Η Solvency II εισάγει νέους κανόνες, αυστηρότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις ασφαλιστικές εταιρείες. Ο στόχος διττός: Η θωράκιση των ασφαλιστικών εταιρειών απέναντι στις οικονομικές κρίσεις και η προστασία των πελατών των ασφαλιστικών από τυχόν ζημιές. Ακούγεται, λογικό. Τι δυνατότητα, όμως υπάρχει στο επιτευχθεί ο στόχος αυτός ; 
 
Ο Oliver Bäte οικονομικός αναλυτής της Allianz μιλά στο www.allinaz.com για τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από την εφαρμογή της Οδηγίας αυτής, κρίνοντας ότι τα μέτρα αυτά είναι φτιαγμένα για να αποτύχουν. 

• Κύριε Oliver Bäte, ο διευθύνων σύμβουλος της Allianz Michael Diekmann ανησυχεί για το ότι το Solvency II θα φέρει προβλήματα στην ασφαλιστική αγορά. Ο Denis Kessler,  από την πλευρά του διευθύνων σύμβουλος της αντασφαλιστικής Scor, λέει ότι το Solvency II είναι ο καλύτερος τρόπος για να σπρώξεις τις ασφαλιστικές προς το δρόμο της καταστροφής. Τι είναι αυτό που προκαλεί την τόση ταραχή στο κλάδο ;

Oliver Bäte: Δεν ανησυχούμε, όπως μπορεί ενδεχομένως να φαίνεται. Περάσαμε μια οικονομική κρίση και καταφέραμε, χάριν σκληρών προσπαθειών να σταθεροποιηθούμε. Τώρα, οι πολιτικοί και οι ρυθμιστικές αρχές προσπαθούν να χτίσουν μιας ασπίδα προστασίας, απέναντι στο ενδεχόμενο επανεμφάνισης μιας οικονομικής κρίσης. Το κρίνω αυτό λογικό, φοβάμαι όμως ότι τα μέτρα θα αποτύχουν. Κρίσεις υπήρχαν πάντα, και θα υπάρχουν.

• Ακούγεται μοιρολατρικό

Oliver Bäte: Εννοείται ότι θα πρέπει να λάβουμε τα μέτρα απέναντι σε κάθε κρίση, παίρνοντας μαθήματα από τα λάθη μας.  Αλλά, τι θα συμβεί με την εφαρμογή της  Solvency II; Για πρώτη φορά, στο υπολογισμό της κεφαλαιακής επάρκειας λαμβάνεται υπόψη το προφίλ του κινδύνου κάθε εταιρείας. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης μας έμαθαν για το πώς πρέπει να αντιδρούμε για να προστατέψουμε τους εαυτούς μας.

Τράπεζες, ασφαλιστικές, και άλλες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες δουλεύουν αυτή τη στιγμή επαπειλούμενοι από μια ομαδική τιμωρία. Καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν μπήκε στην δίνη της κρίσης, εξαιτίας των ασφαλιστικών της δραστηριοτήτων. Το αντίθετο μάλιστα, η ασφαλιστική βιομηχανία επέδειξε ανθεκτικότητα και σταθερότητα στην διάρκεια της κρίσης.

Παρά ταύτα, τα περιθώρια και οι απαιτήσεις της Solvency II ξαφνικά γίνανε πιο αυστηρά ειδικά για τον κλάδο ζωής. Η κατάσταση δε, επιδεινώνεται από τις λογιστικές οδηγίες που εισάγουν μεταβλητότητα στους λογαριασμούς μας. Ας ξαναγυρίσουμε στην Solvency II. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων μάς δείχνουν ότι οι εθνικές ιδιαιτερότητες μπορεί να οδηγήσουν σε στρεβλώσεις. Το θέμα είναι αν ένας  ασφαλιστικός όμιλος από την Γερμανία έχει πραγματικά την δυνατότητα να επιτύχει ανταγωνιστικούς κεφαλαιακούς δείκτες ή αν θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση λόγω των εθνικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας εξαιτίας των ρυθμίσεων και των λογιστικών προτύπων της χώρας αυτής. Θα πρέπει οι όμιλοι να αναλυθούν ως μονάδες, ανεξάρτητα από το που βρίσκεται η έδρα τους.

