Κίνδυνο να κουρευτεί μέρος ή και το σύνολο των απαιτήσεών τους από τις ελληνικές τράπεζες διατρέχουν οι κάτοχοι ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης ή υβριδικών κεφαλαίων, καθώς πλησιάζει η ώρα της μεγαλύτερης ανακεφαλαιοποίησης που διενεργήθηκε ποτέ στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Οι ελληνικές τράπεζες αποδέχθηκαν την δημόσια προσφορά της Ελλάδας για κούρεμα κατά 53,5% του συνόλου ( 49,5 δις ευρώ) των κρατικών ομολόγων ( ανεξαρτήτως δικαίου) τα οποία κατείχαν και των δανείων που έχουν χορηγήσει σε ΟΣΕ, ΕΑΣ, ΟΑΣΑ.

Η ζημιά, όμως, που θα γράψουν στα βιβλία τους θα αγγίξει το 75% της αξίας των παλαιών ομολόγων, καθώς οι πέντε μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες συμφώνησαν σε ενιαίο χειρισμό με τον οποίο η λογιστική ζημιά πλησιάζει την πραγματική οικονομική ζημιά. Αυτό σημαίνει ότι η σωρευτική ζημιά που θα εγγράψουν στα βιβλία τους μόνο από την ανταλλαγή ανέρχεται σε 37 δις ευρώ. Με δεδομένο ότι είχαν σχηματίσει ως και τις 30/9/2011 προβλέψεις απομείωσης της τάξης των 6 δις ευρώ ο λογαριασμός πέφτει στα 31 δις ευρώ. Ακόμη και αν η Τρόικα δεχθεί να υπάρξει αντιλογισμός μέρος της παραπάνω ζημιάς ( περίπου 8 δις ευρώ) οι ζημιές παραμένουν και πάλι δυσθεώρητες καθώς διαμορφώνονται στα 23 δις ευρώ.

Το παραπάνω ποσό αντιστοιχεί στο ύψος των βασικών εποπτικών κεφαλαίων που εμφάνισαν οι τράπεζες στις 30/9 . Χαρακτηριστικό είναι ότι η τελευταία έκθεση του ΔΝΤ ανέφερε πως οι ζημιές από το PSI απειλούν να «εξαφανίσουν» την κεφαλαιακή επάρκεια 4 τραπεζών. Ως εκ τούτου κάποιες τράπεζες θα δουν τα βασικά εποπτικά τους κεφάλαια να εξανεμίζονται από τις ζημιές μόνο του PSI+ ενώ την ίδια στιγμή υποχρεώνονται να σχηματίσουν και αυξημένες προβλέψεις για χορηγηθέντα δάνεια.

Με δεδομένο ότι για αυτές τις τράπεζες το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που χρειάζονται ή και το σύνολο θα εισρεύσει από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, και οι μέτοχοι θα χάσουν ως και το 100% της αξίας που επένδυσαν το ερώτημα είναι τι θα συμβεί με τους ομολογιούχους των τραπεζών.

Οι προτάσεις Barnier και ο … ξαφνικός θάνατος

Μια πρώτη απάντηση στο ερώτημα δίνει ο M. Barnier αρμόδιος επίτροπος για χρηματοοικονομικά θέματα. Στις προτάσεις που κατέθεσε για την αναμόρφωση των κανόνων που διέπουν το ευρωπαικό χρηματοοικονομικό σύστημα ο επίτροπος συμπεριέλαβε και το «κούρεμα» ή ακόμη και τη διαγραφή του συνόλου των απαιτήσεων των ομολογιούχων των τραπεζών.

Το σκεπτικό των προτάσεών του είναι απλό. Εάν οι ζημίες των τραπεζών είναι πολύ μεγάλες για να απορροφηθούν από τους μετόχους, τότε θα πρέπει να υποστούν τη ζημία οι πιστωτές. Ο κ. Barnier εισηγείται να υιοθετηθεί διαδικασία ανάλογη με τις εταιρικές πτωχεύσεις, με υψηλότερη ταχύτητα όμως στην εφαρμογή.

Όπως ακριβώς οι πιστωτές των επιχειρήσεων που πτωχεύουν δεν παίρνουν όλα τους τα χρήματα πίσω, έτσι θα πρέπει να συμβεί και με τους πιστωτές των τραπεζών. Και προτείνει τα κράτη μέλη της Ε. Ε να ιμηθούν το παράδειγμα της Βρετανίας και της Γερμανίας και να εγκρίνουν νομοθεσία που επιτρέπει την εξαγορά των αφερέγγυων τραπεζών και την επιβολή κουρεμάτων ή υποχρεωτικών μετατροπών σε στοιχεία του ενεργητικού.

Η ακτινογραφία των ομολόγων των 4 μεγάλων ελληνικών τραπεζών

Το θέμα καίει τους κατόχους ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης με εκδότες τις ελληνικές τράπεζες. Πρόκειται δε για ποσά που ξεπερνούν τα 2,5 δις ευρώ.

Μόνο η Alpha Bank έχει εκδώσει ( στοιχεία 30/9/2011) υβριδικούς τίτλους, ονομαστικής αξίας 540 εκατ. ευρώ και τίτλους μειωμένης εξασφάλισης (subordinated bonds) ονομαστικής αξίας 545,6 εκατ. ευρώ. Σύνολο 1,085 δις ευρώ.

Η EFG Eurobank, μετά τη δημόσια πρόταση, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, βαρύνεται με υβριδικούς τίτλους αξίας 90 εκατ. ευρώ και τίτλους μειωμένης εξασφάλισης 361 εκατ. ευρώ.  Αντίστοιχα η Πειραιώς που επίσης προχώρησε πρόσφατα σε δημόσια προσφορά, βαρύνεται με υβριδικά κεφάλαια ύψους 74,4 εκατ. ευρώ και δάνεια μειωμένης εξασφάλισης 270,3 εκατ. ευρώ.

H Εθνική Τράπεζα τέλος μετά τη δημόσια πρόταση βαρύνεται από τόκους για 5 σειρές υβριδικών κεφαλαίων συνολικού ύψους 189 εκατ. ευρώ καθώς και ένα δάνειο μειωμένης εξασφάλισης ύψους 450 εκατ. ευρώ που λήγει το 2020.