Kάθε χρόνο τέτοια εποχή τα ίδια και χειρότερα. Η χώρα παραδίδεται στις φλόγες, φύση, περιουσίες, σπίτια, ζώα, γίνονται στάχτη. Η πυρόσβεση πάντα ανεπαρκής, το θηρίο που λέγεται φωτιά δεν δαμάζεται με τίποτα σαν βρει ύλη να το θρέφει. Και τέτοια ύλη είναι γεμάτη η Ελλάδα, στην ύπαιθρο αλλά πλέον και μέσα σε πολλά οικιστικά συγκροτήματα…

Στον προβληματισμό γιατί συμβαίνει αυτό, μια απάντηση υπάρχει. Ο τόπος, κάθε τόπος είναι πια παρατημένος και το χειρότερο, οι άνθρωποι που τον κατοικούν ή τον επισκέπτονται, έχουν χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα. Ο τρόπος ζωής που έχει επικρατήσει αποκλείει κάθε σωστή αντίδραση. Ελάχιστοι μπορούν να παρέμβουν πια σε μια φυσική καταστροφή χωρίς να κινδυνεύσουν σοβαρά κι αυτό γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι και κυρίως οι κοινότητες, όποιες κι αν είναι αυτές έχουν χάσει την σύνδεσή τους και βεβαίως τον κοινό λόγο για τον χώρο. Για ένα χώρο πια χωρίς ταυτότητα και το χειρότερο, μια κοινότητα χωρίς την πολύτιμη εμπειρία των προηγούμενων γενιών.   

Είναι μεγάλη κουβέντα αυτό αλλά θα περιοριστώ σε ένα μόνο παράδειγμα. Το χωριό μου, η Μεγάλη Κάψη Τυμφρηστού το έκαψαν τέτοιες ημέρες το 1944 οι Γερμανοί, στη διάρκεια της επιχείρησης «Έχιδνα», μαζί με το Καρπενήσι και άλλα γύρω χωριά. Το έκαψαν και σκότωσαν δυο άτομα που δεν ακολούθησαν τους άλλους που με ότι υπάρχοντα και ότι ζωντανά κατάφεραν να μαζέψουν έφυγαν προς την Ευρυτανία.  

Τέτοιες μέρες ήταν, μου αφηγούνταν η μάνα μου, είχε ζέστη και ξηρασία που έφυγε μαζί με τους παππούδες προς την Ευρυτανία από το χωριό που το έζωναν οι Γερμανοί, σαλαγώντας κάτι λίγες γίδες και μια αγελάδα και αφού πέρασαν τον Αϊ – Λιά στο Νεχώρι τότε ένιωσαν λίγη ασφάλεια. Γύρισαν στο χωριό μετά από μια εβδομάδα και αφότου είχαν αποσυρθεί οι Γερμανοί και βρήκαν εκτός από τρία – τέσσερα, την εκκλησία και το σχολείο, όλα τα σπίτια καμένα. Το παράδοξο δε που διαπίστωσαν, ήταν ότι η φωτιά έκανε στάχτη τα σπίτια αλλά δεν μπήκε στους κήπους και δεν επεκτάθηκε στα χωράφια που ήταν κατάξερα και το δάσος και χάρη σε αυτά βέβαια στάθηκε πάλι το χωριό στα πόδια του.

Αν (ο μη γένοιτο) συνέβαινε σήμερα κάτι τέτοιο, η φωτιά θα είχε φτάσει στο Καρπενήσι καθώς δεν θα εύρισκε κανένα εμπόδιο. Και εμπόδιο για την φωτιά ήταν και θα είναι πάντα η ήπια παρέμβαση του ανθρώπου στον τόπο του. Εκείνο τον καιρό στο χωριό πρέπει να ζούσαν περί τους 300 ανθρώπους και όλοι είχαν από ένα κοπαδάκι, πρόβατα, κατσίκια, γελάδια καθώς και φορτιάρικα ζώα. Όλα αυτά βοσκούσαν χωράφια μέσα και γύρω στο χωριό και δεν άφηναν όχι βλασταράκι να ξεραθεί, ούτε και κλαρί στο ύψος τους σε κανένα δέντρο. Οι άνθρωποι επίσης φρόντιζαν να κρατήσουν καθαρά τα χωράφια από κλαριά που ενδεχομένως τους εμπόδιζαν στην κοπή του σανού ενώ με τα κήπια τους μέσα στο χωριό δημιουργούσαν άτυπα, αλλά με μεγάλη σημασία μια ζώνη υγρασίας που μείωνε την θερμοκρασία. Όσο για το δάσος γύρω, ήταν απαλλαγμένο από κάθε ξερό κλαρί και δέντρο γιατί από εκεί προμηθεύονταν τα ξύλα για κάθε χρήση στα νοικοκυριά.  

Είναι ένα μικρό παράδειγμα που καταδεικνύει πως οι άνθρωποι δημιουργούσαν ή καλύτερα είχαν εντάξει μέσα στην καθημερινότητά τους ατύπως αλλά πλήρως λειτουργικά την πυροπροστασία. Αυτό όμως για να αποδώσει, έπρεπε να έχει κοινό λόγο και τέτοιος ήταν μόνο της κοινότητας. Της κοινότητας που την έλλειψη θυμόμαστε πια μόνο στις καταστροφές και την οποία οι νεωτερικές κακοδαιμονίες που επικρατούν, εμποδίζουν την αναγέννησή της.        

ΥΓ. Η φωτογραφία από το χωριό Σταμνά Αιτωλοακαρνανίας, η φωτιά ακουμπάει τα σπίτια!