειμένου φροντίζει να καθιστά σαφές στον παραλήπτη ότι η γνώμη του μετράει και ότι δεν πρέπει να διστάζει να συνεισφέρει στο διάλογο σχετικά με το τι πραγματικά απασχολεί την τοπική κοινωνία.

Ο πληθοπορισμός εξάλλου επιτρέπει στα κόμματα όχι μόνο να ενημερώνονται για τις αντιλήψεις των πολιτών, αλλά και να δημιουργουν δεξαμένες προτάσεων και λύσεων, συνδράμοντας με αυτό τον τρόπο στην παραγωγή πολιτικής.                                       

Ειδικότερα, συμβάλλει:

• Στη συμμετοχή των πολιτών, ενισχύοντας τη δημοκρατία και τον δημόσιο διάλογο.

• Στη συλλογή ιδεών και πληροφοριών, αξιοποιώντας τη γνώση και την εμπειρία της κοινωνίας.

• Στον εντοπισμό κοινωνικών αναγκών, ώστε οι πολιτικές να ανταποκρίνονται καλύτερα στα πραγματικά προβλήματα.

• Στη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτών και δημόσιων φορέων.

• Στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών, μέσω της αξιολόγησης εναλλακτικών προτάσεων και λύσεων.

Εν κατακλείδι, η προηγμένη και στοχευμένη επικοινωνία του επίμαχου πολιτικού οργανισμού συνιστά ένα θετικό παράδειγμα και για τους υπόλοιπους στην Ευρώπη. Σε μία εποχή διαρκούς αμφισβήτησης και απαξίωσης της πολιτικής, σημασία έχει το περιεχόμενο, αλλα ταυτόχρονα και ο τρόπος που οι πολιτικοί αλληλεπιδρούν με την κοινωνία.