Έκθεση της Αγιορειτικής Εστίας για το «Θρέμμα του Άθω» Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη

Ζωγραφικά έργα, σχέδια και αρχειακά τεκμήρια φωτίζουν τη σχέση του συγγραφέα και ζωγράφου με το Άγιον Όρος — από τις 23 Οκτωβρίου 2026 έως τις 23 Ιανουαρίου 2027 στη Θεσσαλονίκη

Ενενήντα τέσσερις επισκέψεις στο Άγιον Όρος, από το 1933 έως το 1992, καταγράφουν μια σχέση που διήρκεσε σχεδόν εξήντα χρόνια. Για τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη, ο Άθως υπήρξε τόπος πνευματικής αναζήτησης, παρατήρησης και δημιουργίας. Οι συναντήσεις με τους μοναχούς, η εκκλησιαστική τέχνη, το τοπίο και οι μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής τροφοδοτούσαν διαρκώς τη σκέψη, τη γραφή και τη ζωγραφική του.

Αυτή τη σχέση αναδεικνύει η έκθεση «Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Θρέμμα του Άθω», την οποία διοργανώνει η Αγιορειτική Εστία στο πλαίσιο των 61ων Δημητρίων του Δήμου Θεσσαλονίκης. Η έκθεση ανοίγει για το κοινό την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου και θα διαρκέσει έως τις 23 Ιανουαρίου 2027. Την επιμέλειά της υπογράφει ο Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Σημειωματάριο της επίσκεψης του καλοκαιριού του 1952. Στις πυκνογραμμένες σελίδες του συνυπάρχουν σχέδια και σημειώσεις, ονόματα μοναχών και αγίων, αναφορές σε θαύματα, τοιχογραφίες, αλλά και παρατηρήσεις για τα φυτά και τα ζώα του Αγίου Όρους. Ένα προσωπικό τεκμήριο που επιτρέπει στον επισκέπτη να πλησιάσει τον τρόπο με τον οποίο ο δημιουργός παρατηρούσε, συγκέντρωνε και επεξεργαζόταν τις εμπειρίες του.

Το Σημειωματάριο πλαισιώνεται από 73 ζωγραφικά έργα αγιορείτικης και εκκλησιαστικής θεματογραφίας. Παρουσιάζονται επίσης αρχειακά τεκμήρια από το Φαρμακείο Πεντζίκη και υλικό από τη δεύτερη ατομική έκθεση ζωγραφικής του, τον Δεκέμβριο του 1952, όπου είχαν εκτεθεί έργα εμπνευσμένα από εκείνο το καλοκαιρινό ταξίδι.

Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (1908–1993), πεζογράφος, ποιητής και αυτοδίδακτος ζωγράφος, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στη Γαλλία και, επιστρέφοντας, ανέλαβε το οικογενειακό φαρμακείο, το οποίο έγινε γνωστό σημείο συνάντησης λογοτεχνών της πόλης. Αδελφός της ποιήτριας Ζωής Καρέλλη, εμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1934 με τον «Ανδρέα Δημακούδη». Στα έργα του περιλαμβάνονται η «Μητέρα Θεσσαλονίκη», η «Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής» και «Το μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης». Η λογοτεχνία, η ζωγραφική και η ορθόδοξη πνευματικότητα συναντήθηκαν σε μια ιδιαίτερη δημιουργική πορεία.

Η έκθεση δίνει χώρο και στη φωνή του. Οι επισκέπτες θα ακούν τον ίδιο να απαγγέλλει ποιήματά του, σε ηχητική σύνθεση του Μιχάλη Σιγανίδη, ενώ θα προβάλλεται το αφιερωμένο στον Πεντζίκη επεισόδιο της σειράς «Μονόγραμμα», από το Αρχείο της ΕΡΤ.

Είναι μια ευκαιρία να ξανασυναντήσουμε τον δημιουργό μέσα από τα ίχνη της δουλειάς του: τις λέξεις, τα σχέδια, τα χρώματα και τις καταγραφές του. Και για όσους δεν έχουν ακόμη γνωρίσει το έργο του, μια αφετηρία για να τον αναζητήσουν και στα βιβλία του.

Πληροφορίες επίσκεψης

Αγιορειτική Εστία, Εγνατία 109, Θεσσαλονίκη.
Διάρκεια: 23 Οκτωβρίου 2026 – 23 Ιανουαρίου 2027.
Δευτέρα και Τετάρτη: 09.00–16.00.
Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή: 09.00–20.00.
Σάββατο: 09.00–15.00. Κυριακή κλειστά.
Τελευταία είσοδος μισή ώρα πριν από το κλείσιμο.
Είσοδος ελεύθερη. Πληροφορίες: 2310 263308.

Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης στο γραφείο του σπιτιού του, το 1992, ανάμεσα σε βιβλία και ζωγραφικά έργα.

Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης στη Μονή Σταυρονικήτα, μαζί με τον ηγούμενο Βασίλειο και τον αρχιεπίσκοπο Στυλιανό. Οι συναντήσεις και οι συζητήσεις στο Άγιον Όρος αποτέλεσαν σταθερή πηγή πνευματικής αναζήτησης για τον συγγραφέα και ζωγράφο.

Ο Πεντζίκης με τον Θανάση Καρακατσάνη, μοναχούς και φίλους στη Μονή Σταυρονικήτα, το 1989. Μια αναμνηστική φωτογραφία από τις πολυάριθμες επισκέψεις του στον Άθω.

Η αφίσα της έκθεσης «Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Θρέμμα του Άθω», που παρουσιάζεται στην Αγιορειτική Εστία στο πλαίσιο των 61ων Δημητρίων.

Πηγές εικόνων: Φωτογραφίες 1–3, Wikipedia. Αφίσα, Αγιορειτική Εστία.