Του Αϊ-Γιωργιού σήμερα — μια μέρα που τιμά όλη η Ελλάδα. Ο Άγιος δεν είναι μόνο της πίστης· είναι και της άνοιξης, και της υπαίθρου, και μιας παλιάς αίσθησης της πατρίδας που δεν ορίζεται με σύνορα αλλά με τρόπους ζωής. Αλλού γιορτάζεται με πομπές, αγήματα, μουσικές και αγώνες με άλογα  κι αλλού πιο ήσυχα, πιο χαμηλόφωνα, όπως έμαθε αυτός ο τόπος να πορεύεται μέσα στον χρόνο.

Δεν θα ήθελα να πω πολλά. Θα τιμήσω την μεγάλη ημέρα με λίγες εικόνες από τον εορτασμό του Αγίου Γεωργίου που έζησα με φίλους πριν από δέκα χρόνια στο χωριό Κέδρα της Ευρυτανίας, στα σύνορα με τον νομό Καρδίτσας.

Η μέρα είχε ξημερώσει με ομίχλες απλωμένες πάνω από τα βουνά. Δεν έβρεχε, μα ο αέρας κρατούσε εκείνη τη δροσιά της άνοιξης που κάνει τα πάντα να μοιάζουν λίγο πιο κοντινά, λίγο πιο σιωπηλά. Η αυλή της εκκλησίας χορταριασμένη, όπως την αφήνει ο χειμώνας να παραδοθεί σιγά σιγά στην εποχή της ανθοφορίας. Στη μέση στεκόταν το πέτρινο καμπαναριό, λιτό, σχεδόν αυστηρό, σαν να παρακολουθούσε ατάραχο τη ζωή των ανθρώπων και του τόπου.

Η εκκλησία ήταν μικρή και δεν μας χωρούσε όλους. Μέσα έμειναν οι ψάλτες, οι επίτροποι, οι γερόντισσες και λίγες γυναίκες. Οι άντρες κάθισαν έξω, στο πεζούλι της αυλής. Δεν ήταν μόνο ζήτημα χώρου. Ήταν και μια παλιά συνήθεια — μια άτυπη συμφωνία του τόπου. Εκεί, στο πεζούλι, ανάμεσα σε βλέμματα και χαμηλές κουβέντες, λέγονταν τα νέα, τα μικρά και τα μεγάλα. Εκεί συνεχιζόταν μια άλλη λειτουργία, πιο γήινη: αυτή της κοινότητας.

Η δοξολογία με την λαμπρότητα που τις έδινε η ημέρα έγινε από τον παπα-Παύλο που κρατούσε ψηλά το Ευαγγέλιο, δίπλα του οι εικόνες και γύρω οι άνθρωποι. Το «ύψωμα» στήθηκε στην αυλή, με τα πρόσφορα, τα αντίδωρα, τα κεριά και τις πανυχίδες πάνω σε ένα απλό τραπέζι. Πράγματα καθημερινά που, για λίγο, έπαιρναν άλλη σημασία και δυνάμωναν τους δεσμούς της κοινότητας.

Κοιτάζοντας τα πρόσωπα, έβλεπες κάτι που δύσκολα περιγράφεται. Όχι απλώς συγγένεια ή γνωριμία, αλλά μια βαθύτερη οικειότητα — το ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν ζήσει μαζί τις ίδιες εποχές, τις ίδιες δυσκολίες, τα ίδια καλοκαίρια και τους ίδιους χειμώνες. Η γιορτή δεν ήταν διακοπή της ζωής τους, ήταν η συνέχειά της.

Όταν τελείωσε η λειτουργία, άρχισε το μοίρασμα. Αντίδωρα, πανυχίδες, ευχές που λέγονταν σχεδόν ψιθυριστά. Χέρια που άγγιζαν χέρια. Μια κίνηση απλή, μα γεμάτη νόημα: να πάρεις κάτι ευλογημένο και να το μοιραστείς.

Ύστερα, όπως γίνεται πάντα, ο κόσμος μετακινήθηκε σιγά σιγά στο καφενείο. Το «Διάσελο» του Γιάννη Κωτούλα — ένα μέρος που δεν είναι απλώς μαγαζί, αλλά προέκταση της κοινότητας. Εκεί συνεχίστηκε το πανηγύρι χωρίς μουσικές και φασαρία. Με καφέ, με ποτήρια που ακουμπούσαν απαλά στα τραπέζια, με κουβέντες που άνοιγαν και έκλειναν χωρίς βιασύνη.

Οι χειραψίες κράτησαν ώρα. Δεν ήταν τυπικές. Κάθε μία είχε κάτι να πει: «να είσαι καλά», «και του χρόνου», «να ξαναβρεθούμε». Μέσα σε αυτές τις μικρές φράσεις χωρούσε ολόκληρη η ανάγκη των ανθρώπων να ανήκουν κάπου.

Τέτοιες μέρες σαν αυτή στα Κέδρα Ευρυτανίας που έζησα πριν από 10 χρόνια δεν είναι απλώς γιορτές. Είναι τρόποι να θυμάται ένας τόπος τον εαυτό του. Να επιβεβαιώνει ότι, παρά τις αλλαγές, υπάρχει ακόμη ένας πυρήνας που αντέχει.

Δεν ξέρω πώς γιορτάζουν σήμερα εκεί τον Αϊ-Γιώργη. Ο χρόνος αλλάζει τα πράγματα, οι άνθρωποι λιγοστεύουν, τα χωριά αδειάζουν. Μα θέλω να πιστεύω πως κάτι από εκείνη τη μέρα επιμένει ακόμη: η συνήθεια να μαζεύονται, να στέκονται μαζί, να μοιράζονται αντίδωρα και λόγο.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό πανηγύρι. Όχι εκείνο που ακούγεται μακριά, αλλά εκείνο που κρατά κοντά τους ανθρώπους.