*Γράφει η αναλογιστής Μαριάννα Ανυφαντή

Η εποχή που ζούμε έφερε ξανά στο προσκήνιο καταστάσεις που δεν μας απασχολούσαν σημαντικά τα τελευταία έτη, όπως ο πληθωρισμός. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα στη δεκαετία 2011-2020 κατά κανόνα ήταν μικρότερος του 2,5%, παίρνοντας ακόμα και αρνητικές τιμές σε αρκετά έτη. Η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει το έτος 2021 κλείνοντας στη τιμή του 5,11% και πλέον στο πρώτο εξάμηνο του 2022 η τιμή σκαρφάλωσε στο 12,09%. 
 

^{πηγή: Ελληνική Στατιστική Αρχή}

Επομένως υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στο οικονομικό περιβάλλον οι οποίες επηρεάζουν ήδη ή πρόκειται να επηρεάσουν την ασφαλιστική αγορά. Η Lloyd's ανακοίνωσε στις αρχές Ιουλίου ότι θα συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο του πληθωρισμού στις ασφαλιστικές προβλέψεις, για να διασφαλίσει ότι οι ασφαλιστές, τα μέλη και τα συνδικάτα λαμβάνουν υπόψη το τρέχον παγκόσμιο μακροοικονομικό περιβάλλον. Αυτή η πρόσφατη αλλαγή στο μακροοικονομικό περιβάλλον πιθανότατα δεν αποτυπώνεται επαρκώς στα παρατηρούμενα ιστορικά δεδομένα ζημιών με αποτέλεσμα οι παραδοσιακές αναλογιστικές τεχνικές προβολής (τριγωνοποίηση) να μην την περιλαμβάνουν κατάλληλα ως μέρος της τυπικής διαδικασίας καθορισμού των προβλέψεων. Σύμφωνα με τη Lloyd's, όταν τα συνδικάτα δεν προβαίνουν σε ρητή πρόσθετη πρόβλεψη για τα αποθεματικά τους λόγω πληθωρισμού, πρέπει να είναι σε θέση να εξηγήσουν γιατί η προσέγγισή τους είναι κατάλληλη και πώς έχουν αποκτήσει ασφάλεια ότι τα αποθέματά τους είναι επαρκή. 

Το ερώτημα πλέον που τίθεται δεν είναι το αν πρέπει να υπεισέλθει στα αναλογιστικά μοντέλα ο πληθωρισμός, αλλά ποιος είναι ο πληθωρισμός αυτός και πως βρίσκουμε τη κατάλληλη τιμή του; Η τιμή του πληθωρισμού που περιλαμβάνει το κόστος ενέργειας είναι σωστός δείκτης για σκοπούς αποθεματοποίησης και τιμολόγησης; Προφανώς, οι διαθέσιμες τιμές του πληθωρισμού (ΔΤΚ ή αντίστοιχοι δείκτες) δεν είναι απολύτως κατάλληλες και δεν εμπεριέχουν τους παράγοντες που επηρεάζουν τον πληθωρισμό των ζημιών. Μερικά επιπλέον ερωτήματα που μπορεί μια ασφαλιστική εταιρεία να θέσει στον εαυτό της για να μπορέσει να προσδιορίσει καλύτερα τη ζητούμενη τιμή είναι τα εξής. Το κόστος των ζημιών επηρεάζεται σημαντικά από τον ΔΤΚ ή σχετίζονται ελαφρώς; Ο κλάδος που εξετάζεται έχει βραχύ χρόνο διακανονισμού ή όχι; Για ποιο χρονικό διάστημα αναμένεται ο πληθωρισμός να παραμείνει σε αυτές τις τιμές; Μήπως πρέπει να γίνει διάκριση του αναμενόμενου πληθωρισμού για τα πρώτα έτη από τα επόμενα? Μήπως ένα μέρος του πληθωρισμού υπάρχει ήδη στα αποθέματα? Καθώς οι παραδοσιακές αναλογιστικές μέθοδοι έχουν την υπόθεση ότι ο μέσος πληθωρισμός του παρελθόντος θα συνεχιστεί στο μέλλον, χρειάζεται προσοχή ώστε μη γίνει διπλομέτρηση.

Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά είναι ο λεγόμενος «claims inflation» ή σε ελεύθερη μετάφραση ο πληθωρισμός ζημιών, και ορίζεται ως η μεταβολή στο κόστος ζημιών, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων εξόδων διακανονισμού, για διαχρονικά όμοια συμβόλαια, δηλαδή για συμβόλαια που είναι συνεπή διαχρονικά ως προς τους όρους, την έκθεση στον κίνδυνο και το ύψος της κάλυψης. Αυτή την τιμή καλείται κάθε ασφαλιστική εταιρεία να προσεγγίσει σύμφωνα με τα γενικά μακροοικονομικά δεδομένα αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει, και να αποφασίσει πως και πόσο θα υπεισέλθει στις ασφαλιστικές προβλέψεις που τηρεί αλλά και στα ασφάλιστρα που τιμολογεί. 

Μαριάννα Ανυφαντή
Διευθύνουσα Σύμβουλος, Αναλογιστής - FHAS
ANRAS P.C.
[email protected]

Η Μαριάννα Ανυφαντή είναι Αδειούχος Αναλογιστής Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων, Διευθύνουσα Σύμβουλος στην εταιρεία ANRAS P.C. και διαθέτει πολυετή εμπειρία στην ασφαλιστική αγορά. 

Είναι απόφοιτος του Τμήματος Μαθηματικών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κάτοχος  του Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Μαθηματικά της Αγοράς και της Παραγωγής» του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αδειούχος Αναλογιστής Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων και μέλος της Ένωσης Αναλογιστών Ελλάδος από το 2007.