Ασφάλιση και αξιοπιστία υπηρεσιών ΚΤΕΟ - Από την τυπική συμμόρφωση στην ουσιαστική προστασία Καταναλωτή

Γράφει ο Γιώργος Κουτίνας (*)

Η πρόσφατη δημοσιότητα γύρω από τους ελέγχους για τα ανασφάλιστα οχήματα και την αυστηροποίηση των ελέγχων για τα Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (ΚΤΕΟ), φέρνει ξανά στο προσκήνιο έναν κρίσιμο κρίκο της οδικής ασφάλειας.

Το ενδιαφέρον της ασφαλιστικής αγοράς είναι αυτονόητο. Η διασταύρωση των στοιχείων και η επιβολή κυρώσεων για τα ανασφάλιστα οχήματα δημιουργεί σημαντικό αντικείμενο εργασιών για τον Κλάδο Ασφάλισης Αυτοκινήτων. Όμως, η αναφορά στα ΚΤΕΟ δεν θα πρέπει να περιοριστεί στην πιθανή αύξηση της ασφαλιστικής παραγωγής.

Υπάρχει μια πολύ ευρύτερη διάσταση: Πόσο αξιόπιστος είναι ο τεχνικός έλεγχος ενός οχήματος και, τελικά, πόσο αποτελεσματικά προστατεύεται ο καταναλωτής και η κοινωνία από τις συνέπειες ενός πλημμελούς ελέγχου;

Και εδώ, η Ασφάλιση της νομικής ευθύνης των ΚΤΕΟ αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Το ΚΤΕΟ δεν παρέχει μια απλή διοικητική υπηρεσία

Το αποτέλεσμα ενός τεχνικού ελέγχου ενός αυτοκινήτου δεν είναι απλώς μια καταχώριση σε ένα πληροφοριακό σύστημα. Είναι μια ειδική υπηρεσία που εμπεριέχει την έννοια της επαγγελματικής αστικής ευθύνης για ενδεχόμενες μελλοντικές οικονομικές συνέπειες από τυχόν λάθος ή παράλειψη κατά τη διαδικασία ελέγχου ενός οχήματος.

Ένα ΚΤΕΟ καλείται να διαπιστώσει εάν ένα όχημα πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφάλειας για να συνεχίσει να κυκλοφορεί. Εάν ο έλεγχος πραγματοποιηθεί σωστά, λειτουργεί προληπτικά και συμβάλλει στην αποτροπή ατυχημάτων. Εάν όμως πραγματοποιηθεί πλημμελώς, μπορεί να συμβεί το αντίθετο: Επομένως, πίσω από ένα «κατάλληλο» ή «επιτυχές» αποτέλεσμα τεχνικού ελέγχου υπάρχει μια σημαντική επαγγελματική ευθύνη.

Η ελληνική νομοθεσία δεν αγνοεί το ζήτημα. Ο νόμος 2963/2001 προβλέπει ρητά ότι τα Ιδιωτικά ΚΤΕΟ υποχρεούνται να ασφαλίζουν την επαγγελματική τους ευθύνη.

Η ασφαλιστική αυτή υποχρέωση ενός ΚΤΕΟ αποτελεί στοιχείο του θεσμικού πλαισίου σύννομης λειτουργίας του. Όμως, τι σημαίνει στην πράξη «ασφαλίζω την επαγγελματική μου ευθύνη»; 

Διαπίστευση του ΚΤΕΟ και Ασφάλιση Ευθύνης

Η λειτουργία των ΚΤΕΟ συνδέεται με τη διαδικασία διαπίστευσης από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ). Και εδώ υπάρχει ένα στοιχείο που δεν θα έπρεπε να περνά απαρατήρητο. Στις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες του ΕΣΥΔ γίνεται αναφορά στην υποχρέωση ασφαλιστικής κάλυψης για την ευθύνη που προκύπτει από το αποτέλεσμα της επαγγελματικής δραστηριότητας. – δηλαδή, στην ουσία, για την επαγγελματική αστική ευθύνη. Το βασικό θέμα δεν είναι «έχω κάποιο ασφαλιστήριο, άρα είμαι εντάξει» αλλά «έχω αναγνωρίσει τους επαγγελματικούς κινδύνους, έχω εκτιμήσει την επικινδυνότητά τους και έχω εξασφαλίσει ασφαλιστική κάλυψη ανάλογη με αυτούς». 

