Σήμερα θα προσπαθήσω να συνδέσω και να εκμεταλλευθώ ένα από τα καλά της παγκοσμιοποίησης , αξιοποιώντας αλλά και ταυτόχρονα παραλληλίζοντας στοιχεία της παγκόσμιας αγοράς μικρών επιχειρήσεων που τελικά έχει εκπληκτικές ομοιότητες με την ελληνική.

Αυτό θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ότι το όποιο πρόβλημα δημιουργείται με το κλείσιμο μικρών επιχειρήσεων δεν αφορά μόνο αυτόν που κλείνει και τη συγκεκριμένη γειτονιά, αλλά το όλον «κάπου». Άκουσα αυτές της μέρες ότι στη Ελλάδα έχουμε εμφανίσει το Σύνδρομο Νταχάου, δηλαδή όπως οι Εβραίοι κατά τον εγκλεισμό τους στα Ναζιστικά κολαστήρια ξαφνικά συνειδητοποιούσαν ότι εξαφανίστηκε ο συγκρατούμενός τους και ενώ ήξεραν τι συνέβη, έπειθαν τον εαυτό τους ότι στους ίδιους δεν πρόκειται να συμβεί. Στρουθοκαμηλίζουμε λοιπόν όταν δεν ασχολούμαστε με το τι συμβαίνει γύρω μας  ή δεν ιδρώνει το αυτί μας όταν ακούμε ότι τόσες μικρές επιχειρήσεις έκλεισαν το τάδε διάστημα.

Ας δούμε λοιπόν τι μας διδάσκει η αγορά (και ιδιαίτερα το λίκνο της καπιταλιστικής αγοράς: οι ΗΠΑ) και πως μπορούμε να αντιδράσουμε ως πολίτες δημιουργικά. Διότι οι πνευματικά υγιείς γνωρίζουμε ότι δεν θα έρθει να μας σώσει ο κος Σόιμπλε, πρέπει μόνοι να προσπαθήσουμε να σωθούμε.

Οι Ομοσπονδιακοί υπεύθυνοι για την χάραξη της Αμερικάνικης οικονομικής πολιτικής τα έχουν κάνει μούσκεμα στο θέμα της απασχόλησης.

Όταν η οικονομία της Αμερικής μπήκε σε κρίση το 2008, έριξαν μεγάλο βάρος στα όσα συνέβαιναν στην Γουόλ Στριτ, αλλά αγνόησαν την κεντρική αγορά της Μέιν Στριτ. Στήριξαν παραπαίουσες αυτοκινητοβιομηχανίες, έσωσαν μεγάλες τράπεζες, αλλά άφησαν τους μικρούς επιχειρηματίες να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους απέναντι στην κρίση.

Σήμερα όλα δείχνουν ότι όλη αυτή η αδιαφορία εξελίσσεται σε ένα καλό μάθημα. Και το τελευταίο ίσως να μην αφορά μόνο την Αμερική.

Είναι πολύ πιθανό οι Ομοσπονδιακοί παράγοντες να εντυπωσιάστηκαν από τις μεγάλες εστίες φωτιάς και αγνόησαν τις μικρότερες από αυτές. Ίσως δεν ενδιαφέρονταν αρκετά για τους επιχειρηματίες που βρίσκονταν σε ανάγκη και δεν είχαν τη δυνατότητα να καλοπιάνουν τους πολιτικούς, όπως κάνουν οι επιχειρηματικοί γίγαντες. Ή ίσως πίστευαν αφελώς, στα μοντέλα που έδειχναν ότι οι περισσότερες εταιρίες θα επιβίωναν της κρίσης, καταργώντας πολλές θέσεις εργασίας στη διάρκεια της ύφεσης και επαναφέροντας τες όταν θα επανέκαμπτε η οικονομία.

Τα πράγματα όμως, δεν κινούνται στη βάση αυτής της λογικής και ιδιαίτερα στην χώρα μας.

