Η συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η ανησυχία για νέες μεταναστευτικές ροές

Οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής συνεχίζονται εδώ και δύο εβδομάδες. Τα αντίπαλα στρατόπεδα μετρούν ήδη ανθρώπινες απώλειες, η ενεργειακή αγορά βιώνει σημαντικές αναταράξεις, ο τουρισμός πλήττεται και η αβεβαιότητα για την εξέλιξη των πραγμάτων κορυφώνεται. Ουδείς μπορεί να προβεί σε ασφαλείς προβλέψεις σχετικά με το χρονοδιάγραμμα των συγκρούσεων, ενώ άλλοι έχοντας, στο μυαλό τους την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, φοβούνται το ενδεχόμενο μιας μακροχρόνιας συνέχισης του πολέμου με ότι αυτό συνεπάγεται τόσο για τη σταθερότητα και την ειρήνη, όσο και για την παγκόσμια οικονομία. Στο εσωτερικό της Ε.Ε καταγράφεται τα τελευταία εικοσιτετράωρα έντονος προβληματισμός για μια ακόμη συνέπεια που μπορεί να προκαλέσουν οι αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις στο Ιράν, αλλά και η σκληρή απάντηση που επεφύλαξε η Τεχεράνη: την ανάγκη εκατομμυρίων αμάχων να αναζητήσουν μια νέα πατρίδα, μακριά από τα drones, τις βόμβες και τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Το ενδεχόμενο να ξεσπάσει ένα νέο κύμα μεταναστευτικών ροών από τις χώρες της Μέσης Ανατολής προς την Ευρώπη είναι ορατό, ενώ αναλυτές εκφράζουν ήδη φόβους για επανάληψη των όσων διαδραματίστηκαν το 2015 εξαιτίας των δραματικών εσωτερικών γεγονότων στη Συρία. Ούτως ή άλλως, ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού στο Ιράν και στο Λίβανο αντιμετωπίζει θέματα επιβίωσης. Σε ποιο βαθμό είναι έτοιμη η Ε.Ε να αντιμετωπίσει μια νέα επέλαση μεταναστών στο έδαφος της; Πόσο επηρεάζει ένα τέτοιο σενάριο την Ελλάδα; Πως θα κινηθούν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι εθνικές κυβερνήσεις μπροστά σε μια νέα μεταναστευτική κρίση;

Ας μην γελιόμαστε. Περιθώρια για την υποδοχή ενός νέου αριθμού μεταναστών στην Ευρώπη δεν υπάρχουν για τους εξής λόγους:

-Η απόπειρα ένταξης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών κυρίως στις χώρες της κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης στοίχισε ποικιλοτρόπως στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.

-Πολλές χώρες επέλεξαν να φιλοξενήσουν πρόσφυγες από την Ουκρανία κατά την τελευταία τετραετία. Συνεπώς χώρος για περισσότερους δύσκολα θα βρεθεί υπό τις παρούσες τουλάχιστον συνθήκες.

-Οι πολιτικές μεταβολές και η άνοδος των ακροδεξιών και ακραίων κομμάτων άλλαξε ριζικά τη στάση ακόμη και των μετριοπαθών. Οι περισσότερες χώρες ενεργοποιούν διατάξεις που δυσκολεύουν την ένταξη μεταναστών, ενώ αποφάσισαν να σφραγίσουν τα σύνορα τους (παράδειγμα η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Σλοβακία ακόμη και η Αυστρία).

-Οι οικονομικές αναταράξεις που βιώνουν οι χώρες λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή επιβάλλουν μέτρα προστασίας του πληθυσμού και όχι αξιοποίηση πόρων για μετανάστες. Στην παρούσα φάση οι προτεραιότητες είναι σαφείς.

-Τα ευρωπαϊκά κράτη αδυνατούν να διαμορφώσουν μια κοινή «γραμμή» στο θέμα αυτό, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη λήψη αποφάσεων για την υποδοχή νέων ροών.     

Εν κατακλείδι, η Ευρώπη δείχνει αποφασισμένη να μην πληρώσει τις συνέπειες από ένα πόλεμο που δεν τον προκάλεσε. Πολλοί αναρωτιούνται  με ποιο τρόπο θα αναχαιτίσει ένα νέο κύμα προσφύγων και μεταναστών. Ήδη, ένα περίπου εκατομμύριο Λιβανέζοι , σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετανάστευσης, βρίσκονται εκτός των εστιών τους. Η κατάσταση είναι δύσκολη και σύνθετη, η εντροπία αυξάνεται, η ανησυχία κορυφώνεται και κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα τι θα προκύψει το επόμενο διάστημα στα ανατολικά σύνορα της Ενωμένης Ευρώπης και στην Ελλάδα.