Αγκάθι παραμένει για την εφαρμογή της Solvency II η αποτίμηση των μακροχρόνιων εγγυήσεων που παρέχονται από τις ασφαλιστικές εταιρίες. Επίσης ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο εφαρμογής της οδηγίας Solvency II από το 2015 όπως πρώτο έχει γράψει το nextdeal.gr, ενώ όλο και περισσότεροι αμφισβητούν την βιωσιμότητα του εγχειρήματος.  Ειδικότερα σε εγκύκλιο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος αναφέρονται τα εξής:

Solvency II – Άσκηση Αξιολόγησης Επιπτώσεων προτεινόμενων τροποποιήσεων και πρόσφατες εξελίξεις για την οριστική διαμόρφωση της Οδηγίας

Η έναρξη του σχεδιασμού της Οδηγίας Solvency II μας παραπέμπει στο 2001, όπου μετά από τη διαπίστωση της Κομισσιόν για την ανάγκη βελτιώσεων του υφιστάμενου εποπτικού πλαισίου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, του Solvency I, ξεκίνησε μια μακροχρόνια απ’ ότι αποδείχτηκε στην πορεία και επίπονη διαδικασία για τον καθορισμό των προϋποθέσεων φερεγγυότητας της ασφαλιστικής αγοράς. Σήμερα έντεκα χρόνια μετά και σε συνέχεια της πρόσφατης έκτακτης τροποποίησης («quick fix») της Οδηγίας Solvency II (2009/138/EC) σύμφωνα με την οποία ως νέα ημερομηνία εφαρμογής του Solvency II ορίστηκε η 1η Ιανουαρίου του 2014, υπάρχουν εκτιμήσεις για περαιτέρω παρατάσεις που τοποθετούν την ημερομηνία εφαρμογής του Solvency II ακόμα και μετά την 1η Ιανουαρίου του 2015 , ενώ ακούγονται πολλές φωνές αμφισβήτησης της βιωσιμότητας του όλου εγχειρήματος.
Μετά την πρόσφατη ανακοίνωση της ΕΙΟPA, την οποία ακολούθησε σχετική επιστολή της ΔΕΙΑ στην οποία καλούνται οι εταιρίες να συμμετάσχουν στην Ευρωπαϊκή Άσκηση Εκτίμησης των επιπτώσεων της νέας δέσμης μέτρων που αφορούν στις Μακροχρόνιες Εγγυήσεις ,βρισκόμαστε προ των πυλών μιας νέας δοκιμασίας που θα επηρεάσει την οριστική διαμόρφωση της Οδηγίας Solvency II μέσω της τροποποίησης της Οδηγίας Omnibus II. H Omnibus II θα αποτελέσει το «όχημα» για την εισαγωγή τροποποιήσεων και μεταβατικών διατάξεων για την Οδηγία Solvency II και θα ορίσει εν τέλει την οριστική ημερομηνία εφαρμογής της. Ποιοι παράγοντες όμως οδήγησαν στην ανάγκη τροποποιήσεων σε ένα πλαίσιο το οποίο δεν έχει ακόμα τεθεί σε εφαρμογή;

Σε ένα περιβάλλον με αυξημένη μεταβλητότητα (volatility) όπως αυτό της σημερινής Ευρωπαϊκής αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας, η εκτίμηση των υφιστάμενων αλλά και των συνεχώς αναδυόμενων κινδύνων καθίσταται μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία. Η συνεχής προσπάθεια επικαιροποίησης και ενδυνάμωσης του νέου πλαισίου, προκειμένου να λάβει υπόψη όλες αυτές τις ιδιαιτερότητες του σύγχρονου οικονομικού περιβάλλοντος, αποτελεί ίσως τον βασικότερο παράγοντα των διαφωνιών και των καθυστερήσεων που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια. Ο τριμερής διάλογος που βρίσκεται στην παρούσα φάση σε εξέλιξη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισσιόν αναφορικά με το σχέδιο Οδηγίας Omnibus II θα καθορίσει εν τέλει και την επιτυχία του Solvency II.

Η επιτυχημένη εφαρμογή του Solvency II προϋποθέτει τη διασφάλιση της δυνατότητας των ασφαλιστικών εταιριών να συνεχίσουν να συνεισφέρουν στην οικονομική ανάπτυξη, στη μακροχρόνια επένδυση και αποταμίευση. Για να επιτευχθούν τα προαναφερόμενα, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στα μέτρα τα οποία θα ληφθούν και θα επηρεάζουν την αποτίμηση των μακροχρόνιων εγγυήσεων που παρέχονται από τις ασφαλιστικές εταιρίες.

Η ασφαλιστική αγορά πανευρωπαϊκά θεωρείται βασικός θεσμικός επενδυτής που επενδύει ανέκαθεν σε μακροχρόνια επενδυτικά εργαλεία. Οι μακροχρόνιες επενδύσεις επιλέγονται ειδικά για να καλύψουν από άποψη ρευστότητας τα αντίστοιχα ασφαλιστικά προϊόντα που προσφέρουν μακροχρόνιες εγγυήσεις χορηγώντας συγκεκριμένα ποσά στη λήξη. Οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις που δημιουργούνται από τα προϊόντα με μακροπρόθεσμες εγγυήσεις προϋποθέτουν την ύπαρξη αντίστοιχων μακροχρόνιων επενδύσεων που αποδίδουν συγκεκριμένα επενδυτικά οφέλη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ούτως ώστε να διασφαλίσουν την ύπαρξη της απαραίτητης ρευστότητας που θα οδηγήσει στην αποπληρωμή των εγγυήσεων.

