Πίτσμπεργκ, 2 Νοεμβρίου 1920. Στην ταράτσα ενός εργοστασίου, ο ραδιοφωνικός σταθμός KDKA βγαίνει στον αέρα. Τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών φτάνουν στο μικρόφωνο μ’ ένα τηλεφώνημα από την τοπική εφημερίδα.
Αύριο, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί ψηφίζουν στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο. Κι εμείς εδώ, στην Αθήνα και σε όλο τον κόσμο θα μπορούμε να παρακολουθούμε την καταμέτρηση από την οθόνη ενός κινητού. Σαν σήμερα όμως, πριν από 106 χρόνια, ήταν είδηση από μόνο του ότι ένας άνθρωπος μπορούσε να μείνει στο σπίτι του και να ακούσει τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών όσο ακόμη μετρούσαν τις ψήφους
Αξίζει να σταθούμε στην πρώτη φωτογραφία. Σαν Φρανσίσκο, 2 Νοεμβρίου 1920. Ένας δρόμος γεμάτος καπέλα, μια μεγάλη αμερικανική σημαία πάνω από τα κεφάλια και, δεξιά, το χωνί ενός μεγαφώνου. Το πλήθος έχει συγκεντρωθεί έξω από τα γραφεία της San Francisco Examiner. Εκεί καταλήγουν τα τηλεγραφήματα και τα τηλεφωνήματα με τα νεότερα από την κάλπη. Κάθε τόσο οι δημοσιογράφοι ανακοινώνουν τα αποτελέσματα κι ο κόσμος περιμένει να ακούσει τη συνέχεια.
Την ίδια μέρα, στην άλλη άκρη της χώρας, μια εφημερίδα του Πίτσμπεργκ κάνει κάτι διαφορετικό. Η Pittsburgh Post έχει συμφωνήσει να δίνει τα αποτελέσματα τηλεφωνικά στους ανθρώπους της Westinghouse. Εκείνοι έχουν στήσει έναν πομπό ισχύος μόλις 100 βατ σ’ ένα ξύλινο παράπηγμα, στην ταράτσα του εργοστασίου τους στο Ανατολικό Πίτσμπεργκ της Πενσυλβάνια. Από εκεί, στις έξι το απόγευμα, αρχίζει η εκπομπή του KDKA.
Στο τηλέφωνο βρίσκεται ο Τζον Φρέιζερ. Στο μικρόφωνο ο Λίο Ρόζενμπεργκ, που διαβάζει τα αποτελέσματα όπως φτάνουν από τη σύνταξη. Ώσπου να έρθουν τα επόμενα, ο σταθμός παίζει μουσική. Έτσι, οι λίγες εκατοντάδες ακροατές που συντονίζονται εκείνο το βράδυ μαθαίνουν από το ραδιόφωνο ότι ο Γουόρεν Χάρντινγκ κέρδισε τον Τζέιμς Κοξ.
Η εκπομπή του KDKA θεωρείται ευρέως η πρώτη εμπορική ραδιοφωνική μετάδοση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Φωνή και μουσική είχαν ήδη ακουστεί στα ερτζιανά. Στο Ντιτρόιτ, για παράδειγμα, ο σταθμός 8MK της εφημερίδας Detroit News εξέπεμπε από τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς. Όσο για την περίφημη εκείνη «εμπορική» εκπομπή του Πίτσμπεργκ, κύλησε ολόκληρη χωρίς ούτε μία διαφήμιση.
Από αυτή την ιστορία θα κρατούσα εκείνο το τηλεφώνημα της Pittsburgh Post. Σκεφτείτε τη διαδρομή της είδησης. Οι συντάκτες είχαν ακόμη μπροστά τους το αυριανό φύλλο να ετοιμάσουν, κι όμως κάποιοι από τους αναγνώστες τους ήξεραν ήδη το αποτέλεσμα. Τους το είχε διαβάσει ένας άνθρωπος από την ταράτσα ενός εργοστασίου. Κι όταν αργότερα θα ξεδίπλωναν την εφημερίδα τους, ο μεγάλος τίτλος της πρώτης σελίδας θα τους θύμιζε μια φωνή.
Σαν Φρανσίσκο, 2 Νοεμβρίου 1920. Έξω από τα γραφεία της San Francisco Examiner, το πλήθος περιμένει τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών. Δεξιά, κάτω από τον πίνακα με τους αριθμούς, διακρίνεται το μεγάφωνο απ’ όπου ακούγονταν οι ανακοινώσεις. Συλλογή The Henry Ford, THF610502. .
Ανατολικό Πίτσμπεργκ, 1920. Το δωμάτιο εκπομπής του KDKA, με τον ραδιοφωνικό εξοπλισμό πάνω στον πάγκο και το γραμμόφωνο δίπλα στο παράθυρο. Το μουσείο χρονολογεί τη φωτογραφία στη χρονιά της ιστορικής μετάδοσης. Συλλογή The Henry Ford, THF120670.