Γενική ή Επαγγελματική Αστική Ευθύνη;

Εδώ βρίσκεται, κατά την άποψή μου, ένα ζήτημα που αξίζει να ανοίξει δημόσια.

Στην ασφαλιστική πρακτική η Γενική Αστική Ευθύνη αφορά κατά κανόνα νομικές συνέπειες από ατυχήματα που συνδέονται με τις εγκαταστάσεις και τη λειτουργία μιας επιχείρησης. Για παράδειγμα: Ένας πελάτης τραυματίζεται μέσα στις εγκαταστάσεις του ΚΤΕΟ.

Η Επαγγελματική Αστική Ευθύνη αφορά την ευθύνη που προκύπτει από σφάλμα ή παράλειψη κατά την παροχή της επαγγελματικής υπηρεσίας. Για παράδειγμα: Ένα κρίσιμο τεχνικό ελάττωμα δεν εντοπίζεται κατά τον έλεγχο και το όχημα λαμβάνει λανθασμένα θετικό αποτέλεσμα. Εάν αργότερα προκύψει ζημία και συνδεθεί αιτιωδώς με πλημμελή τεχνικό έλεγχο, τότε βρισκόμαστε στην ουσία της επαγγελματικής ευθύνης.

Ένα ασφαλιστήριο Γενικής Αστικής Ευθύνης ΚΤΕΟ που, εξ όσων είμαι σε θέση να γνωρίζω, φαίνεται να αποτελεί πάγια πρακτική, εφόσον περιορίζεται στους συνήθεις κινδύνους λειτουργίας και εγκαταστάσεων της επιχείρησης, δεν μπορεί κατ’ αρχήν να υποκαταστήσει την ειδική κάλυψη της επαγγελματικής ευθύνης που συνδέεται με το αποτέλεσμα του τεχνικού ελέγχου.
Πρέπει να γίνει σαφές πως το ασφαλιστήριο που οφείλει να διαθέτει σε ισχύ ένα ΚΤΕΟ όχι μόνο για τη διαπίστευσή του αλλά και για τη λειτουργία του, θα πρέπει να αναφέρει σαφώς πως καλύπτει ρητά την ευθύνη που απορρέει από σφάλμα, παράλειψη ή πλημμελή εκτέλεση του τεχνικού ελέγχου και από το αποτέλεσμα αυτού.

Επίλογος

Η αξιοπιστία ενός συστήματος τεχνικού ελέγχου δεν κρίνεται μόνο από το εάν υπάρχει διαπίστευση και ένα ασφαλιστήριο στον φάκελο. Κρίνεται από το εάν το σύστημα μπορεί να εγγυηθεί αξιόπιστο έλεγχο, ουσιαστική εποπτεία και πραγματική προστασία όταν κάτι πάει στραβά.

Η σημερινή συγκυρία, με την εντατικοποίηση των ελέγχων για τα ανασφάλιστα οχήματα και την αυστηρότερη εποπτεία των ΚΤΕΟ, προσφέρει μια καλή ευκαιρία για να διερευνηθεί διεξοδικά το θέμα της ασφάλισης επαγγελματικής ευθύνης των ΚΤΕΟ.  Γιατί, ένα ΚΤΕΟ δεν χρειάζεται απλώς ένα ασφαλιστήριο αλλά ουσιαστική ασφαλιστική προστασία ανάλογη με την ευθύνη που αναλαμβάνει.

Αυτό, δεν είναι μόνο ζήτημα της ασφαλιστικής αγοράς. Είναι ζήτημα οδικής ασφάλειας, προστασίας του καταναλωτή και του δημόσιου συμφέροντος.

__________________________________________________________________

(*)  Ο Γιώργος Κουτίνας είναι Μηχανικός ΕΜΠ & ENSPM Γαλλίας, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων σε θέματα αστικής ευθύνης, τεχνικών έργων & επιχειρηματικών κινδύνων. Λειτούργησε, επί σειρά ετών, ως Εξουσιοδοτημένος Ανταποκριτής των Lloyd’s ([email protected], www.gkoutinas.gr)