Αντί να επιβιώσουν, πολλές μικρές επιχειρήσεις κατέρρευσαν και αυτές. Παρά τις όποιες μισθολογικές  μειώσεις, δεν δημιουργούνται για την ώρα θέσεις εργασίας. Η ύφεση επιδρά αρνητικά στην ψυχολογία και αναιρεί τις οποιεσδήποτε προδιαθέσεις για ξεκίνημα νέων επιχειρήσεων. Από την πλευρά τους, οι καταναλωτές προτιμούν πλέον να αποταμιεύουν παρά να ξοδεύουν . Τα περίφημα επενδυτικά κεφάλαια υψηλού κινδύνου είναι σπάνια και για την ώρα προτιμούν την σιγουριά. Έτσι, μέσα σε δύο χρόνια, το 2008 και το 2009, το ισοζύγιο των επιχειρήσεων που έκλεισαν και των αντίστοιχων που άνοιξαν ήταν παθητικό. Έκλεισαν στη διετία 1,3 εκατομμύρια μικρές επιχειρήσεις και μόνο 900.000 άνοιξαν. Η διαφορά αυτή ενίσχυσε την ανεργία. Στη Θεσ/νίκη αντίστοιχα, στο δικό μας Επιμελητήριο, οι νέες επιχειρήσεις για το 2011 ήταν 3.976 και οι επιχειρήσεις που διέκοψαν ήταν 5.354, ενώ τον Ιανουάριο του 2012 ξεκίνησαν 303 επιχειρήσεις και διέκοψαν 637.

Η κατάσταση όμως, σύμφωνα με τις τελευταίες ενδείξεις, μπορεί να ανατραπεί. Η αγορά των μικρών επιχειρήσεων αλλάζει μορφή και προσανατολισμούς. Στις νέες πρωτοβουλίες θα κυριαρχήσουν οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και οι εξειδικευμένες παροχές υπηρεσιών.

Η μικρή επιχείρηση αποτελεί δύναμη, αρκεί να βοηθηθεί ως προς  την αξιοποίησή της.

Οι νέοι μικροί επιχειρηματίες διαθέτουν  περισσότερη φαντασία και μεγάλη εφευρετικότητα. Δημιουργήθηκαν έτσι στην Αμερική μέσα στο 2010 κάπου 200.000 νέες επιχειρήσεις σε τομείς που ήταν άγνωστοι πριν πέντε χρόνια. Αυτές οι προσπάθειες πρέπει να ενισχυθούν. Οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν σήμερα, μέσω των κοινωνικών δικτύων, να παγκοσμιοποιηθούν. Μπορούν δε αυτό να το πετύχουν με ασήμαντα κεφάλαια, αλλά με μπόλικες δόσεις φαντασίας. Διότι, ναι μεν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι σοβαρά εργαλεία μάρκετινγκ, πλην όμως θα πληθαίνουν και οι επιχειρήσεις που θα προσφεύγουν σε αυτά.

Βέβαιο είναι πάντως ότι τα νέα αυτά μέσα αλλάζουν τη ζωή μας, υπό την έννοια ότι μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις πληροφορίες. Όπως και να έχουν λοιπόν τα πράγματα, στην τωρινή φάση η μικρότερη επιχείρηση αποτελεί δύναμη, αρκεί να βοηθηθεί ως προς την αξιοποίησή της. Κάτι τέτοιο απαιτεί αλλαγή του τρόπου σκέψης και προσέγγισης της οικονομικής πραγματικότητας.

Οι άνθρωποι που αποφασίζουν, έχοντας την εκτελεστική εξουσία ή έστω τη  δύναμη επιρροής, πρέπει να συνειδητοποιήσουν πόσο δύσκολο είναι να θέσουν τις μικρές επιχειρήσεις σε διαδικασία δημιουργίας θέσεων εργασίας, όταν δεν έχουν την συνταγή για να φτάσουν εκεί. Σε επόμενη μεγάλη ύφεση, θα πρέπει να έχουν κατά νουν πόσο εξαιρετικά αργή είναι η διαδικασία επαναφοράς θέσεων εργασίας που χάθηκαν κατά την κρίση. Θα πρέπει να παρέμβουν για να αποτρέψουν το κλείσιμο τόσων πολλών μικρών επιχειρήσεων και την συνεπακόλουθη κατάργηση θέσεων εργασίας.