Στην πράξη, η παραπάνω διαδικασία περιγράφει την τυπική αντιστοίχηση ενεργητικού – παθητικού (Asset Liability Matching) σε επίπεδο ασφαλιστικού χαρτοφυλακίου. Ο τρόπος όμως με τον οποίο το Solvency II αποτιμούσε (QIS 5) τις μακροπρόθεσμες αυτές εγγυήσεις , τις καθιστούσε ασύμφορες αφού τις επιβάρυνε με ένα ποσοστό προεξόφλησης για την πιθανότητα αδυναμίας ρευστοποίησης τους , το λεγόμενο Illiquidity Premium. Οι ενστάσεις για τη χρήση της συγκεκριμένης επιβάρυνσης ήταν έντονες από πλευράς ασφαλιστικής αγοράς γεγονός που απετέλεσε την αφορμή για την έναρξη του τριμερούς διαλόγου, προκειμένου να εξομαλυνθούν οι διαφωνίες και να βρεθεί η ιδανική μέθοδος χειρισμού των μακροχρόνιων εγγυήσεων.

Το ποσοστό αυτό αντικαταστάθηκε με δύο άλλες έννοιες που αφορούν άμεσα στην αποτίμηση και την προεξόφληση των υποχρεώσεων : το Matching Adjustment και το Counter Cyclical Premium (CCP).

Το Counter Cyclical Premium (CCP) μειώνει το ποσοστό προεξόφλησης το οποίο χρησιμοποιείται για την αποτίμηση των υποχρεώσεων σε περιόδους μεγάλης οικονομικής μεταβλητότητας. Το CCP θα αποτελεί προσωρινό μέτρο και θα εφαρμόζεται σε όλες τις υποχρεώσεις του χαρτοφυλακίου πλην αυτών που θα ωφελούνται από το Matching Adjustment. Η κριτική για την εφαρμογή του CCP επικεντρώνεται κυρίως στο τρόπο που θα εφαρμόζεται. H εφαρμογή του προϋποθέτει την επίσημη ανακοίνωση από την EIOPA ότι η αγορά αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και χρήζει επιεικούς μεταχείρισης. Μια τέτοια επίσημη ανακοίνωση εγκυμονεί κινδύνους και ενδεχομένως να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα σε μια δύσκολη χρονική στιγμή της οικονομίας ,αντί να επιλύσει.


Το Μatching Αdjustment επίσης σχεδιάστηκε για να προστατεύει τις υποχρεώσεις που αντιστοιχίζονται με συγκεκριμένα στοιχεία του ενεργητικού, παρέχοντας τη δυνατότητα μείωσης του απαιτούμενου κεφαλαίου το οποίο διατηρείται για μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που αντιστοιχίζονται με ένα συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού, με παρόμοια διάρκεια και παρόμοιες ταμειακές ροές. Το Matching Adjustment είναι μόνιμο μέτρο και μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που θα οριστούν εκ των προτέρων και που θα επιλέγονται με σαφώς ορισμένα και ιδιαίτερα αυστηρά κριτήρια. Οι φόβοι που εκφράζονται αντίστοιχα για το Matching Adjustment , επικεντρώνονται στην ενδεχόμενη πρόκληση του κινδύνου συγκέντρωσης (concentration risk) με το σκεπτικό ότι εάν το Solvency II «προστατεύει» συγκεκριμένα στοιχεία ενεργητικού, τότε δημιουργεί κίνητρο απόκτησης των στοιχείων αυτών οδηγώντας τους επενδυτές στην αγορά τους, διαταράσσοντας έτσι τις ισορροπίες στην αξία τους. Αν και η εισαγωγή αυτής της ρύθμισης αποσκοπεί στο να ενθαρρύνει τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις να επενδύσουν σε μακροχρόνια στοιχεία, ο παράλληλος κίνδυνος που δημιουργείται ανησυχεί την Ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά.

Η πρακτική εφαρμογή των προαναφερομένων μέτρων θα εξεταστεί στην επερχόμενη Άσκηση Εκτίμησης Επιπτώσεων (impact assessment), η οποία καλείται να αξιολογήσει την καταλληλότητα των μέτρων αυτών και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο περί τα τέλη Μαρτίου του 2013. Ενδεχομένως να μην υπάρξει πρόοδος στην εξέλιξη της οδηγίας Οmnibus II πριν από την ολοκλήρωση της Άσκησης Εκτίμησης Επιπτώσεων αν και υπάρχουν αρκετές φωνές για το αντίθετο.

H Insurance Europe υποστηρίζει την υιοθέτηση των ανωτέρω μέτρων μόνο μετά την πρακτική αξιολόγηση τους με την ολοκλήρωση της Άσκησης Εκτίμησης Επιπτώσεων. Πέραν του προβλήματος της ρύθμισης των παραμέτρων που αφορούν στις μακροχρόνιες εγγυήσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά σημεία της Οδηγίας Solvency II που εκκρεμούν προς ολοκλήρωση. Συγκεκριμένα, οι διαδικασίες για την οριστικοποίηση των Μέτρων Εφαρμογής (Implementing Measures – IM’s) του δευτέρου επιπέδου που είναι μείζονος σημασίας για την οριστική εφαρμογή της Οδηγίας, θα παραμένουν σε εκκρεμότητα έως ότου ολοκληρωθεί η οδηγία Omnibus II. Παράλληλα, η ολοκλήρωση της Εποπτικής Καθοδήγησης (Preconsultations) του τρίτου επιπέδου της διαδικασίας Λαμφαλουσί καθώς και η οριστικοποίηση των Προτύπων Ποσοτικής Αναφοράς (Quantitative Reporting Templates) που αφορούν στην εφαρμογή του Τρίτου Πυλώνα της Οδηγίας, βρίσκονται ακόμα υπό διαβούλευση.