Τα ανοιχτά ευρωπαϊκά μέτωπα και η αναζήτηση του κοινού τόπου για την προγραμματική περίοδο 2028-2034

Οι καλοκαιρινές διακοπές ολοκληρώθηκαν για την ηγεσία των ευρωπαϊκών θεσμών και πλέον άπαντες έρχονται αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα και τις μεγάλες προκλήσεις που αφορούν στο σήμερα, αλλα επηρεάζουν το επέκεινα. Στη σκιά της Ιρλανδικής Προεδρίας πραγματοποιούνται οι πρώτες συνεδριάσεις των ευρωπαϊκών οργάνων στο Δουβλίνο, όπου ανάμεσα σε άλλα πρόκειται να συζητηθούν κορυφαία ζητήματα, όπως το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την προγραμματική περίοδο 2028-2034, η διεύρυνση της Ε.Ε προς τα δυτικά Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη, αλλά και η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, σε μία περίοδο, όπου ακραίες και λαικίστικες δυνάμεις αυξάνουν την εκλογική επιρροή τους σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια.

Η συζήτηση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έχει αναδείξει και τις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται εντός του ευρωπαϊκού χώρου. Στην ουσία των πραγμάτων, η Ευρώπη είναι στην παρούσα φάση χωρισμένη σε δύο στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, βρίσκονται χώρες που ζητούν περισσότερη στήριξη και συνοχή, ανάμεσα στις οποίες η Ιταλία, η Ρουμανία, αλλα και η Ελλάδα. Στην αντίπερα όχθη, καταγράφεται μία συμμαχία ανάμεσα σε εκείνους που τάσσονται υπέρ της σκληρής γραμμής και θέλουν πιο περιορισμένα οικονομικά και λιγότερες δαπάνες. Σε αυτες τις χώρες συγκαταλέγονται, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Αυστρία, η Σουηδία και άλλες. Αν και το πρώτο γκρουπ είναι πολυπληθέστερο και πιο δυνατό αριθμητικά, εντούτοις γίνεται αντιληπτό ότι για να βρεθεί ο κοινός τόπος, πρέπει όλες οι πλευρές να κάνουν υποχωρήσεις. Ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, καθώς μέχρι τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο, πρέπει οι ομοτράπεζοι να έχουν συγκλίνει και να έχουν συμφωνήσει στις βασικές κατευθύνσεις που θα καθορίσουν την ευρωπαϊκή πολιτική τα επόμενα γεμάτα προκλήσεις χρόνια. Οι όποιες αποφάσεις θα επηρεάσουν εξάλλου κρίσιμους τομείς, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική, η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα, η ασφάλεια, η ενέργεια κλπ.

Ταυτόχρονα, στις Βρυξέλλες προχωρούν με πιο ταχείς ρυθμούς το πρότζεκτ για την επόμενη φάση της διεύρυνσης, την πρώτη μετά το 2013, όταν το τελευταίο μέλος, η Κροατία, εντάχθηκε στην ευρωπαϊκη οικογένεια. Τα φώτα στρέφονται στα δυτικά Βαλκάνια με το Μαυροβούνιο αρχικά και την Αλβανία σε δεύτερη φάση να βρίσκονται στο κατώφλι της ενωμένης Ευρώπης. Ταυτόχρονα, προχωρούν οι συζητήσεις τόσο για την Μολδαβία, όσο και για την Ουκρανία, με την τελευταία να αντιμετωπίζει ιδιαίτερες συνθήκες, καθώς συνεχίζει να βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση και παρά αυτή την ιδιαιτερότητα, δεν φαινεται να γίνουν εκπτώσεις, αλλά το Κίεβο οφείλει να πληροί όλα τα κριτήρια της Κοπεγχάγης πριν γίνει το επόμενο αποφασιστικό βήμα προς την ένταξη. Το θέμα αυτό αναμένεται να συζητηθεί και στη συνεδρίαση του άτυπου συμβουλίου γενικών υποθέσεων που πραγματοποιείται αύριο και την Παρασκευή στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας, παρουσία και του Έλληνα αρμόδιου υπουργού για τις Ευρωπαϊκές υποθέσεις Τάσου Χατζηβασιλείου.

Εκτός των αλλων, η Ε.Ε δίνει μεγάλη σημασία και στην ανθεκτικότητα της δημοκρατίας στην Ευρώπη, κατά τη χρονική στιγμή όπου πολλά ακραία κόμματα αυξάνουν την απήχηση τους στο ευρωπαϊκό ακροατήριο. Η εργασία αυτή συνιστά μια πρόκληση και χρειάζεται εντονότερη προσπάθεια τόσο στο πεδίο εφαρμοσμένης πολιτικής, όσο και στην ενίσχυση των σχέσεων εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες.

Η Ε.Ε περνά σήμερα μια περίοδο γεμάτη προκλήσεις και απειλές μέσα σε ένα παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον που διαρκώς μεταβάλλεται. Γι αυτό είναι επιτακτική η ανάγκη για σύσφιξη των σχέσεων και περαιτέρω στήριξη των κοινών δράσεων πάνω στα κρίσιμα ζητήματα.