Η παρέμβαση της κυβέρνησης για να αποτραπεί το κλείσιμο των βιώσιμων επιχειρήσεων δεν πρέπει να εξαρτάται από το μέγεθος των επιχειρήσεων, όπως φαίνεται ότι συμβαίνει στην παρούσα κρίση. Ακριβώς όπως οι μεγάλες επιχειρήσεις λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη για την επιβίωσή τους, το ίδιο θα πρέπει να γίνεται και με τις μικρές επιχειρήσεις, αντί να σκέπτονται ότι μερικές επιχειρήσεις είναι πολύ μεγάλες για να αποτύχουν, οι διοικούντες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι αντίστοιχα και οι μικρές εταιρίες είναι πάρα πολλές για να αποτύχουν. Είναι δε πιθανόν, στηρίζοντας πληθώρα μικρών υγιών επιχειρήσεων, να αναλαμβάνουν μικρότερο κίνδυνο λόγω της μεγάλης διασποράς.

Όσον αφορά τις προτάσεις και το πιστεύω μας, τρία πρέπει να είναι τα κύρια χαρακτηριστικά τους:

1.       Δεν πρέπει να έχουμε κανενός είδους παρελθοντολογία και κριτική, διότι σε οποιοδήποτε πρόβλημα πρωταρχικά πρέπει να αναζητούμε τρόπους επίλυσής του και όχι να αναλώνουμε ενέργεια με κριτικές.

2.       Να εμπεριέχουν συγκρατημένη αισιοδοξία, διότι αν δεν πιστέψεις στη λύση και δεν την έχεις σαν απόλυτο στόχο (στην συγκεκριμένη περίπτωση όραμα) δε μπορείς να την επιτύχεις.

3.       Και τρίτον, όλες μας οι θέσεις πρέπει πλέον να αποτελούν λύσεις – προτάσεις για συγκεκριμένα θέματα που απασχολούν τη δουλειά μας.

Πώς μπορούμε να οδηγήσουμε την Ελλάδα στην επιτυχία: Πιστεύω πως σαν λαός πρέπει να πάψουμε να κοιτάζουμε πίσω και να βλέπουμε με αισιοδοξία μπροστά. Όλοι γνωρίζουμε τι συνέβη. Και όλοι γνωρίζουμε ότι τίποτα δεν πρόκειται να αποδειχθεί. Ας γυρίσουμε σελίδα. Αναλώνουμε πολύ χρόνο και ενέργεια χωρίς ιδιαίτερο σκοπό. Για να προχωρήσουμε μπροστά πρέπει να γίνουν εκείνες οι κινήσεις που θα εμπεδώσουν την εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και πολίτη. Δεν μπορεί να υπάρξει αυτό το αίσθημα κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Προτείνουμε όλοι πολλά που πρέπει να γίνουν από πλευράς Πολιτείας  και ένα που πρέπει να γίνει από πλευράς μας και ονομάζεται φορολογική συνείδηση.

Για την επιχειρηματικότητα: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι την οποιαδήποτε ανάπτυξη θα κληθεί να την πράξει η ιδιωτική πρωτοβουλία. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι υπάρχουν γραμμές που εξυπηρετούν συνθήκες υψηλής ανάπτυξης. Άρα, χρειάζονται υποδομές. Αυτή είναι η δουλειά του κράτους. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε σαν πολιτεία τις συνθήκες ώστε να ανθίσει η επιχειρηματικότητα που θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη του τόπου και σ’ αυτό πρέπει να συμβάλλουν και οι υπάρχοντες φορείς, όπως τα Επιμελητήρια. Ακριβώς τα ίδια ισχύουν  και για το κεφάλαιο της ανταγωνιστικότητας με μια προσθήκη, ότι το θέμα  της ανάπτυξης και του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος είναι ατομικό, είναι κάτι που πρέπει να το αναπτύξουμε μόνοι μας. Σε διαφορετική περίπτωση κανενός είδους βοήθεια δεν είναι αρκετή.

Είμαι βέβαιος ότι μόλις ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι υγιείς δυνάμεις που θα είναι σωστά προετοιμασμένες, κυριολεκτικά θα εκτιναχθούν μπροστά και θα ανοίξουν τον επόμενο κύκλο ανάπτυξης.