Πολλοί οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν μέσα στο 2011, αντιμετωπίζονται όμως μας λέει με συγκρατημένη αισιοδοξία ο Michael Heise επικεφαλής οικονομολόγος της Allianz σε μία συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης σε ό,τι αφορά το μέλλον την Ευρώπης και του ευρωνομίσματος. Στην επίτευξη του στόχου σταθερότητας κρίνει απαραίτητο ανάμεσα στα άλλα να υπάρξει πολιτική ενοποίηση ισοδύναμης της νομισματικής, ενώ αμφισβητεί το ρόλο που έπαιξαν οι G20 στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης

 

• Ερ. Πώς βλέπετε τα πράγματα μέσα στο 2011. Αισιόδοξα ή απαισιόδοξα ;

 

Michael Heise: Με συγκρατημένη αισιοδοξία. Η οικονομική ανάκαμψη προχωρά σε παγκόσμιο επίπεδο και θα φανεί κάπου μέσα στου επόμενους μήνες. Βάσει των εκτιμήσεων η παγκόσμια οικονομία θα κινηθεί με ρυθμούς ανάπτυξης περίπου 3,4% το 2011 από 4% το 2010.

• Ερ. Οι Ευρώπη συνεχίζει να ανησυχεί για το μέλλον του ευρωνομίσματος. Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος για μέσα στο 2011;

Michael Heise:  Η κρίση χρέους της Ευρώπης αποτελεί μεν μεγάλο κίνδυνο, είναι όμως ένας κίνδυνος που μπορεί να διαχειριστεί. Πρώτα απ’ όλα οι χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση χρέους εφαρμόζουν ήδη σφιχτή δημοσιονομική πολιτική, έχουν περιορίσει τις δαπάνες στους προϋπολογισμούς τους και προχωρούν σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό έχει ως συνέπεια την ενίσχυση των δημοσιονομικών μεγεθών των χωρών αυτών που θα οδηγήσει σε μια βιώσιμη ανάπτυξη.

Δεύτερον, οι μεταρρυθμίσεις που θα γίνουν πάνω στην οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ, παρά τις κάποιες αδυναμίες που υφίστανται θα ενδυναμώσουν το ήδη υπάρχον δημοσιονομικό, μακροοικονομικό πλαίσιο. Οσο το συντομότερο εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις, τόσο πιο γρήγορα θα έρθει η ευημερία στις αγορές κεφαλαίων.

Άρα, έχοντας αυτά ως βάση, το μέλλον για το ευρωνόμισμα διαγράφεται ευοίωνο και πολλά υποσχόμενο.

 

• Ερ. Αλλοι οικονομικοί και πολιτικοί κίνδυνοι στο 2011, υπάρχουν;

 

Michael Heise: Εκτός από την κρίση χρέους που πλήττει την Ευρώπη, υπάρχουν βασικά τρεις βασικοί κίνδυνοι που σκιάζουν τις χρηματαγορές. Εχουν, ως εξής: Μία μεγάλη αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων, οι έντονες διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών, ειδικά μία μεγάλη υποτίμηση του αμερικάνικου δολαρίου και, τέλος μία νέα τραπεζική κρίση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Τελευταίο, τώρα αλλά όχι και λιγότερο σημαντικό, δεν θα πρέπει να αψηφούμε το γεωπολιτικό κίνδυνο, όπως αυτός διαφαίνεται από τις εκρήξεις του πληθυσμού στην Τυνησία, και στην Αίγυπτο. Ο σημερινός κοινωνικός αναβρασμός μπορεί να προκαλέσει ανυπολόγιστες ζημιές στην οικονομία στις χώρες αυτές και στην συνέχεια, η κρίση αυτή να διαδοθεί, σε άλλες περιοχές. Η δημοκρατία είναι αυτή που θα φέρει οφέλη και μάλιστα μακροπρόθεσμα στις χώρες αυτές.

• Ερ. Οι αστοχίες της παγκόσμιας διακυβέρνησης ελλοχεύουν κινδύνους. Ποιες είναι οι αδυναμίες και ποια τα πλεονεκτήματα των θεσμικών οργάνων, όπως αυτό του G20;

Michael Heise: Τα όργανα αυτά είναι σε θέση να δημιουργούν ευκαιρίες ανοικτού διαλόγου, χαράζοντας το δρόμο για νέες πολιτικές σε θέματα που μας ενδιαφέρουν, όπως για παράδειγμα αυτό της παγκόσμιας οικονομίας.

Στην περίπτωση του G20, οι διαδικασίες κινούνται με αργούς ρυθμούς. Ομόφωνη συμφωνία είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, οι αποφάσεις δεν είναι δεσμευτικές, ενώ δεν έχουν ανεξάρτητες εκτελεστικές δυνατότητες.

Ανησυχώ, γιατί τα παγκόσμια αυτά θεσμικά όργανα δεν έχουν δώσει μέχρι τώρα λύσεις στην παγκόσμια οικονομική κρίση. Το ερώτημα που τίθεται σε τελική φάση,  είναι κατά πόσο τα θεσμικά αυτά όργανα μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα.

