Με μια ρητή δέσμευση ότι θα επιδιώξει την ταχεία επανιδιωτικοποίηση της Τράπεζας Πειραιώς, προς όφελος της συστημικής σταθερότητας και του δημοσίου συμφέροντος, θα συνοδεύσει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας την ανάδειξή του σε μεγαλομέτοχο της, λόγω μετατροπής των CoCos.

Όπως όλα δείχνουν, το supervisory board του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού ( SSM) θα υποδείξει στο Δ.Σ. της Πειραιώς να μην καταβάλει τοις μετρητοίς το τοκομερίδιο των υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών (CoCos), ύψους 165 εκατ. ευρώ. Από το ξέσπασμα της πανδημίας, ως σήμερα, ο επόπτης έχει αποτρέψει σειρά ευρωπαϊκών τραπεζών από την καταβολή μερισμάτων και κουπονιών, λόγω των συνεπειών της πανδημίας στην ποιότητα των ισολογισμών τους.

Στην περίπτωση της Πειραιώς τα πράγματα είναι επίσης δύσκολα. Με δεδομένες τις ζημιές από τις τιτλοποιήσεις Phoenix και Vega, η τράπεζα θα «κάψει» κεφάλαιο για να καταβάλει τα 165 εκατ. ευρώ. Επιπρόσθετα, κατά την προηγούμενη πενταετία από την έκδοση των CoCos, ύψους 2,04 δισ. ευρώ, δεν έχει διαφανεί προοπτική αποπληρωμής τους, μέσω οργανικής ή έκτακτης κερδοφορίας.

Αν, λοιπόν, δεν υπάρξει άρδην ανατροπή σκηνικού, στις 2 Δεκεμβρίου το Δ.Σ της Πειραιώς θα αποφασίσει τη μην καταβολή του κουπονιού και τα CoCos θα μετατραπούν σε 394,4 εκατ. νέες μετοχές Πειραιώς, εκτινάσσοντας το μετοχικό ποσοστό του ΤΧΣ στο 61,3% από 26,4%.

Με την μετατροπή, το ΤΧΣ χάνει, πρακτικά, τα λεφτά του καθώς οι ομολογίες μετατρέπονται προς 6 ευρώ ανά μετοχή, τη στιγμή που η μετοχή διαπραγματευόταν, το τελευταίο διάστημα, μεταξύ 0,515 με 0,735 ευρώ. Ταυτόχρονα, η αξία του υφιστάμενου 26,4%, που κατέχει το ΤΧΣ στην Πειραιώς, με την κεφαλαιοποίηση της τράπεζας να έχει υποχωρήσει στα επίπεδα των 300 εκατ. ευρώ, έχει εξαϋλωθεί.

Από την άλλη, όμως, το Ταμείο ελέγχοντας το 61,3% της Πειραιώς έχει τις ψήφους για να προωθήσει και να εγκρίνει σχέδιο, που θα οδηγήσει στην επανιδιωτικοποίηση της Πειραιώς και θα του επιτρέψει να προσδοκά ότι θα ανακτήσει μέρος της μεγάλης ζημιάς του.

Εξ ου και αναμένεται ότι το Ταμείο θα δεσμευτεί, αμέσως μετά τη μετατροπή των CoCos, για την προώθηση σχεδίου ιδιωτικοποίησης της τράπεζας σε βάθος 6 ως 12 μηνών. Δέσμευση που θα συνοδευτεί και από κυβερνητικές δηλώσεις, ώστε να ενδυναμωθεί το μήνυμα.

Κυβέρνηση και ΤΧΣ έχουν, ήδη, αποφασίσει ότι η επανιδιωτικοποίηση της Πειραιώς θα διενεργηθεί, κατά το πρότυπο αυτής της Eurobank, το 2014, ενώ προωθείται αλλαγή του ιδρυτικού νόμου, που διέπει τη λειτουργία του Ταμείου, ώστε να επιτρέπεται η συμμετοχή του στην αύξηση κεφαλαίου, ως εγγυητή κάλυψης ( backstop underwriter)

Η διοίκηση της Πειραιώς ανέλαβε, από την πλευρά της, την υποχρέωση επικαιροποίησης του business plan, εν όψει ιδιωτικοποίησης. Πρόκειται για ένα πλάνο, που θα φέρνει μπροστά περαιτέρω ενέργειες μείωσης κόστους, αξιοποίησης στοιχείων ενεργητικού και τακτοποίησης εκκρεμοτήτων τις οποίες έχει αναδείξει ο επόπτης ( πρόσθετες προβλέψεις), ώστε να παρουσιαστεί στους επενδυτές ένα θελκτικό story οργανικής κερδοφορίας.

Θεμέλιο λίθο, όμως, του story θα αποτελεί η ριζική αντιμετώπιση των NPEs. Μια από τις βασικές ευθύνες κυβέρνησης και αρχών είναι να καταλήξουν, γρήγορα, στην επόμενη συστημική λύση υποβοήθησης των τραπεζών για την ολική, πλέον, αντιμετώπιση των NPEs.

Είτε αυτή είναι μια εθνική Asset Management Company, είτε ένα πρόγραμμα «Ηρακλής ΙΙ», θα πρέπει να έχει εγκριθεί και οριστικοποιηθεί, ως προς την εφαρμογή του, μερικούς μήνες πριν το εγχείρημα της ιδιωτικοποίησης.