• Ποιο θα είναι το κόστος για την Allianz; Εικάζεται ότι απαιτούνται κεφάλαια ύψους 500 δις ευρώ

Oliver Bäte: Δεν έχει ακόμα διόλου ξεκαθαριστεί πως θα λειτουργήσουν όλα αυτά. Γίνεται, πολύς λόγος και δίνονται διάφορα παραδείγματα αλλά, επίσημα δεν υπάρχει τίποτα .

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εγκυμονεί από την πληθώρα των ιδεών, από το ότι ο καθένας θέλει να επικεντρωθεί στα δικά του και κανείς δεν μεριμνά για την συλλογική εικόνα, το συλλογικό αποτέλεσμα. Αν δεν προσέξουμε, στο τέλος θα υπάρχουν μόνο χαμένοι γιατί η βιομηχανία θα περάσει μέσα από ένα σοκ.

• Εξέχοντες του κλάδου διαμαρτύρονται για την πολυπλοκότητα στην Solvency II. Αυτό μας δείχνει ότι και οι ίδιοι έχουν πρόβλημα στο να κατανοήσουν το μοντέλο αυτό. Είστε και εσείς μέσα σε αυτούς;

Oliver Bäte: Η Solvency II έχει γίνει πολύ πολύπλοκη και, δεν μπορώ να πως στο εαυτό μου ότι η πολυπλοκότητα αυτή θα μας βοηθήσει. Ωστόσο, ο ασφαλιστικός κλάδος είναι και ό ίδιος πολύπλοκος. Δεν θα πρέπει πάντως να ζούμε κάτω από την ψευδαίσθηση ότι η Solvency II θα γίνει σύντομα κατανοητή.

• Θα επωμισθούν οι ασφαλισμένοι υψηλότερα κόστη; Φήμες λένε ότι το κόστος των συμβολαίων του κλάδου ζωής με μακροχρόνιες εγγυήσεις για τους ασφαλισμένους θα αυξηθεί με την εφαρμογή της Solvency II.

Oliver Bäte: Τα προγράμματα ζωής με μακροχρόνιες εγγυήσεις έχουν συμπιεστεί για δύο λόγους. Από την μία οι πελάτες μας υποφέρουν λόγω των παρατεταμένων χαμηλών επιτοκίων. Τα χαμηλά επιτόκια είναι πιθανό να συνεισφέρουν στην ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά αυτό αποτυπώνεται μόνο και ελαφρά στο όγκο του δανεισμού. Αυτοί που πληρώνουν το τίμημα είναι οι επενδυτές επενδυτικών προϊόντων, χαμηλού κινδύνου, οι αποταμιευτές και οι κάτοχοι συμβολαίων ζωής. Θα υποχρεωθούν να πληρώσουν περισσότερα και θα το καταλάβουν αυτό ακόμα καλύτερα όταν θα δουν το εισόδημα από την σύνταξή τους να είναι χαμηλότερο σε σχέση με τις προηγούμενες γενεές.

Αυτό, γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο για τις ασφαλιστικές. Εχουμε να αυξήσουμε τα κεφάλαιά μας άσκοπα, μόνο και μόνο επειδή ‘ζει και βασιλεύει η υπερβολική προσοχή’. Αυτό στο τέλος θα καταστρέψει τους πάντες.

Την ίδια στιγμή, όλοι μας γνωρίζουμε ότι οι χώρες που αντιμετωπίζουνε το πρόβλημα της γήρανσης του πληθυσμού δεν θα είναι σε θέση να βρουν λύση για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων των συνταξιοδοτικών παροχών. Και, τελικά στους πολίτες που επιθυμούν ιδιωτικές παροχές δίνονται τρεις λύσεις.

Είτε θα πρέπει να αποδεχθούν χαμηλότερες αποδόσεις, είτε θα πρέπει να αναλάβουν εξ’ ολοκλήρου το κίνδυνο της επένδυσης και αυτό γιατί, ‘δεν θα μπορούν να αντέξουν’ τα  βασικά προϊόντα που έδιναν εγγυημένες αποδόσεις. Η τρίτη εκδοχή –η οποία είναι και παντελώς χειρότερη και  καταστροφική, είναι ότι οι  πολίτες θα αποταμιεύουν όλο και λιγότερο, αυξάνοντας έτσι το κίνδυνο και τα επίπεδα φτώχειας κατά την συνταξιοδότηση.Τα σενάρια αυτά θα πρέπει να μελετηθούν, να αναλυθούν και αναλόγων τα μέτρα να προσαρμοστούν.

*Επιμέλεια: Έλενα Ερμείδου