 

• Ερ. Χρειαζόμαστε περισσότερη ή λιγότερη παγκόσμια επιτήρηση;

 

Michael Heise: Η ερώτηση δεν θα πρέπει να τίθεται  με βάση, αν χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο ή κάτι λιγότερο. Το θέμα είναι στο αν αυτό που έχουμε συνάδει με  τους στόχους που έχουμε και, σε παγκόσμιο επίπεδο αν είναι εναρμονισμένο απ’ ότι ήταν μέχρι σήμερα.

Εχουμε δημιουργήσει τις συνθήκες για μια παγκόσμια αγορά τα τελευταία 20 χρόνια, αλλά στο μεγαλύτερο τους μέρος, οι αγορές στηρίζονται στην εθνική διακυβέρνηση, με όσα έχουν επακολουθήσει μέχρι σήμερα.

• Ερ. Πώς θα έπρεπε να λειτουργεί το παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης ;

Michael Heise: Αν ρίξουμε μια ματιά στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και στο  G20, θα δούμε ότι κανένα από αυτό δεν είναι τέλειο αλλά είναι κάτι καλύτερο από το να μην υπάρχει τίποτα. Για να βελτιώσουμε την ποιότητα της παγκόσμιας διακυβέρνησης, θα πρέπει να θεσπίσουμε ένα κανονιστικό πλαίσιο για τους συναφείς τομείς. Η Ευρώπη προχωρά σε καλό δρόμο και θα μπορούσε να γίνει παγκόσμιο πρότυπο, αλλά αν οι ΗΠΑ, η Κίνα, και η Ιαπωνία δεν συμφωνήσουν να μετέχουν σε αυτό το παγκόσμιο καθεστώς, το πρότυπο αυτό δύσκολα θα μπορέσει να θεωρηθεί παγκόσμιο.

Η γραφειοκρατία εμποδίζει τον ανταγωνισμό και την αποτελεσματική κατανομή των πόρων, ωστόσο θα πρέπει να αποφεύγεται με κάθε κόστος.

• Ερ.  Η παγκοσμιοποίηση εξασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού, διευρύνει όμως τις ανισότητες μεταξύ κρατών αλλά και στο εσωτερικό των χωρών. Τι θα πρέπει να γίνει;

 

Michael Heise: Εδώ, υπάρχει ένα ζήτημα, ιδίως στις αναδυόμενες αγορές. Σε φάση που μια χώρα αναπτύσσεται, τα βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού που ανήκει στην μεσαία τάξη βελτιώνεται. Στις βιομηχανικές χώρες, όπου η παγκοσμιοποίηση έχει ασκήσει πιέσεις προς τα κάτω σε τομείς εργασίας και στην παραγωγή, η κατάσταση είναι διαφορετική.

Στην περίπτωση που καταγράφεται χαμηλή ανάπτυξη, ή ουσιαστικά καθόλου ανάπτυξη, το κενό αυτό δημιουργεί μεγάλους νικητές και μεγάλους χαμένους, μια τέτοια κατάσταση απειλεί να ανατρέψει τον ιστό της κοινωνίας.

Προφανώς, δύο πράγματα είναι απαραίτητα, αυτά είναι ή ανάπτυξη και η εκπαίδευση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Γερμανία οι ανισότητες δεν διευρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, οι προοπτικές μετάβασης των χαμηλών εισοδημάτων στην μεσαία τάξη μειώνονται. Χρειάζεται σωστό σύστημα εκπαίδευσης για το σωστή τροφοδότηση του εργατικού δυναμικού και ανάπτυξη προσόντων για την ομαλή διαβίωση σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον.

Λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις στο δημογραφικό και τις κλιματικές αλλαγές που συντελούνται στο περιβάλλον, οι κοινωνία μας μπορεί να δημιουργήσει μια νοσηρή τάξη, την τάξη των ‘ χαμένων της παγκοσμιοποίησης’ που δεν θα μπορούν να συμβάλλουν στην δημιουργία εισοδήματος.

 

• Ερ. Το ρίσκο δημιουργεί ευκαιρίες και καινοτομία. Τι νέο μπορούμε να δούμε μέσα στο 2011 που θα πηγάζει από την ανάληψη ρίσκου;

 

Michael Heise: Αν λάβουμε υπόψη μας την τρέχουσα οικονομική κρίση. Ένα από τα μαθήματα που πήραμε είναι ότι για να επιτευχθεί επιτυχώς η νομισματική ένωση, θα πρέπει ισοδύναμα να επιτευχθεί απαραίτητα και η πολιτική ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει τα οφέλη της, από αυτό.

Οι μεταρρυθμίσεις στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα επιτρέπει την έγκυρη και αυστηρότερη εποπτεία στους μηχανισμούς δημοσιονομικής πολιτικής των κρατών μελών.

Οι μακροοικονομικές ανισορροπίες μπορούν να εξομαλυνθούν σε ευρύτερη βάση. Αναμφίβολα, χωρίς την δημοσιονομική κρίση που περνάμε τώρα, οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις δεν θα βρίσκονταν σε φάση υλοποίησης.

Μετάφραση-Απόδοση: Έλενα Ερμείδου
Πηγή: www.allianz.com