Έτσι, οι επενδυτές θα γνωρίζουν, πριν την ΑΜΚ με ιδιωτική τοποθέτηση και δημόσια προσφορά, την περίμετρο των NPEs της Πειραιώς, που θα ενταχθούν στη συστημική λύση και το πόσο θα στοιχίσει στην τράπεζα. Το λογικό είναι η λύση αντιμετώπισης των NPEs της Πειραιώς να είναι έτοιμη πριν την ΑΜΚ και να αποσκοπεί στο μηδενισμό τους.

Υπενθυμίζεται ότι η Πειραιώς έχει ήδη υπογράψει δεσμευτική συμφωνία με την Intrum για την τιτλοποίηση Phoenix μικτής λογιστικής αξίας 1,9 δισ. ευρώ ενώ έπεται η τιτλοποίηση Vega, μικτής λογιστικής αξίας 5 δισ. ευρώ. Για να ρίξει το NPE ratio σε χαμηλά μονοψήφια επίπεδα, θα απαιτηθεί μια τιτλοποίηση της τάξης των 13 -15 δισ. ευρώ το 2021, η οποία καλό είναι να ξεκινήσει πριν το εγχείρημα ιδιωτικοποίησης και να είναι ώριμη για ολοκλήρωση αμέσως μετά την επιτυχή κατάληξή του.

Αν υπάρχει σε εκκρεμότητα μεγάλης κλίμακας συναλλαγή, η ζημιά της οποίας επιδρά στην κεφαλαιακή επάρκεια της τράπεζας η συμμετοχή του ΤΧΣ, ως εγγυητή κάλυψης, είναι ευκολότερη.

Πώς συνδέονται οι τιτλοποιήσεις με το ύψος της ΑΜΚ

Η ζημιά, που θα εγγράψει η τράπεζα από την εφαρμογή της συστημικής λύσης υποβοήθησης της τιτλοποίησης (σταδιακά ή εφάπαξ), θα αποτελέσει τον ένα παράγοντα, ως προς τον υπολογισμό του ύψους της ΑΜΚ, μέσω της οποίας θα επιτευχθεί η ιδιωτικοποίηση.

Ο άλλος παράγοντας θα είναι η κεφαλαιακή επάρκεια, που απαιτείται για να συμμετάσχει απρόσκοπτα η Πειραιώς στην εκτιμώμενη αύξηση αναγκών χρηματοδότησης που θα πυροδοτήσει η εισροή στην οικονομία των υψηλών κοινοτικών πόρων από το ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ.

Πέραν των παραπάνω απαιτείται να έχει βελτιωθεί αισθητά το κλίμα στην αγορά για να στεφθεί με επιτυχία το εγχείρημα. Αυτό προϋποθέτει να έχουν δημιουργηθεί προϋποθέσεις εξόδου από την περιδίνηση της πανδημίας ( εμβόλιο) και να έχουν προεξοφληθεί στο ταμπλό του Χ.Α οι προοπτικές για ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας, χάρη στους κοινοτικούς πόρους και το σχέδιο αξιοποίησής τους.

Η ορατότητα, δηλαδή, για το χρόνο ανάληψης του εγχειρήματος παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Κυβέρνηση και ΤτΕ ευελπιστούν ότι η ορατότητα θα αρχίσει να βελτιώνεται σημαντικά από τους πρώτους μήνες του 2021 όταν και θα ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις για το timing της κίνησης.

Στο 20% με 25% θα πέσει το ποσοστό του ΤΧΣ μετά την ΑΜΚ

Αν βρεθεί αποδεκτή φόρμουλα από τους Θεσμούς και την DG Comp, για συμμετοχή του ΤΧΣ στην ΑΜΚ, έστω ως εγγυητή κάλυψης, πρόθεση της κυβέρνησης είναι το Ταμείο να διατηρήσει, μετά την ολοκλήρωσή της, ποσοστό της τάξης του 20% με 25% στην Τράπεζα Πειραιώς.

Βεβαίως όλα αυτά είναι σε ευθεία συνάρτηση με το ύψος της ΑΜΚ, το αν θα εκδοθούν επιπρόσθετα συμπληρωματικά κεφάλαια (Tier II) και τις διαθέσεις των ενδιαφερόμενων βασικών επενδυτών.

Με δεδομένο ότι θα προωθηθεί λύση μηδενισμού των NPEs, μέσω μιας μεγάλης κλίμακας τιτλοποίησης της τάξης των 13 με 15 δισ. ευρώ, εκτιμάται ότι η Πειραιώς θα χρειασθεί κεφάλαια της τάξης των 1,5 δισ. ευρώ, μέσω αύξησης κεφαλαίου ή έκδοσης ομολογιών μειωμένης εξασφάλισης.

Αν η κυβέρνηση επιλέξει ως λύση συστημικής υποβοήθησης την επέκταση του προγράμματος εγγυοδοσίας «Ηρακλής», το ύψος των κεφαλαιακών αναγκών ενδέχεται να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ καθώς η ζημιά σε αυτή την περίπτωση εγγράφεται στο σύνολό της κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής τιτλοποίησης.

Αντίθετα, η υιοθέτηση του σχεδίου της ΤτΕ για τη σύσταση εθνικής Asset Management Company (AMC) μειώνει τη ζημιά, που θα αναληφθεί εμπροσθοβαρώς, μοιράζοντάς τη σε βάθος πενταετίας, είναι, όμως, αισθητά ακριβότερη.

Τις τελικές αποφάσεις θα τις λάβει ο βασικός επενδυτής ή η ομάδα βασικών επενδυτών, που θα αναδειχθεί από διαγωνιστική διαδικασία και θα καλύψει το σκέλος της ιδιωτικής τοποθέτησης, αποκτώντας τουλάχιστον το 25% με 32% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας. 

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal, τεύχος 460